Druga wojna \u015bwiatowa obesz\u0142a si\u0119 okrutnie z \u0141ukowem: centrum miasta zosta\u0142o zniszczone w ponad 80 %, inne elementy zabudowy poza centrum, po uszkadzane, wymaga\u0142y du\u017cych remont\u00f3w, kt\u00f3re przewleka\u0142y si\u0119 w czasie.<\/p>\n
Nie mieli\u015bmy wiele zabytk\u00f3w: poza dwoma murowanymi ko\u015bcio\u0142ami: Przemienienia Pa\u0144skiego i Podwy\u017cszenia \u015aw. Krzy\u017ca, oraz drewnianych \u015bwi\u0105ty\u0144: \u015aW. Rocha oraz na Cmentarzu mi\u0119dzyparafialnym i wojskowym na \u0141apiguzie, sakralnych obiekt\u00f3w nie by\u0142o. Ma\u0142e kapliczki Si\u00f3str Nazaretanek przy ul. 11 Listopada i Si\u00f3str Szarytek przy ul. Stodolnej by\u0142y obiektami mniejszego wymiaru, wtopionymi w kompleks budynk\u00f3w zakonnych.<\/p>\n
Ko\u015bci\u00f3\u0142ek na \u0141apiguzie zosta\u0142 doszcz\u0119tnie spalony w kwietniu 1972 r., pozosta\u0142e przetrwa\u0142y zawieruch\u0119 wojenn\u0105 szcz\u0119\u015bliwie, doznaj\u0105c mniejszych lub wi\u0119kszych uszkodze\u0144. kt\u00f3re w miar\u0119 szybko usuni\u0119to. Zniszczona zosta\u0142a w lipcu 1944 r. \u017cydowska synagoga z ko\u0144ca XVIII w., cmentarz \u017cydowski przy ul. Warszawskiej uleg\u0142 dewastacji przez Niemc\u00f3w.<\/p>\n
Mieli\u015bmy w \u0141ukowie dwa pomniki: ods\u0142oni\u0119ty w roku 1926 ku czci Powsta\u0144c\u00f3w \u0141ukowian z 1863 r. oraz ods\u0142oni\u0119ty w roku 1933 w ramach obchod\u00f3w 700-lecia \u0141ukowa ku czci Henryka Sienkiewicza. By\u0142y te\u017c tablice pami\u0105tkowe: jedna, z 1916 r., po\u015bwi\u0119cona obchodom 125-lecia Konstytucji 3 Maja, z bia\u0142ego marmuru, wmurowana pod \ufb01gur\u0105 Chrystusa przy schodach ko\u015bcio\u0142a Przemienienia Pa\u0144skiego, dalej z roku 1933, po\u015bwi\u0119cona Peowiakom \u0141ukowskim, poleg\u0142ym w wojnie z bolszewikami, wmurowana w \u015bcian\u0119 budynku Starostwa \u0141ukowskiego i trzecia tablica na \u015bcianie budynku Magistratu \u0141ukowa, ods\u0142oni\u0119ta w 1933 r. i po\u015bwi\u0119cona 700-Ieciu miasta (dzisiaj na jego miejscu stoi budynek bankuu PKO, przedtem Narodowego).<\/p>\n
Pomnik powsta\u0144c\u00f3w l863 r. zosta\u0142 przez Niemc\u00f3w zniszczony, cz\u0119\u015bci coko\u0142u (bloczki kamienne) zachowa\u0142y si\u0119 w ogrodzie Gimn. i Liceum im. T. Ko\u015bciuszki przy bramie do roku l962, za\u015b w styczniu l963 r. pomnik ten zrekonstruowano, niezbyt dokladnie: kolumn\u0119 z wrzecionowej odtworzono jako walcow\u0105, za\u015b wie\u0144cz\u0105cego j\u0105 metalowego or\u0142a zrywaj\u0105cego si\u0119 do lotu – jako “konaj\u0105cego”, przy czym ustawiono pomnik na skwerku przed ko\u015bcio\u0142em Przemienienia Pa\u0144skiego ok. 20 m od miejsca na Placu Narutowicza, gdzie sta\u0142 przedtem na p\u0142n. zach. od obecnego miejsca. Pomnik Henryka Sienkiewicza przetrwa\u0142 wojn\u0119 niezniszczony (blisko pomnika w domu p. Bia\u0142kowskich mieszka\u0142 do ko\u0144ca okupacji wy\u017cszy funkcjonariusz starostwa – Niemiec!). Pewnej dewastacji pomnika w postaci cz\u0119\u015bciowej kradzie\u017cy liter z br\u0105zu dokonali jacy\u015b sprawcy (m\u0142odzi?) w pierwszych latach powojennych, zast\u0105piono litery wi\u0119c metalow\u0105 tabliczk\u0105 z odpowiednim tekstem. Dopiero niefortunna “kosmetyka” ca\u0142ego obiektu wykonana niekompetentnie i wbrew prawu oszpeci\u0142a go, kt\u00f3ry to fakt winien by\u0107 ostro napi\u0119tnowany, a sam pomnik przywr\u00f3cony najszybciej do pierwotnego wygl\u0105du, przy jednoczesnym zagospodarowaniu najbli\u017cszego otoczenia miejsca, na kt\u00f3rym stoi (nie w takim wymiarze, jak obecnie jest -jakie\u015b wielkie, niefunkcjonalne “rondo”, zupe\u0142nie bezsensownie zaprojektowane przez kogo\u015b ma\u0142o rozgarni\u0119tego). Ponadto: czy nie ma rady na bezczelno\u015b\u0107 “gra\ufb01ciarzy”, obmalowuj\u0105cych ohydnie pomnik, godzien najwi\u0119kszego szacunku i czci?!<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/lukow_kaszubski.jpg\" "\\"\\"")
<\/a>