{"id":1037,"date":"2012-09-26T14:04:31","date_gmt":"2012-09-26T12:04:31","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lukow-historia.pl\/?p=1037"},"modified":"2018-05-31T22:15:09","modified_gmt":"2018-05-31T20:15:09","slug":"bohaterom-lukowa-czesc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/?p=1037","title":{"rendered":"Bohaterom \u0141ukowa – cze\u015b\u0107 !"},"content":{"rendered":"
Dulce et decorum est pro patria mori!<\/h5>\n

Ilu\u017c poleg\u0142o w obronie wolno\u015bci, ilu\u017c nie chcia\u0142o uzna\u0107 panowania Moskala, Austriaka i Prusaka? Chyba najwi\u0119cej bohater\u00f3w w powstaniach mia\u0142o Podlasie, gdzie ka\u017cda grudka ziemi jest przesi\u0105kni\u0119ta ich krwi\u0105, nie mog\u0119 pisa\u0107 o wszystkich, gdy\u017c liczy si\u0119 ich na tysi\u0105ce, ale wspomn\u0119 o tych, kt\u00f3rzy s\u0105 mniej lub wi\u0119cej znani tu, na terenie \u0141ukowa.<\/p>\n

Bezsprzecznie, \u017ce najs\u0142awniejszym u nas jest wikariusz ko\u015bcio\u0142a popijarskiego ks. Stanis\u0142aw Brz\u00f3ska<\/strong>, “bohater powstania styczniowego, ten, kt\u00f3ry najd\u0142u\u017cej wytrwa\u0142 na stanowisku. Jego na terenie \u0141ukowa znamy mo\u017ce najlepiej, i o Nim pisa\u0142 nie b\u0119d\u0119, chyba podkre\u015bl\u0119 to, o czem wszyscy wiedz\u0105, \u017ce has\u0142em Jego by\u0142o: “B\u00f3g i Ojczyzna”<\/em> (has\u0142o harcerskie), \u017ce zgin\u0105\u0142 na szubienicy w Soko\u0142owie, \u017ce umar\u0142 z broni\u0105 w r\u0119ku, nie wyrzekaj\u0105c si\u0119 mi\u0142o\u015bci ku ojczy\u017anie. C\u00f3\u017c m\u00f3wi\u0142a Jego u\u015bmiechni\u0119ta twarz na szubienicy, je\u015bli nie tej s\u0142owa: Guam dulce et decorum’ est pro patria mori!<\/em><\/p>\n

A teraz cofnijmy si\u0119 my\u015bl\u0105 wstecz, obserwujmy dzieje naszego gimnazjum. Wiemy dobrze, \u017ce kiedy\u015b gimnazjum istnia\u0142o, p\u00f3\u017aniej zosta\u0142o zamkni\u0119te wskutek jakiego\u015b spisku i to wszystko. Lecz dok\u0142adnie nie wiemy kto sta\u0142 na czele spisku, jakie by\u0142y dalsze dzieje naszego spiskowca. \u0141ukowianie nie wiedz\u0105, a je\u015bli wiedz\u0105, to tylko ma\u0142a ich garstka. Wi\u0119c celem moim b\u0119dzie zapoznanie si\u0119 z naczelnikiem owego spisku, Karolem Levittoux<\/strong>, synem doktora. Ot\u00f3\u017c na terenie gimnazjum przed 1841 r. istnia\u0142a tajna organizacja, maj\u0105ca na celu walk\u0119 z wszechpot\u0119\u017cnym caratem. Organizacja ta, by\u0142a podobn\u0105 w za\u0142o\u017ceniach do organizacji Filomat\u00f3w i Filaret\u00f3w, a w sk\u0142ad niej wchodzi\u0142a m\u0142odzie\u017c gimnazjalna. Lecz sprawna policja moskiewska wpad\u0142a na \u015blady organizacji i rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 aresztowania. T\u0142umy rodzic\u00f3w zaleg\u0142y gimnazjum, dr\u017c\u0105c o swoich syn\u00f3w, lecz to nic nie pomog\u0142o; dalej trwa\u0142y dochodzenia, aresztowania, a wreszcie wyw\u00f3z m\u0142odzie\u017cy do cytadeli. Przesuwa\u0142y si\u0119 powoli kibitki i wozy w kierunku Warszawy, wioz\u0105ce aresztowan\u0105 m\u0142odzie\u017c. Na jednym wozie jecha\u0142 smag\u0142y m\u0142odzieniec, nazwiskiem Levittoux, kt\u00f3ry przyj\u0105\u0142 ca\u0142\u0105 win\u0119 na siebie, my\u015bl\u0105c, \u017ce mu si\u0119 uda ocali\u0107 towarzyszy od niechybnego Sybiru.<\/p>\n

Zamkni\u0119to go w cytadeli; tu rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 okrutne m\u0119czarnie Karola, kt\u00f3ry nie chcia\u0142 powiedzie\u0107 nic, pomimo, \u017ce starano si\u0119 wymusi\u0107 na nim zeznania gro\u017ab\u0105, a p\u00f3\u017aniej serdecznemi s\u0142owami genera\u0142a moskiewskiego Jo\u0142szyna: <\/p>\n

\"Pami\u0119taj, \u017ce\u015b m\u0142ody, \u017ce przed tob\u0105 \u017cycie ca\u0142e... Przyjdzie czas \u017ce b\u0119dziesz \u017ca\u0142owa\u0142 tego, wi\u0119c przyznaj si\u0119, a wp\u0142ynie to znacznie na z\u0142agodzenie kary twojej... Wierzaj, pragniemy ci dopom\u00f3c, wsp\u00f3\u0142czujemy ci w zupe\u0142no\u015bci, wspomnij na ojca, na matk\u0119 twoj\u0105... Pomy\u015bl jak oni tam rozpaczaj\u0105 za tob\u0105 - uciesz ich ... powiedz wszystko, co wiesz, a w nied\u0142ugim czasie wr\u00f3cisz do nich!\"<\/blockquote>

Edmund Jezierski – “Nieznani \u017co\u0142nierze”<\/em><\/p>\n

Lecz wszystko na pr\u00f3\u017cno. S\u0119dziowie s\u0142yszeli jedn\u0105 odpowied\u017a:<\/p>\n

\"Nic nie wiem i nic nie powiem\".<\/blockquote>

Wobec tego wymy\u015blano najr\u00f3\u017cnorodniejsze tortury: co drugi dzie\u0144 dawano mu po 400 pa\u0142ek do krwi, a\u017c cia\u0142o odpada\u0142o kawa\u0142kami. Kar\u0119 wymierzono 5 razy, a gdy to nie pomog\u0142o, nie dawano mu je\u015b\u0107, a po\u017cywienie ograniczono do chleba i wody, przeszkadzano mu spa\u0107, zmuszaj\u0105c do chodzenia. Daremnie! Pomimo, \u017ce z tryskaj\u0105cego \u017cyciem m\u0142odzie\u0144ca zosta\u0142 \u017cywy ko\u015bciotrup, to jednak nic nie wsk\u00f3rano. Widz\u0105c, \u017ce te kary nie pomog\u0105, zacz\u0119to stosowa\u0107 od\u017cywianie go w ten spos\u00f3b, \u017ce przez kilka dni dawano mu potrawy bardzo s\u0142one, nie daj\u0105c mu przytem wody, skutkiem czego m\u0142odzieniec wpada\u0142 w gor\u0105czk\u0119, a nast\u0119pnie znowu podawano mu potrawy zupe\u0142nie bez soli. Metodami temi chciano z\u0142ama\u0107 wreszcie up\u00f3r m\u0142odzie\u0144ca. Tymczasem przypada amnestia z okazji zawarcia zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skiego cara Miko\u0142aja I. \u0141ukowian wypuszczono z wyj\u0105tkiem Levittoux. Post\u0119powanie jednak z uwi\u0119zionym zmieni\u0142o si\u0119. Warszawianie przysy\u0142ali mu paczki, a w jednej z nich, w ksi\u0105\u017cce, znajdowa\u0142a si\u0119 pi\u0142ka i list, zach\u0119caj\u0105cy do ucieczki. Od\u017cy\u0142 Karol, karmi\u0105c si\u0119 my\u015bl\u0105 ucieczki. Niestety! nie na d\u0142ugo, pi\u0142ka zosta\u0142a wykryta. Post\u0119powanie z Levittoux pogorszy\u0142o si\u0119 znacznie. Wymagano od niego wyjawienia nazwiska, kto przys\u0142a\u0142 mu pi\u0142k\u0119. M\u0119czono go na nowo i Levittoux poczu\u0142, \u017ce duch zaczyna w nim s\u0142abn\u0105\u0107. Obmy\u015bli\u0142 wi\u0119c plan samob\u00f3jstwa. Prosi\u0142 Boga o \u015bmier\u0107, a gdy ona nie nast\u0105pi\u0142a, wykona\u0142 sw\u00f3j plan. Zwykle w celi pali\u0142a si\u0119 \u015bwieczka, postanowi\u0142 wi\u0119c u\u017cy\u0107 jej za narz\u0119dzie samob\u00f3jstwa. Gdy stra\u017c usn\u0119\u0142a, podpali\u0142 siennik w czterech rogach i sp\u0142on\u0105\u0142 szcz\u0119\u015bliwy, \u017ce wytrwa\u0142, \u017ce nie wyda\u0142 wsp\u00f3\u0142towarzyszy. Nazajutrz znaleziono jego zw\u0142oki zw\u0119glone. Dozorca Moroko, ujrzawszy spalonego rzek\u0142:<\/p>\n

\"Sko\u0144czy\u0142 z sob\u0105 przekl\u0119ty buntownik\"<\/blockquote>

Umar\u0142 za Matk\u0119, za Polsk\u0119, nieznany nawet przez mieszka\u0144c\u00f3w w\u0142asnego miasta. Bodaj jedna tylko wzmianka jest o nim W Gazecie \u0141ukowskiej, z wrze\u015bnia 1925 r. \u0141uk\u00f3w okaza\u0142 si\u0119 dla Niego niewdzi\u0119cznym, bo inni okazali wi\u0119cej dla Niego zrozumienia: W\u0142adys\u0142aw Syrokomla pisze wiersz p. t. “Karol Levittoux”. Ma\u0142achowska ku Jego czci buduje ko\u015bci\u00f3\u0142 pod wezwaniem \u015bw.Karola Boromeusza, a Jerzy Brandes, du\u0144ski estetyk i historyk literatury stawia Levittoux na r\u00f3wni z Ko\u015bciuszk\u0105. Nie umiemy czci\u0107 swych bohater\u00f3w!<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/span><\/div>

“\u015amier\u0107 Karola Levittoux” Antoniego Kozakiewicza<\/em><\/p>\n

Niechaj to wspomnienie nie zamrze w sercach \u0142ukowian, niech Jego nazwisko b\u0119dzie przynajmniej tak g\u0142o\u015bne, jak nazwisko ks. Brz\u00f3ski. My \u0142ukowianie musimy przyczyni\u0107 si\u0119 do uwiecznienia Jego pami\u0119ci. Musimy zbudowa\u0107 co\u015b, coby codziennie nam przypomina\u0142a Jego czyny i bohatersk\u0105 \u015bmier\u0107.<\/p>\n

Autor: Pyrko Zygmunt ucz. kl. VI; Gimnazjum<\/em>
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Harcerska jednodni\u00f3wka z okazji “Dziesi\u0119ciolecia 1. i 2. M\u0119skich Dru\u017cyn Harcerskich w \u0141ukowie” z lat 20-tych<\/em>
\n\u0179r\u00f3d\u0142o fotografii: kopieobrazow.org<\/a> – Koloryzacj\u0119 czarno-bia\u0142ego zdj\u0119cia reprodukcji “\u015amier\u0107 Karola Levittoux” wykona\u0142 Krzysztof Janowicz<\/em><\/p>\n

\n
\n
POLECAMY<\/span><\/h6>\n
\n
“Tak by\u0142o” – odcinek 22<\/h5>\n