![\"\"](\"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/04\/lukow-jadwiga-dzido-01.jpg\" "\\"\\"")
<\/a><\/span><\/div>Zdj\u0119cie zrobiono 16.06.1937 r. Od lewej w dolnym rz\u0119dzie – Helena Jezierska, Irena Litwiniuk, Zofia Szlendak, Jadwiga Dzido. Jest zako\u0144czeni VIII klasy w Gimnazjum \u017be\u0144skim w \u0141ukowie, czyli matura. <\/em><\/p>\n We wrze\u015bniu 1938 r. Jadwiga zacz\u0119\u0142a studia farmakologiczne na Uniwersytecie Warszawskim. Powr\u00f3ci\u0142a do domu 14 czerwca 1939 r., aby w wakacje pracowa\u0107 w aptece Teodozjusza.<\/p>\n Jadwiga Dzido. Za kontuarem Apteki Pa\u0144stwa Nowi\u0144skich. Nie zd\u0105\u017cy\u0142a wr\u00f3ci\u0107 do Warszawy na nowy rok akademicki, wybuch\u0142a wojna. Jadwiga zadecydowa\u0142a, \u017ce zostanie w \u0141ukowie i b\u0119dzie kontynuowa\u0107 prac\u0119 w aptece. Do\u0142\u0105czy\u0142a do ZWZ, m\u0142odzie\u017cowej organizacji wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cej z AK. Zadaniem tej grupy by\u0142o pomaganie organizacjom podziemnym w udzielaniu pierwszej pomocy, zdobywanie lekarstw oraz rozprowadzanie nielegalnych publikacji.<\/p>\n Jadwiga Dzido. Fotografia z lat 30-tych. 28 marca 1941 r. Jadwiga zosta\u0142a aresztowana przez Gestapo, a nast\u0119pnie osadzona w radzy\u0144skim wi\u0119zieniu. Nie zosta\u0142y jej nigdy postawione zarzuty, sama jednak domy\u015bla\u0142a si\u0119, \u017ce Gestapo os\u0105dza\u0142o j\u0105 o dostarczanie trucizn u\u017cywanych do zabijania Niemc\u00f3w. Nast\u0119pnie Jadwig\u0119 przeniesiono do podziemnego wi\u0119zienia znajduj\u0105cego si\u0119 w lochach Zamku Lubelskiego, gdzie by\u0142a bita nago i torturowana w celu wyci\u0105gni\u0119cia imion innych cz\u0142onk\u00f3w ruchu oporu. Odmawia\u0142a odpowiedzi na pytania. W wi\u0119zieniu dowiedzia\u0142a si\u0119 o egzekucji swojej przyjaci\u00f3\u0142ki z \u0141ukowa – Zofii Szlendak. Po sze\u015bciu miesi\u0105cach, 21 wrze\u015bnia 1941 r., zosta\u0142a przeniesiona do obozu koncentracyjnego w Ravensbr\u00fcck.<\/p>\n Jako polski wi\u0119zie\u0144 polityczny musia\u0142a chodzi\u0107 ubrana w str\u00f3j z wygrawerowanym czerwonym tr\u00f3jk\u0105tem zawieraj\u0105cym wewn\u0105trz liter\u0119 “P”.<\/p>\n Czerwony tr\u00f3jk\u0105t z liter\u0105 “P” – przeznaczony dla wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych. Posiada\u0142a numer wi\u0119zienny 7860. Jadwiga zosta\u0142a przydzielona do pracy szczeg\u00f3\u0142owej, kt\u00f3ra polega\u0142a na transportowaniu materia\u0142\u00f3w budowlanych. P\u00f3\u017aniej musia\u0142a pracowa\u0107 w fabryce but\u00f3w, wykonuj\u0105c s\u0142omiane wsuwki oraz wy\u015bci\u00f3\u0142ki do but\u00f3w wykonane z kr\u00f3liczego futra.Najwi\u0119kszych cierpie\u0144 dozna\u0142a z r\u0105k doktor\u00f3w SS, kt\u00f3rzy wykonywali na niej bardzo bolesne eksperymenty medyczne. Wstrzykiwali jej w lew\u0105 nog\u0119 bakterie gronkowca z\u0142ocistego oraz silnie dzia\u0142aj\u0105ce bakterie ropotw\u00f3rcze, powoduj\u0105c wysok\u0105 gor\u0105czk\u0119. Nast\u0119pnie, tylko dla zabawy, esesmani wykonali dwa naci\u0119cia na prawej nodze, symuluj\u0105c rany, kt\u00f3re otrzymywali niemieccy \u017co\u0142nierze na polach bitew. Wiele innych ofiar eksperyment\u00f3w by\u0142o leczonych sulfonamidami, Jadwiga, kt\u00f3ra nale\u017ca\u0142a do grupy kontrolnej, nie otrzymywa\u0142a \u017cadnych lekarstw i powa\u017cnie zachorowa\u0142a. Powr\u00f3t do si\u0142 zaj\u0105\u0142 jej pi\u0119\u0107 miesi\u0119cy. Jadwiga zosta\u0142a na sta\u0142e okaleczona nie tylko fizycznie, ale te\u017c psychicznie. Strach wywo\u0142any b\u00f3lem oraz zesztywnienie nogi zostawi\u0142y trwa\u0142y \u015blad.<\/p>\n Niemcy planowali wykona\u0107 egzekucj\u0119 na ofiarach eksperyment\u00f3w 4 lutego 1945 r., aby ukry\u0107 dowody swoich zbrodni. Na szcz\u0119\u015bcie, przyjaciele Jadwigi ukryli j\u0105 pod listwami drewnianej pod\u0142ogi.<\/p>\n Musia\u0142a zosta\u0107 w Ravensbr\u00fcck, a\u017c do jego wyzwolenia 28 kwietnia 1945 r. Jadwiga wr\u00f3ci\u0142a o kulach do domu tylko po to, aby dowiedzie\u0107 si\u0119, \u017ce jej matka zosta\u0142a zabita podczas bombardowania w czasie ostatnich dni wojny. Teodozjusz Nowi\u0144ski tak\u017ce zgin\u0105\u0142, deportowany do obozu zag\u0142ady w Auschwitz. Po wojnie Jadwiga wr\u00f3ci\u0142a do Warszawy i sko\u0144czy\u0142a nauk\u0119 na Uniwersytecie Warszawskim. 17 grudnia 1946 r. przedstawi\u0142a przed Norymbersk\u0105 Izb\u0105 Lekarsk\u0105 dowody przeciwko 23 by\u0142ym lekarzom SS.<\/p>\n Jadwiga Dzido i Maria Broel-Plater w Akademii Medycznej w Gda\u0144sku – 1946 r.<\/em><\/p>\n Gda\u0144sk – 1946 rok. Od prawej Maria Ku\u015bmierczuk, W\u0142adys\u0142awa Karolewska, Jadwiga Dzido.<\/em><\/p>\n Leo Alexander, Francoise Bayle, Jadwiga Dzido, Maria Broel-Plater-Skassa, Maria Ku\u015bmierczuk , W\u0142adys\u0142awa Karolewska na dworcu kolejowym w Norymberdze. 15 grudzie\u0144 1946 Jadwiga Dzido jako \u015bwiadek w procesie Norymberskim 22 grudzie\u0144 1946. Obok dr.Leo Alexander – bieg\u0142y s\u0105dowy.<\/a><\/span><\/div>
\u0179r\u00f3d\u0142o: Unated States Holocaust Memorial Museum<\/em><\/p>\n<\/a><\/span><\/div>
\u0179r\u00f3d\u0142o: Elizabeth Wein – Strona prywatna<\/em><\/p>\n<\/a><\/span><\/div>
\u0179r\u00f3d\u0142o: Unated States Holocaust Memorial Museum<\/em><\/p>\n<\/a><\/span><\/div><\/a><\/span><\/div><\/a><\/span><\/div>
\u0179r\u00f3d\u0142o: Unated States Holocaust Memorial Museum<\/em><\/p>\n<\/a><\/span><\/div>
\u0179r\u00f3d\u0142o: Unated States Holocaust Memorial Museum<\/em><\/p>\n