![\"\"](\"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2013\/07\/lukow-synagoga-02.jpg\" "\\"\\"")
<\/a><\/span><\/div>Pierwsza synagoga \u0142ukowska zbudowana zosta\u0142a zapewne w \u015blad za kr\u00f3lewskim przywilejem. Drewniany budynek sp\u0142on\u0105\u0142 w XVI wieku, podczas licznych w\u00f3wczas po\u017car\u00f3w, o czym wspomina rabin Meir ben Gedalia z Lublina (\u017cy\u0142 w latach 1558-1616). Powstanie Chmielnickiego na Ukrainie, kt\u00f3re wybuch\u0142o w 1648 r. okaza\u0142o si\u0119 dla \u0142ukowskich \u017byd\u00f3w op\u0142akane w skutkach. W wyniku najazdu wojsk kozackich oraz przemarsz\u00f3w i postoj\u00f3w wojsk koronnych i litewskich miasto zosta\u0142o obr\u00f3cone w niwecz. Sp\u0142on\u0119\u0142a w\u00f3wczas drewniana synagoga oraz zniszczonych zosta\u0142o wiele \u017cydowskich dom\u00f3w. Pojawiaj\u0105ce si\u0119 cz\u0119sto po\u017cary miasta sk\u0142oni\u0142y spo\u0142eczno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105 do zbudowania w II po\u0142. XVIII w. murowanego domu modlitwy przy ul. B\u00f3\u017cniczej 15, a nast\u0119pnie r\u00f3wnie\u017c murowanej synagogi, kt\u00f3ra stan\u0119\u0142a u zbiegu ul. B\u00f3\u017cniczej i Staropijarskiej.<\/p>\n
Z czasem dom modlitwy “nazwano starym bejt midraszem”, bowiem w jego pobli\u017cu, mi\u0119dzy synagog\u0105, a tzw. rynkiem zbo\u017cowym, zwanym te\u017c rynkiem zwierz\u0119cym, zbudowano pod koniec XIX w. drugi dom modlitwy zwany “nowym bejt midrasz”. W tym samym czasie powsta\u0142 trzeci dom modlitwy, przy ul. Browarnej. Jak wspomina Ichiel Rozenblum, na \u015bcianie g\u0142\u00f3wnej bo\u017cnicy znajdowa\u0142 si\u0119 zegar s\u0142oneczny, dzi\u0119ki kt\u00f3remu \u017bydzi wiedzieli, kiedy zaczyna si\u0119 szabas. Do \u015brodka bo\u017cnicy wchodzi\u0142o si\u0119 przez podw\u00f3rze, ogrodzone p\u0142otem z du\u017c\u0105 bram\u0105 oraz przez dwoje drzwi, kt\u00f3re prawie zawsze by\u0142y otwarte. Wn\u0119trze synagogi by\u0142o bardzo przestronne i wysokie. Ze znajduj\u0105cym si\u0119 obok babi\u0144cem (pomieszczenie dla kobiet) \u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 przez ma\u0142e okienka. \u015aciany pokrywa\u0142y teksty b\u0142ogos\u0142awie\u0144stw. W dni powszednie bo\u017cnica by\u0142a prawie pusta, gdy\u017c ka\u017cdy \u017byd mia\u0142 w domu pomieszczenie, w kt\u00f3rym si\u0119 modli\u0142. Z okazji \u015bwi\u0105t nie tylko \u017cydowskich, ale te\u017c pa\u0144stwowych (np. 3 Maja) \u015bwi\u0105tynia by\u0142a zape\u0142niana. Jan Stanis\u0142aw Majewski w latach 30-tych XX wieku, tak scharakteryzowa\u0142 \u0142ukowsk\u0105 synagog\u0119: “Sam gmach jest do\u015b\u0107 okaza\u0142y, jednak zar\u00f3wno zewn\u0105trz, jak wewn\u0105trz jest urz\u0105dzony bardzo skromnie, nawet ubogo, nie przypominaj\u0105c w niczym \u015bwi\u0105ty\u0144 wschodnich lub cho\u0107by zamo\u017cno\u015bci i oryginalno\u015bci urz\u0105dze\u0144 wewn\u0119trznych wielu synagog w Polsce, ma\u0142o jest r\u00f3wnie\u017c artystyczno-zabytkowych sprz\u0119t\u00f3w religijnych, ksi\u0105g \u015bwiecznik\u00f3w, malowide\u0142”. Je\u015bli chodzi o malowid\u0142a to zas\u0142u\u017cony dla \u0141ukowa regionalista prawdopodobnie ich nie zauwa\u017cy\u0142, a przynajmniej ich nie doceni\u0142, bowiem jak zapami\u0119ta\u0142 Szlomo Rubinsztejn, \u0142ukowsk\u0105 bo\u017cnic\u0119 zdobi\u0142y prace malarskie wykonane przez najlepszych malarzy w mie\u015bcie – Hirsze Libera i Chaima Motla Mendelbojma.<\/p>\n