{"id":1418,"date":"2013-07-14T08:58:32","date_gmt":"2013-07-14T06:58:32","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lukow-historia.pl\/?p=1418"},"modified":"2013-08-14T11:42:44","modified_gmt":"2013-08-14T09:42:44","slug":"deportacja-jagodnego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/?p=1418","title":{"rendered":"Deportacja Jagodnego"},"content":{"rendered":"

Wie\u015b Jagodne<\/strong> oddalona jest o 17 km na zach\u00f3d od \u0141ukowa<\/strong>. Znajduje si\u0119 w\u015br\u00f3d znacznych kompleks\u00f3w le\u015bnych. Ziemie tu liche. Przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 mieszka\u0144cy tej wioski z w\u0142asnych \u015brodk\u00f3w wybudowali czterooddzia\u0142ow\u0105 szko\u0142\u0119 powszechn\u0105. Powsta\u0142 tu r\u00f3wnie\u017c “Dom Ludowy”, w kt\u00f3rym mie\u015bci\u0142a si\u0119 sala widowiskowa ze scen\u0105 i sklep z zapleczem sp\u00f3\u0142dzielni “Spo\u0142em”. Wie\u015b rozci\u0105ga si\u0119 na przestrzeni 3 km. Mia\u0142a dobr\u0105, ale drewnian\u0105 zabudow\u0119. Z obydwu stron wie\u0144czy\u0142y j\u0105 budynki le\u015bnictw. Od strony wsi \u017bd\u017cary<\/strong> by\u0142o to le\u015bnictwo “Jata”, a od strony Domanic<\/strong> – le\u015bnictwo “Jagodne”. Na obrze\u017cach wsi znajdowa\u0142y si\u0119 zabudowania Las\u00f3w Pa\u0144stwowych dla gajowych strzeg\u0105cych ogromnych tutejszych kompleks\u00f3w le\u015bnych. Kiedy przysz\u0142a wojna i okupacja, tereny kompleks\u00f3w le\u015bnych i wsi Jagodne<\/strong> przeobrazi\u0142y si\u0119 w bastion oporu oddzia\u0142\u00f3w Armii Krajowej<\/strong> i innych ugrupowa\u0144 partyzanckich. To by\u0142a jednak wojna, ale prawdziwy dramat prze\u017cyli mieszka\u0144cy wsi dopiero po wyzwoleniu – w upalne lato 1953 roku.<\/p>\n

W lutym 1953 roku na zebraniu wiejskim z udzia\u0142em w\u0142adz powiatowych oznajmiono, \u017ce wie\u015b b\u0119dzie wysiedlona na Ziemie Odzyskane<\/strong>. Jej teren zosta\u0142 bowiem przeznaczony pod rozw\u00f3j Narodowych Plan\u00f3w Gospodarczych. Do \u015bwiadomo\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w wsi informacje te jednak nie dotar\u0142y. \u017bycie dalej toczy\u0142o si\u0119 w niej zupe\u0142nie normalnie. Ko\u0144czono rozpocz\u0119te wcze\u015bniej zaj\u0119cia budowlane. Ludzie posiali zbo\u017ca jare i posadzili ziemniaki. Dlatego w miesi\u0105cu maju zorganizowano po\u015bpiesznie drugie zebranie we wsi, na kt\u00f3rym potwierdzono, \u017ce ju\u017c niebawem ludno\u015b\u0107 zostanie st\u0105d ca\u0142kowicie wysiedlona. Dopiero wtedy miejscowi ch\u0142opi zrozumieli, co im grozi. Pisali do w\u0142adz wszystkich szczebli. Delegacje uda\u0142y si\u0119 do Lublina<\/strong> i Warszawy<\/strong> z pro\u015bb\u0105 o cofni\u0119cie decyzji o deportacji. Godzono si\u0119 nawet z przesiedleniem, ale w pobliskie strony. Sugerowano, \u017ce zamiast wysiedlenia na Ziemie Odzyskane, mo\u017cna by\u0142o przenie\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Jagodnego do niedalekiego PGR Jeleniec<\/strong>. W\u0142adza z pocz\u0105tku \u0142udzi\u0142a ch\u0142op\u00f3w, ale wkr\u00f3tce wycofa\u0142a si\u0119 z obietnic.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/span><\/div>
\"\"<\/a>\"\"<\/span><\/div>

Ryciny na podstawie starych fotografii dawnej wsi Jagodne wykonane przez Paw\u0142a Prze\u017adziaka.<\/em><\/p>\n

Jeszcze w maju 1953 roku pojawi\u0142y si\u0119 we wsi sta\u0142e zawodowe stra\u017ce po\u017carne, pono\u0107 dla rzekomej ochrony przed ogniem. Coraz wi\u0119cej we wsi kwaterowa\u0142o nieznanych cywil\u00f3w. Intencji ich pobytu nie m\u00f3g\u0142 nikt przewidzie\u0107. Mo\u017cna by\u0142o te\u017c dostrzec coraz wi\u0119kszy nadz\u00f3r milicji, a potem i wojska nad okolicznymi terenami. W pierwszych dniach lipca zbo\u017ce dojrzewa\u0142o. Sprowadzono nawet do wsi m\u0142ockarnie z o\u015brodk\u00f3w maszynowych, z tzw. POM-\u00f3w i GOM-\u00f3w. Rozpocz\u0119to m\u0142ock\u0119 ch\u0142opskiego zbo\u017ca. Dla jakich cel\u00f3w to robiono, skoro i tak zamierzano ludzi st\u0105d wysiedli\u0107? W tym czasie ka\u017cdy z w\u0142a\u015bcicieli grunt\u00f3w otrzyma\u0142 akt wyw\u0142aszczenia z ziemi i gospodarstwa rolnego z zawiadomieniem o wykwaterowaniu go w dniu 1 sierpnia 1953 roku do wojew\u00f3dztwa olszty\u0144skiego<\/strong>. Tam mieli ludzie otrzyma\u0107 zamienne gospodarstwa. Pr\u00f3\u017cny okaza\u0142 si\u0119 wi\u0119c sprzeciw wielu mieszka\u0144c\u00f3w. Znany jest fakt aresztowania rolnika W\u0142adys\u0142awa Zaj\u0105ca za desperack\u0105 pr\u00f3b\u0119 rozbi\u00f3rki w\u0142asnego budynku. Stosowano w\u00f3wczas os\u0142awione stalinowskie metody walki z opornymi.<\/p>\n

Tak nadszed\u0142 dzie\u0144 1 sierpnia<\/strong>. By\u0142o s\u0142onecznie i ciep\u0142o. O wschodzie s\u0142o\u0144ca na polach Jagodnego<\/strong> zab\u0142yszcza\u0142y w s\u0142o\u0144cu olbrzymie, jak na tamte czasy, 18-tonowe ci\u0119\u017car\u00f3wki z przyczepami. Mia\u0142y one rejestracje z r\u00f3\u017cnych stron Polski. W \u0141ukowie<\/strong> na stacji \u0141apiguz<\/strong> podstawiono rano specjalny poci\u0105g towarowy. Ka\u017cdy z gospodarzy mia\u0142 przydzielony samoch\u00f3d. Towarzyszy\u0142 mu tzw. “dysponent”, kt\u00f3ry mia\u0142 czuwa\u0107 nad przewiezieniem dobytku danego gospodarza do przydzielonych wagon\u00f3w towarowych na stacji \u0141apiguz. Wieczorem specjalny poci\u0105g uda\u0142 si\u0119 st\u0105d w kierunku wojew\u00f3dztwa olszty\u0144skiego. Dzieci, ludzie w sile wieku i osoby starsze p\u0142aka\u0142y. Nie wszyscy z deportowanych wytrzymali jazd\u0119 w nieznane. Nie dotrwa\u0142a do ko\u0144ca tego dramatu starsza ju\u017c pani Pucyk<\/strong>, kt\u00f3ra zmar\u0142a w drodze. Z niekt\u00f3rymi deportowanymi spotka\u0142em si\u0119 jeszcze p\u00f3\u017aniej. Tak samo, jak i moja rodzina, prze\u017cywali d\u0142ugo ten nieludzki post\u0119pek peerelow’kich w\u0142adz. W Olszty\u0144skiem otrzymali oni najcz\u0119\u015bciej ugory, r\u00f3\u017cne nieu\u017cytki rolne, wal\u0105ce si\u0119 rudery, kt\u00f3rych nawet tamtejsze PGR-y nie chcia\u0142y. Przewa\u017cnie by\u0142y to “reszt\u00f3wki”, po\u0142o\u017cone z dala od siedzib ludzkich. Ka\u017cdy z tych ludzi prze\u017cywa\u0142 krzywd\u0119 i dramat. Ziemia im przydzielona potrzebowa\u0142a ci\u0119\u017ckiego sprz\u0119tu, kt\u00f3rego nie mieli.<\/p>\n

Mieszka\u0144cy Jagodnego<\/strong>, wcze\u015bniej tak dobrze zintegrowani, nigdy ju\u017c p\u00f3\u017aniej nie spotkali si\u0119 ze sob\u0105 razem. By\u0142a to brutalna metoda S\u0142u\u017cby Bezpiecze\u0144stwa<\/strong> rozcz\u0142onkowania ludzi w my\u015bl stalinowskiego has\u0142a “dziel i rz\u0105d\u017a”. Wielu dramat\u00f3w osobistych, jakie spotka\u0142y mieszka\u0144c\u00f3w Jagodnego<\/strong>, nie da si\u0119 opisa\u0107. Mo\u017cna jednak \u015bmia\u0142o powiedzie\u0107, \u017ce jest to jedna z wielu krzywd, jakie wyrz\u0105dzi\u0142a Polska Ludowa<\/strong> \u0142ukowskiej spo\u0142eczno\u015bci. Krzywd nie do naprawienia.<\/p>\n

Autor: Emil Miedzik
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: “Nowa Gazeta \u0141ukowska” Nr 3\/95
\nFotografie i ryciny: Pawe\u0142 Prze\u017adziak<\/em><\/p>\n

\n
60 rocznica wysiedlenia miejscowo\u015bci Jagodne<\/span><\/h6>\n
\n

W dniu 11 sierpnia 2013 r. na rozdro\u017cu za miejscowo\u015bci\u0105 \u017bd\u017cary – kierunek na Domanice i R\u00f3\u017c\u0119 Podg\u00f3rn\u0105, odby\u0142a si\u0119 uroczysto\u015b\u0107 upami\u0119tniaj\u0105ca 60 rocznic\u0119 wysiedlenia miejscowo\u015bci Jagodne. Rozpocz\u0119to j\u0105 Polow\u0105 Msz\u0105 \u015aw. w intencji mieszka\u0144c\u00f3w miejscowo\u015bci Jagodne. Nast\u0119pnie nast\u0105pi\u0142o ods\u0142oni\u0119cie i po\u015bwi\u0119cenie pami\u0105tkowego obelisku oraz promocja wydawnictwa ” JAGODNE \u2013 ZAPOMNIANA HISTORIA… “<\/strong><\/p>\n