{"id":2833,"date":"2015-02-01T15:17:33","date_gmt":"2015-02-01T13:17:33","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lukow-historia.pl\/?p=2833"},"modified":"2015-02-15T21:45:35","modified_gmt":"2015-02-15T19:45:35","slug":"waclaw-benendo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/?p=2833","title":{"rendered":"Wac\u0142aw Benendo"},"content":{"rendered":"
\u017by\u0142em z wami, cierpia\u0142em i p\u0142aka\u0142em z wami. Nigdy mi, kto szlachetny, nie by\u0142 oboj\u0119tny, dzi\u015b was rzucam i dalej id\u0119 w cie\u0144 z duchami – Juliusz S\u0142owacki<\/cite><\/blockquote>

\u015a.p. Wac\u0142aw Benendo \u017cy\u0142 z nami wi\u0119kszo\u015b\u0107 swego burzliwego \u017cycia, cierpia\u0142 z nami i p\u0142aka\u0142 nad niedol\u0105 i niewol\u0105 Ojczyzny, walczy\u0142 i stera\u0142 swoje \u017cycie najpierw nad wywalczeniem dla Niej niepodleg\u0142o\u015bci, a potem kosztem swego sko\u0142atanego serca, poszarpanych nerw\u00f3w, kosztem resztek swego zdrowia pracowa\u0142 i walczy\u0142 o lepsze jutro dla cierpi\u0105cego cz\u0142owieka.<\/p>\n

Jako ucze\u0144 szko\u0142y obcej, szko\u0142y rosyjskiej w \u0141ukowie, zdobywa wiedz\u0119 w ci\u0119\u017ckich warunkach materjalnych. Ucz\u0119szczaj\u0105c do szko\u0142y rosyjskiej, bierze czynny udzia\u0142 w uczniowskich, nielegalnych k\u00f3\u0142kach niepodleg\u0142o\u015bciowych.<\/p>\n

Prawdom\u00f3wny i otwarty, odwa\u017cny do szale\u0144stwa, nie wzdraga si\u0119 rzuca\u0107 kolegom \u2014 Moskalom oraz ulegaj\u0105cym rusyfikacji Polakom oskar\u017cenia. Wyst\u0105pienia \u015b. p. Wac\u0142awa Benendy jako ucznia dzia\u0142aj\u0105 podniecaj\u0105co na umys\u0142y \u00f3wczesnej m\u0142odzie\u017cy, przebywaj\u0105cej w szkole rosyjskiej. Rodzi si\u0119 w\u015br\u00f3d tej m\u0142odzie\u017cy \u017c\u0105dza pracy i walki o godno\u015b\u0107 poniewieranego narodu, o jego niepodleg\u0142o\u015b\u0107. \u017b\u0105dza walki wp\u0119dza t\u0119 m\u0142odzie\u017c w podziemia \u2014 do organizacyj niepodleg\u0142o\u015bciowych.<\/p>\n

W 1913 roku ko\u0144czy \u015b. p. Wac\u0142aw Benendo szko\u0142\u0119 rosyjsk\u0105, a w 1914 roku jest s\u0142uchaczem kurs\u00f3w pedagogicznych.<\/p>\n

Jako s\u0142uchacz kurs\u00f3w pedagogicznych bierze bardzo czynny udzia\u0142 w kole niepodleg\u0142o\u015bciowem s\u0142uchaczy kurs\u00f3w oraz tajnej organizacji niepodleg\u0142o\u015bciowej “Konfederacji Polskiej”<\/em> na Podlasiu.<\/p>\n

Po uko\u0144czeniu kurs\u00f3w obejmuje stanowisko nauczyciela jednoklasowej szko\u0142y pocz\u0105tkowej we wsi Stryjnie, w powiecie krasnystawskim W okresie 1914\/15 roku szkolnego pracuje jako nauczyciel, a r\u00f3wnocze\u015bnie organizuje zbi\u00f3rk\u0119 broni i amunicji na rzecz lotnych bojowych organizacyj wojskowych, dzia\u0142aj\u0105cych na rozkaz Komendanta Legjon\u00f3w J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego.<\/p>\n

Podczas ewakuacji zmuszony jest wyjecha\u0107 do Rosji, gdzie go wiedzie ch\u0119\u0107 pracy w\u015br\u00f3d miljonowego uchodzictwa.<\/p>\n

Jako \u017co\u0142nierz, a nast\u0119pnie oficer armji rosyjskiej bierze czynny udzia\u0142 w walkach z Niemcami. W tym czasie odbywa dalsze wycieczki do Piotrogrodu, na Syberj\u0119 i na Kaukaz, nawi\u0105zuje kontakt z o\u015brodkami niepodleg\u0142o\u015bciowemi.<\/p>\n

Po rewolucji rosyjskiej w 1917 roku przenosi si\u0119 z wojska rosyjskiego do organizuj\u0105cego si\u0119 III-go Korpusu W. P. na Ukrainie.<\/p>\n

Spe\u0142ni\u0142y si\u0119 tu jego marzenia z lat dzieci\u0119cych, bo jest \u017co\u0142nierzem \u2014 oficerem wojska polskiego. Z wielkim zapa\u0142em i rado\u015bci\u0105 pracuje z potr\u00f3jn\u0105 energj\u0105 nad organizacj\u0105 i zaopatrzeniem wojska polskiego, jego umundurowaniem, wy\u017cywieniem i uzbrojeniem. Radosna i tw\u00f3rcza praca nie trwa\u0142a d\u0142ugo, bowiem nast\u0119puje rozbrojenie III-go Korpusu.<\/p>\n

Jakkolwiek mia\u0142 mo\u017cno\u015b\u0107 powrotu do kraju, to jednak, posiadaj\u0105c dok\u0142adne wiadomo\u015bci o uwi\u0119zieniu Komendanta Pi\u0142sudskiego i legionist\u00f3w oraz o warunkach w kraju, nie wraca, lecz pod\u0105\u017ca przez Kij\u00f3w, Moskw\u0119 i Piotrogr\u00f3d na Murman, a\u017ceby przedosta\u0107 si\u0119 do Francji do wojska polskiego. W drodze na Murman zostaje wraz z grup\u0105 oficer\u00f3w Polak\u00f3w najpierw zatrzymany w Petrozawadsku, a nast\u0119pnie aresztowany i uwi\u0119ziony w Piotrogrodzie.<\/p>\n

G\u0142\u00f3d w wi\u0119zieniu bezlito\u015bnie kosi wi\u0119kszo\u015b\u0107 oficer\u00f3w Polak\u00f3w, reszta na skutek zabieg\u00f3w opiekunki wi\u0119\u017ani\u00f3w p. Eborowicz w konsulacie francuskim (patrz \u2014 album “Polacy w wojnie \u015bwiatowej”<\/em> \u2014 Grupa oficer\u00f3w Polak\u00f3w, by\u0142ych wi\u0119\u017ani\u00f3w z wi\u0119zienia bolszewickiego w Piotrogrodzie) zostaje zwolniona.<\/p>\n

Po odbyciu kuracji w szpitalu francuskim wraca do kraju.<\/p>\n

Prze\u017cycia wojenne w latach 1915 \u2014 1918, wi\u0119zienie bolszewickie, ci\u0119\u017cka choroba, odbi\u0142y si\u0119 ujemnie na stanie Jego zdrowia.<\/p>\n

Po powrocie do kraju w styczniu 1919 roku, niewypocz\u0119ty, nie odwiedziwszy nawet rodziny, wst\u0119puje w Warszawie do wojska polskiego.<\/p>\n

Wyreklamowany przez w\u0142adze szkolne, po kilkuletniej przerwie zn\u00f3w powraca do zawodu nauczycielskiego i obejmuje stanowisko nauczyciela szko\u0142y powszechnej w gminie Radory\u017c powiatu \u0142ukowskiego, gdzie bierze bardzo czynny udzia\u0142 w pracach organizuj\u0105cego si\u0119 szkolnictwa, a r\u00f3wnocze\u015bnie w pracach spo\u0142ecznych.<\/p>\n

Po roku pracy nauczycielskiej, zbli\u017caj\u0105ca si\u0119 inwazja bolszewicka w 1920 roku odrywa go od domu i szko\u0142y. \u015apieszy do szereg\u00f3w jako ochotnik, a\u017ceby ponownie spe\u0142ni\u0107 obowi\u0105zek wobec Ojczyzny.<\/p>\n

W najci\u0119\u017cszych bojach pod Radzyminem walczy jako podporucznik i dow\u00f3dca kompanji 21 p. p.<\/p>\n

Po odparciu wrog\u00f3w powraca po demobilizacji do szko\u0142y, pracuje przej\u015bciowo w Ry\u017ckach, a nast\u0119pnie w 1922 raku obejmuje obowi\u0105zki nauczyciela w szkole powszechnej (by\u0142ej kolejowej) im. Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego w \u0141ukowie, w kt\u00f3rej pracuje niezmordowanie w okresie 10 lat.<\/p>\n

Jako nauczyciel w pracy szkolnej szuka\u0142 nowych dr\u00f3g tak w nauczaniu, jak wychowaniu dzieci, co nara\u017ca\u0142o go na wiele przykro\u015bci ze strony tych, kt\u00f3rzy nie mogli zrozumie\u0107 jego szlachetnych zamierze\u0144.<\/p>\n

W stosunku do dzieci troskliwy i przyjacielski, w stosunku do rodzic\u00f3w, zw\u0142aszcza najubo\u017cszych, by\u0142 naj\u017carliwszym opiekunem ich dzieci, w stosunku do koleg\u00f3w uczynny, serdeczny, przyjacielski, nie by\u0142 jednak przez wielu rozumiany i nale\u017cycie oceniany.<\/p>\n

Zami\u0142owany podr\u00f3\u017cnik, organizator dalszych wycieczek krajoznawczych. Nie szcz\u0119dzi\u0142 nie tylko swoich trud\u00f3w, ale nawet swoich skromnych pobor\u00f3w na organizacj\u0119 wycieczek tak dla dzieci, jak i dla starszych.<\/p>\n

Opr\u00f3cz rzetelnej i sumiennej pracy w szkole po\u015bwi\u0119ca\u0142 ca\u0142kowicie wolne chwile od pracy zawodowej na prace spo\u0142eczne.<\/p>\n

Jako cz\u0142onek Zwi\u0105zku Nauczycielstwa Polskiego piastuje r\u00f3\u017cne godno\u015bci i pe\u0142ni odpowiedzialne funkcje. W roku 1922 obejmuje kierownictwo Sk\u0142adnicy Nauczycielskiej, kt\u00f3r\u0105 prowadzi przez szereg nast\u0119pnych lat, bior\u0105c udzia\u0142 ju\u017c to w zarz\u0105dzie ju\u017c to w radzie nadzorczej.<\/p>\n

Od chwili podj\u0119cia przez Zwi\u0105zek N. P. wydawania w\u0142asnego czasopisma bierze bardzo czynny udzia\u0142 w pracach komitetu redakcyjnego. Przez pewien czas pe\u0142ni te\u017c obowi\u0105zki redaktora Gazety Powiatu \u0141ukowskiego. Jest przytem jednym z najczynniejszych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, zasilaj\u0105cych jej \u0142amy cennemi artyku\u0142ami, z kt\u00f3rych przebija ci\u0105g\u0142a troska o dobro spo\u0142ecze\u0144stwa, a przedewszystkiem ch\u0119\u0107 poprawy doli warstw robotniczych.<\/p>\n

Cz\u0142onkiem redakcji pozostawa\u0142 do ostatnich dni swego \u017cycia.<\/p>\n

Poza tem wiele pracy po\u015bwi\u0119ci\u0142 organizacji zawodowej, pe\u0142ni\u0105c prawie stale funkcje b\u0105d\u017a cz\u0142onka zarz\u0105du Oddzia\u0142u Powiatowego, b\u0105d\u017a Ogniska.<\/p>\n

Teren organizacji zawodowej by\u0142 jednak za szczup\u0142y dla Jego ekspansywej natury.<\/p>\n

R\u00f3wnocze\u015bnie bierze te\u017c bardzo \u017cywy udzia\u0142 w \u017cyciu spo\u0142ecznem i politycznem \u0141ukowa.<\/p>\n

Z jego inicjatywy powstaje w roku 1925 na terenie dzielnicy kolejowej Oddzia\u0142 Zw. Strzel, przy jego wsp\u00f3\u0142udziale zorganizowan\u0105 zosta\u0142a r\u00f3wnie\u017c Komisja Kulturalno – O\u015bwiatowa przy Zwi\u0105zku Zawodowym Kolejarzy.<\/p>\n

Jednak na wi\u0119ksz\u0105 miar\u0119 zakrojon\u0105 prac\u0105 Jego by\u0142o powo\u0142anie do \u017cycia na terenie \u0141ukowa Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego. Sw\u00f3j rozkwit T. U. R. zawdzi\u0119cza \u015b. p. Wac\u0142awowi Benendo. Kierowany r\u0119k\u0105 \u015b. p. Wac\u0142awa Benendo T. U. R. by\u0142 najliczniejsz\u0105 i naj\u017cywotniejsz\u0105 organizacj\u0105 m\u0142odzie\u017cow\u0105 w \u0141ukowie. O \u017cywotno\u015bci jej \u015bwiadczy cho\u0107by wyjazd m\u0142odzie\u017cy turowej z \u0141ukowa na mi\u0119dzynarodowy zlot m\u0142odzie\u017cy robotniczej w Wiedniu.<\/p>\n

Pozatem \u015b. p. W. Benendo zorganizowa\u0142 dla tej m\u0142odzie\u017cy roczny kurs buchalterji i handlowo\u015bci oraz prowadzi\u0142 szereg kurs\u00f3w dokszta\u0142caj\u0105cych cz\u0119\u015bciowo subsydjowanych przez samorz\u0105d.<\/p>\n

Poza dzia\u0142alno\u015bci\u0105 spo\u0142eczno-o\u015bwiatow\u0105 bierze \u017cywy udzia\u0142 w \u017cyciu politycznem piastuj\u0105c przez d\u0142u\u017cszy czas mandat cz\u0142onka Komitetu Okr\u0119gowego P. P. S.<\/p>\n

W wyborach do rady Miejskiej w r. 1927 otrzymuje mandat radnego i \u0142awnika miasta.<\/p>\n

W pracy samorz\u0105dowej pragnie d\u017awign\u0105\u0107 miasto, zatrudni\u0107 bezrobotnych, da\u0107 chleb g\u0142odnym.<\/p>\n

Po kilkuletnich zmaganiach nie tylko w \u0142onie samego Zarz\u0105du Miasta (Magistratu) i Rady Miejskiej, ale nie mniej ze swojem otoczeniem, w kt\u00f3rem znajdowa\u0142y si\u0119 jednostki, maj\u0105ce w\u0142asne korzy\u015bci na widoku, usun\u0105\u0142 si\u0119 z Zarz\u0105du Miasta.<\/p>\n

\"\"<\/a>\"\"<\/span><\/div>

Stopka pisma “Gazeta Powiatu \u0141ukowskiego” 15 kwietnia 1933 r. W\u015br\u00f3d redaktor\u00f3w Wac\u0142aw Benendo.<\/em><\/p>\n

Praca polityczna w P. P. S. oraz samorz\u0105dowo – spo\u0142eczna w Zarz\u0105dzie Miasta da\u0142a zmar\u0142emu wiele goryczy i odebra\u0142a resztki jego zdrowia. Przeciwnicy programu gospodarczego zmar\u0142ego, zar\u00f3wno jak i jego najbli\u017csze otoczenie nie rozumieli jego gorej\u0105cego i szlachetnego serca.<\/p>\n

Doznawszy wiele zawod\u00f3w i gorzkich rozczarowa\u0144 oraz z powodu pogarszaj\u0105cego si\u0119 stanu zdrowia, ust\u0119puje z \u017cycia spo\u0142ecznego.<\/p>\n

Chory, przechodzi w stan spoczynku, wycofuj\u0105c si\u0119 ca\u0142kowicie z \u017cycia publicznego.<\/p>\n

Do ostatniej chwili swego \u017cycia pozosta\u0142 wierny swym idea\u0142om demokratycznym, pragn\u0105\u0142 szcz\u0119\u015bcia dla warstw, z kt\u00f3rych wyszed\u0142 i dla kt\u00f3rych pracowa\u0142.<\/p>\n

Zamykaj\u0105c drog\u0119 swego doczesnego \u017cycia, pozostawi\u0142 dobre wspomnienia o sobie u ludzi rozumnych, szlachetnych i uczciwych, kt\u00f3rzy umieli wczu\u0107 si\u0119 w jego burzliwe, pe\u0142ne zmaga\u0144 \u017cycie, pozostawi\u0142 w sercach wdzi\u0119czno\u015b\u0107 u tych, dla kt\u00f3rych pracowa\u0142.<\/p>\n

Odszed\u0142, niew\u0105tpliwie, szlachetny cz\u0142owiek, kt\u00f3ry mierzy\u0142 “si\u0142y na zamiary”<\/em>, a nie “zamiar wed\u0142ug si\u0142”<\/em>.<\/p>\n

W dniu 4 czerwca, r. b. (1935 r.) mimo niepogody i deszczu spo\u0142ecze\u0144stwo \u0141ukowa licznie wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 w pogrzebie \u015b. p. – Wac\u0142awa Benendo, odprowadzaj\u0105c Jego doczesne szcz\u0105tki na miejsce wiecznego spoczynku.<\/p>\n

Nad grobem przemawiali, \u017cegnaj\u0105c zmar\u0142ego, ks. kanonik Kazimierz Kwiatkowski, proboszcz miejscowy, pp. W\u0142odzimierz Sory w imieniu Oddzia\u0142u Powiatowego Zwi\u0105zku Nauczycielstwa Polskiego i Stanis\u0142aw Kruczek w imieniu koleg\u00f3w z \u0142awy szkolnej.<\/p>\n

Ko\u0144cz\u0105c to skromne wpomnienie po\u015bmiertne, zacytuj\u0119 ust\u0119p z mowy pogrzebowej, wyg\u0142oszonej przez St. Kruczka:<\/p>\n

Za to, \u017ce w mrokach niewoli szed\u0142e\u015b z gorej\u0105cem sercem do Polski wolnej, \u017ce\u015b po\u015bwi\u0119ci\u0142 Jej swe m\u0142ode lata, \u017ce kosztem swego zdrowia, swego skromnego uposa\u017cenia usi\u0142owa\u0142e\u015b rozwi\u0105za\u0107 problemy spo\u0142eczne, nie doczekawszy si\u0119 zrealizowania swych t\u0119sknot i pragnie\u0144, niech Ci ta ziemia, kt\u00f3r\u0105 ukocha\u0142e\u015b b\u0119dzie lekk\u0105. Cze\u015b\u0107 Twej \u015bwietlanej pami\u0119ci.<\/blockquote>
\"\"<\/a>\"\"<\/span><\/div>

Podzi\u0119kowanie opublikowane przez Janin\u0119 Benendo w pi\u015bmie “PODLASIE” z 10 czerwca 1935 roku.<\/em><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: “Podlasie” 10 czerwca 1935 r. Nr. 38. (113)<\/p>\n

\n\"\"<\/a>\"\"<\/span>\"\"<\/a>\"\"<\/span>

Grobowiec rodziny Benendo na \u0142ukowskim cmentarzu. (fotografie 2015 r.)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u015a.p. Wac\u0142aw Benendo \u017cy\u0142 z nami wi\u0119kszo\u015b\u0107 swego burzliwego \u017cycia, cierpia\u0142 z nami i p\u0142aka\u0142 nad niedol\u0105 i niewol\u0105 Ojczyzny, walczy\u0142 i stera\u0142 swoje \u017cycie najpierw nad wywalczeniem dla Niej niepodleg\u0142o\u015bci, a potem kosztem swego sko\u0142atanego serca, poszarpanych nerw\u00f3w, kosztem resztek swego zdrowia pracowa\u0142 i walczy\u0142 o lepsze jutro dla cierpi\u0105cego cz\u0142owieka. Jako ucze\u0144 szko\u0142y obcej, szko\u0142y rosyjskiej w \u0141ukowie, …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3812,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[30],"tags":[940,132,1533,1534,130,179,180,157,161,951,945,668,1522,313,944,942,950,943,941,395,946,947,325,948,949,326,939,952],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2833"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2833"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2833\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3830,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2833\/revisions\/3830"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3812"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2833"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}