Kr\u00f3tki dzie\u0144 listopadowy ma si\u0119 ku ko\u0144cowi \u2014 w stolicy cisza jak przed burz\u0105 \u2014 dziki satrapa drzemie spokojnie po dobrym obiedzie, spokojni mieszka\u0144cy \u015bpiesz\u0105 w odwiedziny do s\u0105siad\u00f3w lub do teatru, w szkole wojskowej m\u0142odzie\u017c s\u0142ucha wyk\u0142adu strategji. Lecz wkr\u00f3tce cisz\u0119 t\u0119 przerywa alarm na ulicach. S\u0142ycha\u0107 spieszne kroki, szepty, nawo\u0142ywania, w mroku zapadaj\u0105cego wieczoru wida\u0107 sylwetki ludzi, spiesz\u0105cych w stron\u0119 Alei Ujazdowskich i Belwederu \u2014 na niebie \u0142una po\u017caru. To m\u0142odzie\u017c ze Szko\u0142y Podchor\u0105\u017cych i akademicy warszawscy. Co ich prowadzi w stron\u0119 Belwederu? Czy id\u0105 ofiarowa\u0107 swe wierne s\u0142u\u017cby dzikiemu satrapie? wyrazi\u0107 mu czo\u0142obitno\u015b\u0107?<\/p>\n
G\u0142owy hardo wzniesione, z\u0142owrogie b\u0142yski w oczach, r\u0119ce kurczowo zaci\u015bni\u0119te m\u00f3wi\u0105 nam co innego.<\/p>\n
Wiecz\u00f3r 29 listopada 1830 r. \u2014 data ta na zawsze wyry\u0142a si\u0119 w pami\u0119ci Polak\u00f3w \u2014 to wiecz\u00f3r obrachunku z okrutnym wielkorz\u0105dc\u0105 i z ca\u0142\u0105 rodzin\u0105 carsk\u0105, to wiecz\u00f3r zemsty za sponiewieran\u0105 godno\u015b\u0107 ludzk\u0105 Polak\u00f3w, za 15 lat bezprawia, za m\u0119ki znoszone przez najlepszych syn\u00f3w Ojczyzny w podziemiach wi\u0119ziennych, za t\u0119sknot\u0119 wygna\u0144c\u00f3w, za splugawienie tronu Piast\u00f3w i Jagiellon\u00f3w, za wszystkie krzywdy od czas\u00f3w saskich \u2014 to wiecz\u00f3r przebudzenia si\u0119 ducha narodowego \u2014 to wiecz\u00f3r cudowny, legendowy \u2014 bo oto Polska wstaje, wstrz\u0105sa jarzmem, zrzuca kajdany, prostuje skr\u0119powane cz\u0142onki i staje wobec \u015bwiata wolna, dumna, m\u0142oda Polska, Polska rewolucyjna.<\/p>\n
To nie jesie\u0144, to nie listopad, to jutrzenka nowego \u017cycia, wiosna narodu; w szlachetnych sercach bohaterskiej m\u0142odzie\u017cy odzywa si\u0119 echo majowe, dewiza konstytucji: r\u00f3wno\u015b\u0107, wolno\u015b\u0107, niepodleg\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n
W – uszach brzmi\u0105 s\u0142owa odezwy ukochanego Naczelnika w sukmanie: “W pogardzie \u015bmierci jedyna jest nadzieja polepszenia losu naszego i przysz\u0142ych pokole\u0144; pierwszy krok do zrzucenia niewoli jest odwa\u017cy\u0107 si\u0119 by\u0107 wolnym i pierwszy krok do zwyci\u0119stwa pozna\u0107 si\u0119 na w\u0142asnej sile!” To wiecz\u00f3r radosny dla nas, drogi dla ka\u017cdego prawego Polaka, lecz straszny dla ciemi\u0119zc\u00f3w \u2014 okrutny satrapa, brat pot\u0119\u017cnego monarchy, szuka ratunku w ucieczce haniebnej wraz ze swemi doradcami i rabami.<\/p>\n \u015amia\u0142y czyn podchor\u0105\u017cych zagrza\u0142 nar\u00f3d do walki, przy\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 ludno\u015b\u0107 Warszawy, a nazajutrz powstanie ogarn\u0119\u0142o kraj ca\u0142y.<\/p>\n I przesuwaj\u0105 si\u0119 przed naszemi oczyma tragiczne dzieje powstania, rozpocz\u0119tego z tak\u0105 wiar\u0105 i entuzjazmem.<\/p>\n Z jednej strony bezgraniczne po\u015bwi\u0119cenie wojska i obywateli \u2014 z drugiej oboj\u0119tno\u015b\u0107, brak wiary w powodzenie powstania u przyw\u00f3dc\u00f3w, niezdecydowane stanowisko sejmu, zmieniaj\u0105cego wodz\u00f3w naczelnych, jak r\u0119kawiczki i utrudniaj\u0105cego ich dzia\u0142alno\u015b\u0107.<\/p>\n Kt\u00f3\u017c jest istotnym bohaterem 1830 r. ?<\/p>\n W swej cudownej wizji Stanis\u0142aw Wyspia\u0144ski daje nam odpowied\u017a: \u017co\u0142nierz, szary \u017co\u0142nierz polski. Je\u017celi z rocznic\u0105 powstania styczniowego na zawsze jest zwi\u0105zana posta\u0107 Romualda Traugutta, to z rocznic\u0105 listopadow\u0105 posta\u0107 bohaterskiego “czwartaka” u\u0142an\u00f3w Dwernickiego, artylerzyst\u00f3w Bema.<\/p>\n Przez ca\u0142y szereg lat niewoli m\u0142odzie\u017c, grupuj\u0105ca si\u0119 w zwi\u0105zkach niepodleg\u0142o\u015bciowych modli\u0142a si\u0119 w rocznic\u0119 listopadow\u0105!<\/p>\n Daj nam, Bo\u017ce, aby\u015bmy byli takimi, jak oni, \u017co\u0142nierze polscy z 1830 r, aby\u015bmy umieli walczy\u0107 i umiera\u0107, jak oni, z pod Olszynki, \u2014 ale b\u0142agamy Ci\u0119, Bo\u017ce, daj nam Wodza!<\/p>\n Modlitwa zosta\u0142a wys\u0142uchan\u0105 \u2014 w tym samym miesi\u0105cu w niespe\u0142na 100 lat po st\u0142umieniu bohaterskich wysi\u0142k\u00f3w powsta\u0144c\u00f3w 1830 r. Polska odzyska\u0142a Niepodleg\u0142o\u015b\u0107, zawdzi\u0119czaj\u0105c jej m\u0119stwu swych \u017co\u0142nierzy i genjuszowi Wodza.<\/p>\n Ziemia \u0141ukowska 2 razy sta\u0142a si\u0119 terenem walk w ci\u0105gu pami\u0119tnej wojny 1830\/31 r.<\/p>\n Pierwsze spotkanie wojska polskiego z wrogiem nast\u0105pi\u0142o dn. 14 lutego 1831 r. pod Stoczkiem, gdzie gen. Dwernicki rozbi\u0142 zupe\u0142nie korpus Geismara, kt\u00f3ry straciwszy 1000 ludzi i 11 dzia\u0142 w pop\u0142ochu opu\u015bci\u0142 pole bitwy. Tutaj to bataljon piechoty polskiej, po raz pierwszy znajduj\u0105cy si\u0119 w ogniu, sta\u0142 w miejscu jak mur i \u015bpiewa\u0142 pe\u0142n\u0105 piersi\u0105 mazurka D\u0105browskiego. \u015apiew mia\u0142 by\u0107 tak pot\u0119\u017cny, \u017ce huk armat zag\u0142usza\u0142.<\/p>\n Po raz drugi okolice \u0141ukowa sta\u0142y si\u0119 widowni\u0105 krwawej rozprawy przy ko\u0144cu sierpnia 1831 r. na kr\u00f3tko przed kapitulacj\u0105 Warszawy.<\/p>\n Gen. Ramorino, kt\u00f3ry wraz z innymi oficerami francuskimi, przyby\u0142 do Polski jako ochotnik, a\u017ceby wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w powstaniu, otrzyma\u0142 rozkaz oczyszczenia prawego brzegu Wis\u0142y od nieprzyjaciela i zaopatrzenia stamt\u0105d stolicy w \u017cywno\u015b\u0107. Wyruszy\u0142 wi\u0119c z 20.000 wojska na wsch\u00f3d, maj\u0105c zarazem polecenie, zagra\u017caj\u0105cego z tej strony Warszawie, Rozena przerzuci\u0107 za Bug. Gen. Ramorino stoczy\u0142 wtedy zwyci\u0119sk\u0105 bitw\u0119 z Rozenem pod Krynk\u0105 ko\u0142o \u0141ukowa i pod Mi\u0119dzyrzecem, ale nie po\u015bpieszy\u0142 do\u015b\u0107 szybko, aby mu przeci\u0105\u0107 linj\u0119 odwrotow\u0105 do Brze\u015bcia, skutkiem czego Ro\u017cen wycofa\u0142 si\u0119, a Ramorino w po\u015bcigu oddali\u0142 si\u0119 zbyt daleko od stolicy, kt\u00f3ra by\u0142a wtedy w najwi\u0119kszem niebezpiecze\u0144stwie. W ten spos\u00f3b wyprawa gen. Ramorina os\u0142abi\u0142a tylko w stanowczej chwili obron\u0119 stolicy, a zamierzonego celu nie osi\u0105gn\u0119\u0142a.<\/p>\n Autor: Marja Skar\u017cy\u0144ska Kr\u00f3tki dzie\u0144 listopadowy ma si\u0119 ku ko\u0144cowi \u2014 w stolicy cisza jak przed burz\u0105 \u2014 dziki satrapa drzemie spokojnie po dobrym obiedzie, spokojni mieszka\u0144cy \u015bpiesz\u0105 w odwiedziny do s\u0105siad\u00f3w lub do teatru, w szkole wojskowej m\u0142odzie\u017c s\u0142ucha wyk\u0142adu strategji. Lecz wkr\u00f3tce cisz\u0119 t\u0119 przerywa alarm na ulicach. S\u0142ycha\u0107 spieszne kroki, szepty, nawo\u0142ywania, w mroku zapadaj\u0105cego wieczoru wida\u0107 sylwetki ludzi, spiesz\u0105cych …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2216,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11],"tags":[717,439,615,541,718,144],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2207"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2207"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2207\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2438,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2207\/revisions\/2438"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2216"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2207"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2207"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2207"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/em><\/p>\nW piersiach rozpacz uwi\u0119ziona w listopadzie wstrz\u0105s\u0142a serce \u2014 wstaje Polska z grobu \u0142ona \u2014 pierzchaj\u0105 dumni morderce.<\/blockquote>
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: “Gazeta Powiatu \u0141ukowskiego” No 11(29) Rok III. 1 grudnia 1930 r.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"