{"id":2409,"date":"2016-06-23T00:30:11","date_gmt":"2016-06-22T22:30:11","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lukow-historia.pl\/?p=2409"},"modified":"2015-11-18T10:22:43","modified_gmt":"2015-11-18T08:22:43","slug":"warto-pamietac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/?p=2409","title":{"rendered":"Warto pami\u0119ta\u0107 !"},"content":{"rendered":"

\u0141uk\u00f3w – to najstarszy gr\u00f3d \u015brodkowej cz\u0119\u015bci wschodnich kres\u00f3w dawnej Rzeczypospolitej. Po\u0142o\u017cony na szlaku komunikacyjnym wsch\u00f3d-zach\u00f3d stanowi\u0142 wa\u017cny punkt pod wzgl\u0119dem gospodarczo-handlowym, jak te\u017c i strategicznym. S\u0105siedztwo od p\u00f3\u0142nocnego-wschodu z poga\u0144skimi ludami, takimi jak: Jad\u017awingowie, Litwini i Prusowie, a od wschodu chrze\u015bcija\u0144skich Rusin\u00f3w, nara\u017ca\u0142o nasz region na bardzo cz\u0119ste zniszczenia i grabie\u017ce od najdawniejszych czas\u00f3w. W latach p\u00f3\u017aniejszych docierali tu r\u00f3wnie\u017c Tatarzy, Kozacy, w\u0119gierskie wojska Jerzego Rakoczego, pustoszy\u0142y ziemi\u0119 \u0142ukowsk\u0105 oddzia\u0142y rosyjskie, szwedzkie, saskie i pruskie, dawali si\u0119 te\u017c we znaki nawet Francuzi w czasie kampanii napoleo\u0144skiej.<\/p>\n

Pocz\u0105tki miasta \u0141ukowa gin\u0105 w pomroce dziej\u00f3w, ale poniewa\u017c m\u00f3wi si\u0119 o nim, jako “miejscu warownym” ju\u017c pod koniec pierwszej po\u0142owy XIII w., mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce \u0141uk\u00f3w istnia\u0142 ju\u017c znacznie wcze\u015bniej. W\u0142adcy polscy starali si\u0119 uczyni\u0107 gr\u00f3d umocnionym o\u015brodkiem obronnym dla stawienia skutecznie czo\u0142a naje\u017ad\u017acom, tote\u017c stan\u0105\u0142 tutaj zamek, chocia\u017c drewniany, obsadzony za\u0142og\u0105 wojskow\u0105. Mia\u0142 te\u017c w \u0141ukowie swoj\u0105 siedzib\u0119 kasztelan.<\/p>\n

Jan Stanis\u0142aw Majewski<\/strong>, znany przedwojenny regionalista \u0142ukowski, w swojej monografii miasta uzna\u0142 za pierwsz\u0105 wzmiank\u0119 o \u0141ukowie informacj\u0119 Jana D\u0142ugosza<\/strong>, kt\u00f3ry w swej “Kronice” pisze, i\u017c zdobyty w roku 1233 na Jad\u017awingach Kock zosta\u0142 oddany w zale\u017cno\u015b\u0107 kasztelana \u0142ukowskiego. St\u0105d m.in. w dwudziestoleciu mi\u0119dzywojennym przyj\u0119to rok 1933 jako dat\u0119 obchod\u00f3w 700-lecia m. \u0141ukowa. Nie b\u0119dziemy wnika\u0107 w r\u00f3\u017cne rozprawy historyczne odno\u015bnie szczeg\u00f3\u0142\u00f3w (pono\u0107 zawsze “diabe\u0142 w szczeg\u00f3\u0142ach siedzi”…), ale maj\u0105c tamten obch\u00f3d bardzo daleko za sob\u0105, a niedawno w roku 1983 ju\u017c i 750-lecie, poprzesta\u0144my na satysfakcji, \u017ce \u0141uk\u00f3w to bardzo stare miasto.<\/p>\n

Niedawno wyda\u0142o mi si\u0119 bardzo dziwnym, gdy osoba zajmuj\u0105ca si\u0119 histori\u0105 na falach Katolickiego Radia Podlasia (zreszt\u0105 robi to z pasj\u0105), niefrasobliwie umie\u015bci\u0142a \u0141uk\u00f3w w\u015br\u00f3d szeregu miast wschodniej Polski powsta\u0142ych w wieku XV i w p\u00f3\u017aniejszych czasach. Warto wiedzie\u0107 zatem, \u017ce gr\u00f3d nasz nale\u017cy do bardzo szacownych pod wzgl\u0119dem wieku, a nieporozumienie w tym wzgl\u0119dzie wi\u0105\u017ce si\u0119 zapewne z faktem, kt\u00f3rego rocznic\u0119 w\u0142a\u015bnie obchodzimy w czerwcu. Wspomn\u0119 jedynie kr\u00f3tko jeszcze, \u017ce w\u0142adcy tacy, jak Boles\u0142aw Wstydliwy<\/strong> i Kazimierz Wielki<\/strong> zrobili du\u017co dla \u0141ukowa, dbaj\u0105c o jego umocnienie i rozw\u00f3j. Pierwszy czyni\u0142 starania by osadzi\u0107 tutaj rycerski zakon Templariuszy w celu nale\u017cytej obrony grodu i regionu, jak r\u00f3wnie\u017c stara\u0142 si\u0119 o utworzenie biskupstwa o charakterze misyjnym, co pocz\u0105tkowo rokowa\u0142o dobre wyniki, lecz wskutek knowa\u0144 krzy\u017cackich sko\u0144czy\u0142o si\u0119 fiaskiem. Natomiast Kazimierz Wielki nada\u0142 w roku 1369 grodowi \u0142ukowskiemu prawa wolnego miasta, a mieszka\u0144c\u00f3w obdarowa\u0142 gruntami.<\/p>\n

Natomiast w roku 1403 mia\u0142 miejsce szczeg\u00f3lnie donios\u0142y fakt, kt\u00f3ry w\u0142a\u015bnie od tego momentu zwraca uwag\u0119 na miasto i jego rozw\u00f3j. Ot\u00f3\u017c w tym\u017ce roku 23 czerwca W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o<\/strong> nada\u0142 tzw. prawo magdeburskie miastu, rz\u0105dz\u0105cemu si\u0119 dotychczas na prawie polskim.<\/p>\n

Od tego czasu \u0141uk\u00f3w zacz\u0105\u0142 u\u017cywa\u0107 prawdziwych swob\u00f3d miejskich, zdobywaj\u0105c wp\u0142ywy i znaczenie. Kolejni w\u0142adcy Polski nadaj\u0105 miastu szereg praw i przywilej\u00f3w, w\u015br\u00f3d czego miasto w XVI w. i 1 po\u0142. XVII w. rozwija si\u0119 pr\u0119\u017cnie, a zamo\u017cno\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w ro\u015bnie.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/span><\/div>
\"\"<\/a>\"\"<\/span><\/div>
\"\"<\/a>\"\"<\/span><\/div>

Przywilej W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y wydany w Szczekarzewie 23 czerwca 1403 roku, przenosz\u0105cy miasto \u0141uk\u00f3w z prawa polskiego i ruskiego na magdeburskie.
(\u0179r\u00f3d\u0142o: Biblioteka Narodowa)<\/em><\/p>\n

Ale dzisiaj chcemy tylko przypomnie\u0107 ten fakt nadania prawa niemieckiego, zwanego magdeburskim, gdy\u017c w bie\u017c\u0105cym miesi\u0105cu przypada kolejna rocznica, a jako mieszka\u0144cy naszego grodu powinni\u015bmy mie\u0107 pe\u0142niejsz\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 jego bogatych dziej\u00f3w. Pozwalamy sobie przytoczy\u0107 wi\u0119ksze fragmenty dokumentu kr\u00f3lewskiego zwanego “przywilejem lokacyjnym”:<\/p>\n

\r\n

W Imi\u0119 Pa\u0144skie Amen! Na wieczn\u0105 rzeczy pami\u0105tk\u0119. Gdy w\u015br\u00f3d korzy\u015bci dla natury ludzkiej nic nie wydaje si\u0119 lepszym nad to, by czyn godny pami\u0119ci potwierdzony zosta\u0142 \u015bwiadectwem pisma i \u015bwiadk\u00f3w, aby biegiem czasu nie zanik\u0142a i nie umniejszy\u0142a si\u0119 pami\u0119\u0107 o tych wydarzeniach. Przeto My W\u0142adys\u0142aw z \u0142aski Bo\u017cej Kr\u00f3l Polski, a tak\u017ce najwy\u017cszy Ksi\u0105\u017c\u0119 Litwy i Dziedzic Rusi et cetera, oznajmujemy komu o tym wiedzie\u0107 nale\u017cy, tak obecnym jak przysz\u0142ym Obywatelom, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 wiedzieli o tym wydarzeniu, \u017ce My pragn\u0105c stworzy\u0107 lepsze warunki dla rozwoju Naszego miasta \u0141uk\u00f3w i zr\u00f3wna\u0107 go pod wzgl\u0119dem praw i obyczaj\u00f3w z innymi miastami Naszego Kr\u00f3lestwa, nadajemy mu prawo obywatelsko-miejskie jakie maj\u0105 i korzystaj\u0105 z niego inne miasta Naszego Kr\u00f3lestwa i przenosimy z prawa polskiego albo ruskiego lubi jakiegokolwiek innego na prawo niemieckie, kt\u00f3re nazywaj\u0105 magdeburskim (...) Wy\u0142\u0105czamy przeto i wieczy\u015bcie uwalniamy w\u00f3jta i obywateli miasta i wszelkich innych mieszka\u0144c\u00f3w \u0141ukowa od wszelkiej jurysdykcji i w\u0142adzy wszelkich kasztelan\u00f3w, wojewod\u00f3w, s\u0119dzi\u00f3w, pods\u0119dk\u00f3w i innych urz\u0119dnik\u00f3w Naszego Kr\u00f3lestwa(...)\r\nDla uwierzytelnienia powy\u017csze nadania przy\u0142o\u017cona jest Nasza piecz\u0119\u0107. Dzia\u0142o si\u0119 w Szczekarzewie w sobot\u0119 w wigilie, Narodzenia Jana Chrzciciela Roku Pa\u0144skiego 1403 w obecno\u015bci Wielebnego w Chrystusie Ojca i Pana Wojciecha Biskupa Pozna\u0144skiego w obecno\u015bci Wielce Szlachetnych M\u0119\u017c\u00f3w Jana Kuropatwy S\u0119dziego Lubelskiego, Marcina Sieradzkiego, Grotona z Janowicz, Po\u0142anieckiego Kasztelana Zawiszy z Ruszowa inaczej Ole\u015bnicy, Wojskiego z Sandomierskiego i Proczona ze Szczebrzeszyna i innych wielce nam Nam mi\u0142ych godnych zaufania. Wydane zosta\u0142o przez r\u0119ce Miko\u0142aja Swi\u0119tego Ko\u015bcio\u0142a Gnie\u017anie\u0144skiego Arcybiskupa wielce Nam mi\u0142ego na wniosek tego\u017c Jana Kuropatwy.<\/p>\r\n<\/blockquote>

Powy\u017cej zamieszczone zdj\u0119cie owego kr\u00f3lewskiego dokumentu, tak bardzo znacz\u0105cego dla \u0141ukowa i jego mieszka\u0144c\u00f3w. Niestety, wszystkie dokumenty dotycz\u0105ce miasta wydane do roku 1533 zosta\u0142y zniszczone wskutek kl\u0119ski okropnego po\u017caru. Wtedy to skrzynka z aktami uratowana z p\u0142omieni zosta\u0142a wrzucona do rzeki Krzny i po prostu zbutwia\u0142a. Dopiero nadania i przywileje p\u00f3\u017aniejsze zawiera\u0142y przypomnienie i potwierdzenia szacownych poprzednich. Dlatego dokument lokacyjny dla \u0141ukowa zachowa\u0142 si\u0119 jedynie w znacznie p\u00f3\u017aniejszym odpisie.<\/p>\n

Tak to, jak m\u00f3wi przys\u0142owie: “habent sua fata documenta…”<\/em> (jest to parafraza przys\u0142owia: “habent sua fata libelli…” – “ksi\u0105\u017cki maj\u0105 swoje losy…”) by\u0142o z naszymi \u0142ukowskimi dokumentami. To wszystko, w zwi\u0105zku z rocznic\u0105 Jagiello\u0144skiego przywileju…<\/p>\n

Autor: T. Milewski
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: “Nowa Gazeta \u0141ukowska” 6\/1998<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u0141uk\u00f3w – to najstarszy gr\u00f3d \u015brodkowej cz\u0119\u015bci wschodnich kres\u00f3w dawnej Rzeczypospolitej. Po\u0142o\u017cony na szlaku komunikacyjnym wsch\u00f3d-zach\u00f3d stanowi\u0142 wa\u017cny punkt pod wzgl\u0119dem gospodarczo-handlowym, jak te\u017c i strategicznym. S\u0105siedztwo od p\u00f3\u0142nocnego-wschodu z poga\u0144skimi ludami, takimi jak: Jad\u017awingowie, Litwini i Prusowie, a od wschodu chrze\u015bcija\u0144skich Rusin\u00f3w, nara\u017ca\u0142o nasz region na bardzo cz\u0119ste zniszczenia i grabie\u017ce od najdawniejszych czas\u00f3w. W latach p\u00f3\u017aniejszych docierali tu …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4422,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[512,30],"tags":[513,523,1470,1501,354,1471,1472,1469],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2409"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2409"}],"version-history":[{"count":19,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2409\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4424,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2409\/revisions\/4424"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4422"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2409"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2409"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2409"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}