Nazwa \u0141uk\u00f3w jest prawdopodobnie zwi\u0105zana z topografi\u0105 terenu i bierze pocz\u0105tek od pras\u0142owia\u0144skiego rdzenia; \u0142\u0105k-\u0142ug lub \u0142uk – co oznacza nizin\u0119, obszar bagnisty wzd\u0142u\u017c rzeki, nie pochodzi za\u015b od nazwy powszechnie u\u017cywanej dawniej broni – \u0142uku. 1233 – wczesno\u015bredniowieczny gr\u00f3d kasztela\u0144ski strzeg\u0105cy w XII\u2013XIV w. granicy przed napadami Ja\u0107wing\u00f3w i Litwin\u00f3w, po\u0142o\u017cony na \u00f3wczesnym pograniczu, w\u015br\u00f3d bagien i las\u00f3w stanowi\u0142 wa\u017cny punkt strategiczny.<\/p>\n
1250-1257<\/span>Boles\u0142aw Wstydliwy sprowadzi\u0142 do \u0141ukowa zakon templariuszy i poczyni\u0142 starania o utworzenie biskupstwa \u0142ukowskiego.<\/p>\n 1264-1278<\/span>W okolicach \u0141ukowa stoczyli zwyci\u0119skie bitwy z Ja\u0107wingami Boles\u0142aw Wstydliwy w 1264 roku oraz Leszek Czarny w 1278 roku. \u0141uk\u00f3w by\u0142 przez wiele stuleci naturalnym centrum historycznej Ziemi \u0141ukowskiej, kt\u00f3ra pocz\u0105tkowo administracyjnie wchodzi\u0142a w sk\u0142ad wojew\u00f3dztwa sandomierskiego, a od 1474 roku lubelskiego. Pierwotnie obejmowa\u0142a terytorium p\u00f3\u017aniejszych powiat\u00f3w; \u0142ukowskiego, garwoli\u0144skiego, radzy\u0144skiego, cz\u0119\u015bci pu\u0142awskiego i lubartowskiego, po\u0142ow\u0119 siedleckiego i skrawek mi\u0144skiego. W miar\u0119 rozwoju innych miast lub z uwagi na sytuacj\u0119 polityczn\u0105 granice Ziemi \u0141ukowskiej uleg\u0142y zmianom, aby w ko\u0144cu doj\u015b\u0107, do terytorium obecnego powiatu \u0142ukowskiego.<\/p>\n 1369<\/span>Kr\u00f3l Kazimierz Wielki nadaje prawo wolnego miasta i obdarowuje jego mieszka\u0144c\u00f3w gruntami.<\/p>\n 1403<\/span>W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o nada\u0142 miastu prawo magdeburskie. S\u0142ynne miejscowe jarmarki \u015bci\u0105ga\u0142y kupc\u00f3w z odleg\u0142ych miast Korony i Litwy, a nawet zagranicy. St\u0105d bieg\u0142y szlaki handlowe na Mazowsze, Litw\u0119, na po\u0142udnie Ma\u0142opolski i na Ru\u015b. \u0141uk\u00f3w sta\u0142 si\u0119 miastem zamo\u017cnym i odgrywa\u0142 du\u017c\u0105 rol\u0119 gospodarcz\u0105 w \u017cyciu kraju. Od XV w. liczne skupisko \u017byd\u00f3w; znacznie zniszczony w czasie wojen kozackich i najazdu szwedzkiego. W celu przywr\u00f3cenia rangi miasta po zniszczeniach wojennych sprowadzono i osiedlono “za murami miasta” w 1629r. zakon bernardyn\u00f3w, a w 1696r. roku zakon pijar\u00f3w. Bernardyni po\u0142o\u017cyli du\u017ce zas\u0142ugi na polu gospodarczym, m.in. za\u0142o\u017cyli fabryk\u0119 grubego sukna, czynn\u0105 do 1812 roku, natomiast pijarzy doprowadzili do bujnego rozkwitu \u0142ukowskie szkolnictwo.<\/p>\n 1701<\/span>W zabudowaniach klasztoru utworzono kolegium, kt\u00f3re zas\u0142yn\u0119\u0142o wkr\u00f3tce z wysokiego poziomu nauczania, a w 1733r. w jego s\u0105siedztwie powsta\u0142 konwikt (internat dla uczni\u00f3w) dzi\u0119ki fundacji pochodz\u0105cego ze szlachty \u0142ukowskiej Biskupa Krakowskiego ks. Konstantego Felicjana Szaniawskiego. \u0141ukowskie kolegium jako jedno z pierwszych w kraju wprowadzi\u0142o w \u017cycie program Komisji Edukacji Narodowej. Jego wychowankami byli m.in. ks. Jan Krzysztof Kluk – znakomity przyrodnik i teoretyk rolnictwa, ks. Franciszek Salezy Jezierski – post\u0119powy publicysta doby Sejmu Czteroletniego, Bronis\u0142aw Franciszek Trentowski – filozof pedagog i publicysta oraz inni s\u0142awni ludzie. Po trzecim rozbiorze Polski, miasto znalaz\u0142o si\u0119 przej\u015bciowo w granicach zaboru austriackiego. Odebrano mu w\u00f3wczas wszystkie dotychczasowe przywileje. Po kr\u00f3tkim okresie przynale\u017cno\u015bci do Ksi\u0119stwa Warszawskiego na mocy traktatu wiede\u0144skiego w 1815 r. – \u0141uk\u00f3w znalaz\u0142 si\u0119 w granicach Kr\u00f3lestwa Polskiego jako miasto obwodowe wojew\u00f3dztwa podlaskiego. Obw\u00f3d \u0142ukowski obejmowa\u0142 znaczne terytorium, si\u0119gaj\u0105ce a\u017c po Wis\u0142\u0119, z \u0141askarzewem, Osieckiem, Stoczkiem \u0141ukowskim, \u017belechowem, Maciejowicami i St\u0119\u017cyc\u0105. \u0141uk\u00f3w z okolic\u0105 sta\u0142 si\u0119 w tym czasie pr\u0119\u017cnym o\u015brodkiem my\u015bli politycznej oraz patriotycznej postawy spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n 1831<\/span>\u0141ukowianie brali czynny udzia\u0142 w powstaniu listopadowym, a pod pobliskim Stoczkiem \u0141ukowskim gen. J. Dwernicki stoczy\u0142 14 lutego 1831 r. s\u0142ynn\u0105 zwyci\u0119sk\u0105 bitw\u0119 z wojskami rosyjskimi. Na prze\u0142omie trzydziestych i czterdziestych lat XIX wieku \u0141uk\u00f3w sta\u0142 si\u0119 miejscem dzia\u0142alno\u015bci konspiracyjnej. W 1839r. dzia\u0142a\u0142 tu Zwi\u0105zek Patriotyczny zorganizowany przez m\u0142odzie\u017c \u0142ukowsko – warszawsk\u0105. Dusz\u0105 organizacji by\u0142 Karol Levitoux – wychowanek gimnazjum \u0142ukowskiego. W 1841r. spisek wykryto i aresztowano w \u0141ukowie ponad 200 os\u00f3b, z kt\u00f3rych 14 osadzono w cytadeli Warszawskiej, gdzie Karol Levitoux poni\u00f3s\u0142 m\u0119cze\u0144sk\u0105 \u015bmier\u0107. Bezpo\u015brednim skutkiem wykrycia spisku by\u0142o pozbawienie \u0141ukowa szko\u0142y \u015bredniej, kt\u00f3r\u0105 w 1844r. przeniesiono do Siedlec.<\/p>\n 1863<\/span>\u0141ukowianie chlubnie zapisali si\u0119 w czasie powstania styczniowego. Do wiosny 1865r. dzia\u0142a\u0142a w okolicy grupa ostatnich powsta\u0144c\u00f3w z ks. Stanis\u0142awem Brz\u00f3sk\u0105 i jego adiutantem – kowalem z \u0141ukowa Franciszkiem Wilczy\u0144skim. Po rozbiciu oddzia\u0142u przez wojska carskie i schwytaniu powsta\u0144c\u00f3w, ks. St. Brz\u00f3sk\u0119 i Franciszka Wilczy\u0144skiego stracono w maju 1865r. w Soko\u0142owie Podlaskim. Prawie ca\u0142y wiek XIX charakteryzowa\u0142 si\u0119 w \u017cyciu \u0141ukowa zacofaniem gospodarczym. Zmiany na lepsze przynios\u0142o dopiero zbudowanie linii kolejowych Warszawa – Brze\u015b\u0107 w latach 1866-1867 r., \u0141uk\u00f3w – D\u0119blin w 1876 r. i \u0141uk\u00f3w – Lublin w 1893 r. Druga po\u0142owa XIX stulecia by\u0142a ponadto obrazem pog\u0142\u0119biaj\u0105cej si\u0119 rusyfikacji oraz licznych represji.<\/p>\n 1905-1907<\/span>Przez \u0141uk\u00f3w i jego okolice przesz\u0142a fala niepokoj\u00f3w rewolucyjnych i walk o szko\u0142\u0119 polsk\u0105. W sierpniu 1905 r. podj\u0119to uchwa\u0142\u0119 o utworzenie w \u0141ukowie gimnazjum, lecz wobec czynionych przez Rosjan trudno\u015bci musiano si\u0119 zadowoli\u0107 tylko Szko\u0142\u0105 Handlow\u0105, przekszta\u0142con\u0105 w gimnazjum miejskie dopiero w 1918 r. W listopadzie 1905 r. miasto by\u0142o widowni\u0105 strajku szkolnego w sprawie wprowadzenia j\u0119zyka polskiego do szk\u00f3\u0142.<\/p>\n 1915-1918<\/span>Pi\u0119kne karty zapisa\u0142o spo\u0142ecze\u0144stwo \u0141ukowa i powiatu w czasie okupacji niemieckiej. Zorganizowano w\u00f3wczas organy w\u0142adzy samorz\u0105dowej – \u0141ukowsk\u0105 Rad\u0119 Powiatow\u0105 oraz Rad\u0119 Miejsk\u0105, nie posiadaj\u0105cego \u017cadnego odpowiednika w ca\u0142ym by\u0142ym Kr\u00f3lestwie Polskim. Utworzona w\u00f3wczas Milicja Obywatelska by\u0142a jedyn\u0105 polsk\u0105 milicj\u0105 na terenie trzech zabor\u00f3w. W \u0141ukowie i powiecie dzia\u0142a\u0142y: Konfederacja Polska i Polska Organizacja Wojskowa, kt\u00f3re w dniu 11 listopada 1918 r. rozbroi\u0142y garnizon niemiecki w mie\u015bcie.<\/p>\n 1918-1939<\/span>\u0141uk\u00f3w mimo niewielkich osi\u0105gni\u0119\u0107 gospodarczych by\u0142 przoduj\u0105cym miastem wojew\u00f3dztwa lubelskiego pod wzgl\u0119dem \u017cycia spo\u0142ecznego, politycznego i kulturalnego, m.in. wydawano w\u0142asne gazety, dzia\u0142a\u0142o Stowarzyszenie Kulturalno-O\u015bwiatowe “Ogniwo” z dobrze zorganizowanym teatrem. W 1933r. uroczy\u015bcie obchodzono jubileusz 700-lecia miasta, a w 1939r. spo\u0142ecze\u0144stwo Ziemi \u0141ukowskiej przekaza\u0142o kopiec – pomnik Henryka Sienkiewicza, usypany niedaleko Woli 0krzejskiej miejsca jego urodzenia. Stopniowy rozw\u00f3j miasta przerwa\u0142 wybuch II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n 1939-1945<\/span>Na terenie Powiatu Samodzielna Grupa Operacyjna “Polesie” pod dow\u00f3dztwem gen. Franciszka Kleeberga stoczy\u0142a w dniach 3-5 pa\u017adziernika 1939 r. ostatni\u0105 bitw\u0119 kampanii wrze\u015bniowej pod Kockiem i Wol\u0105 Gu\u0142owsk\u0105. Dzia\u0142ania wojenne w 1939 i 1944 r. oraz lata okupacji przynios\u0142y miastu olbrzymie straty ludzkie i materialne. W \u0141ukowie okupant zlokalizowa\u0142 zbiorcze getto, w kt\u00f3rym umieszczono \u017byd\u00f3w miejscowych i z innych miast, a nawet ze S\u0142owacji, W\u0119gier i Francji. Ludno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105 cz\u0119\u015bciowo wymordowano na miejscu pod poblisk\u0105 wsi\u0105 Malcan\u00f3w reszt\u0119 wywieziono do oboz\u00f3w zag\u0142ady w Treblince i na Majdanek. W dniu 23 lipca 1944 r. miasto zosta\u0142o wyzwolone od okupant\u00f3w przez Armi\u0119 Radzieck\u0105 wspomagan\u0105 przez Oddzia\u0142y Armii Krajowej. Jednak niemieckie bombardowanie przeprowadzone w dniach 24 i 25 lipca 1944 r. zniszczy\u0142y miasto w ponad 80%. Ludno\u015b\u0107 \u0141ukowa z 12.785 os\u00f3b w 1939 r. zmala\u0142a do 7.894 os\u00f3b w 1945 r. W pierwszych latach powojennych \u017cycie \u0141ukowa cechowa\u0142a stagnacja. Dopiero po roku 1956 nast\u0105pi\u0142o o\u017cywienie inwestycyjne. Powsta\u0142y nowe zak\u0142ady przemys\u0142owe, osiedla mieszkaniowe i budowle u\u017cyteczno\u015bci publicznej. \u0141uk\u00f3w przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 z ma\u0142ego o\u015brodka lokalnego w miasto przemys\u0142owo-us\u0142ugowe o du\u017cym znaczeniu regionalnym, a nawet og\u00f3lnokrajowym. Wyrazem tych przemian by\u0142 szybki rozw\u00f3j przestrzenny miasta oraz wzrost liczby mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3ra ju\u017c w 1964 r. przekroczy\u0142a stan z przed wojny, aby w nast\u0119pnym, \u0107wier\u0107wieczu wzrosn\u0105\u0107 jeszcze 2,5 – krotnie.<\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142o: forum www.historycy.org<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Nazwa \u0141uk\u00f3w jest prawdopodobnie zwi\u0105zana z topografi\u0105 terenu i bierze pocz\u0105tek od pras\u0142owia\u0144skiego rdzenia; \u0142\u0105k-\u0142ug lub \u0142uk – co oznacza nizin\u0119, obszar bagnisty wzd\u0142u\u017c rzeki, nie pochodzi za\u015b od nazwy powszechnie u\u017cywanej dawniej broni – \u0142uku. 1233 – wczesno\u015bredniowieczny gr\u00f3d kasztela\u0144ski strzeg\u0105cy w XII\u2013XIV w. granicy przed napadami Ja\u0107wing\u00f3w i Litwin\u00f3w, po\u0142o\u017cony na \u00f3wczesnym pograniczu, w\u015br\u00f3d bagien i las\u00f3w stanowi\u0142 …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1953,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[10,11,512,118,30],"tags":[513,517,519,522,523,520,109,527,529,531,536,439,315,289,540,441,543,544,83,130,16,42,383,310,351,553,13,199,534,539,542,549,499,545,514,1546,521,550,530,547,257,537,533,532,1537,535,518,515,1522,552,38,525,548,133,541,153,546,516,44,524,551,526,528,31],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1926"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1926"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1926\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1937,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1926\/revisions\/1937"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1953"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1926"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1926"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1926"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}