\nNades\u0142a\u0142: Robert Wysoki\u0144ski<\/em><\/p>\n
\n
\n
W bie\u017c\u0105cym roku przypadaj\u0105 trzy rocznice wydarze\u0144 historycznych: 100 rocznica wybuchu I Wojny \u015awiatowej, 70 rocznica powstania Obozu Armii Krajowej w rezerwacie Jata i 70 rocznica bitwy pod Gr\u0119z\u00f3wk\u0105. Dwie ostatnie to rocznice lokalne – dotycz\u0105 wydarze\u0144, kt\u00f3re mia\u0142y miejsce na terenie obecnej Gminy \u0141uk\u00f3w.<\/p>\n
Gmina \u0141uk\u00f3w, we wsp\u00f3\u0142pracy ze \u015awiatowym Zwi\u0105zkiem \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej Ko\u0142o \u0141uk\u00f3w, Gminnym O\u015brodkiem Kultury w \u0141ukowie i Nadle\u015bnictwem \u0141uk\u00f3w, przypomnia\u0142a te wydarzenia organizuj\u0105c w dniu 22 czerwca uroczysto\u015b\u0107 o charakterze historyczno – patriotycznym.<\/p>\n
Uroczyste obchody rozpocz\u0119\u0142a Msza \u015awi\u0119ta za Ojczyzn\u0119, za poleg\u0142ych podczas I i II wojny \u015bwiatowej, w tym za \u017co\u0142nierzy Armii Krajowej i Narodowych Si\u0142 Zbrojnych oraz za ofiary pacyfikacji Gr\u0119z\u00f3wki i Jagodnego. Po niej, odby\u0142 si\u0119 bieg pami\u0119ci poleg\u0142ych \u017bo\u0142nierzy z Jaty. W biegu obejmuj\u0105cym dystans ponad 7 km wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 22 osoby “biegacze – pomagacze” z Fundacji Cegie\u0142kowo Pasja i Pomoc, w tym 17 uczni\u00f3w z zespo\u0142\u00f3w szk\u00f3\u0142 w Go\u0142aszynie, \u015awidrach, Zalesiu i rekonstruktor grupy historycznej. Koordynatorem biegu by\u0142 pan Grzegorz Rychta – nauczyciel Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 w Zalesiu.<\/p>\n
Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w wojennej historii Gminy \u0141uk\u00f3w odegra\u0142 rezerwat przyrody Jata, udzielaj\u0105c schronienia partyzantom. Dlatego kolejna cz\u0119\u015b\u0107 uroczysto\u015bci odby\u0142a si\u0119 w\u0142a\u015bnie rezerwacie, pod pomnikiem \u017bo\u0142nierzy AK – nieopodal miejsca, gdzie w latach okupacji znajdowa\u0142y si\u0119 obozy Armii Krajowej i Narodowych Si\u0142 Zbrojnych. Wzi\u0119\u0142a w niej udzia\u0142 Kompania Reprezentacyjna Si\u0142 Powietrznych z D\u0119blina pod dow\u00f3dztwem kapitana Paw\u0142a Or\u0142owskiego. Uroczysto\u015b\u0107 ta stanowi wa\u017cn\u0105 lekcj\u0119 historii, bowiem g\u0142os w niej zabrali sami uczestnicy wydarze\u0144 maj\u0105cych miejsce przed siedemdziesi\u0119cioma laty – cz\u0142onkowie \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej. Jako pierwszy zabra\u0142 g\u0142os, w imieniu Prezesa Ko\u0142a \u0141uk\u00f3w \u015aZ\u017bAK – pana Stanis\u0142awa Osypi\u0144skiego, sekretarz Ko\u0142a – pan Ryszard Grafik, kt\u00f3ry w przem\u00f3wieniu nawi\u0105zuj\u0105cym do wydarze\u0144 I i II Wojny \u015awiatowej, przypomnia\u0142 tak\u017ce histori\u0119 powstania obozu partyzanckiego Armii Krajowej w Jacie ” … w uroczysku Jata w\u015br\u00f3d niedost\u0119pnych bagien i ost\u0119p\u00f3w le\u015bnych na wyspie, jak niegdy\u015b w Powstaniu Styczniowym ksi\u0105dz Stanis\u0142aw Brz\u00f3ska, \u017co\u0142nierze Armii Krajowej za\u0142o\u017cyli ob\u00f3z partyzancki, kt\u00f3ry funkcjonowa\u0142 od kwietnia do ko\u0144ca lipca 1944 roku. Organizacj\u0119 obozu powierzono porucznikowi Piotrowi Nowi\u0144skiemu ps. Pawe\u0142, kt\u00f3ry wraz ze swoim zast\u0119pc\u0105 ppor W\u0142adys\u0142awem Kamol\u0105 “Dyskiem” i p\u00f3\u017aniej z ppor J\u00f3zefem Pi\u0105tkowskim “Nosowiczem” oraz wybran\u0105 grup\u0105 robocz\u0105 18-stu ludzi z Rejonu IV Stoczek \u0141ukowski Obwodu AK \u0141uk\u00f3w pobudowali niezb\u0119dne obiekty jak: baraki mieszkalne, barak dla sztabu, sanitarny, kancelari\u0119, magazyn broni i mundurowy, pomieszczenie na radiostacj\u0119, wartowni\u0119 z central\u0105 telefoniczn\u0105, kuchni\u0119, jad\u0142odajni\u0119, umywalni\u0119, kaplic\u0119, 3 studnie, sza\u0142as dla koni i inne. Budowle zosta\u0142y wkomponowane w naturalne \u015brodowisko le\u015bne trudne do wykrycia. Ponadto teren obozu chroni\u0142y bagna, g\u0119stwiny le\u015bne, miny, zapory przeciwczo\u0142gowe i okopy … ” Na zako\u0144czenie wyst\u0105pienia pan Grafik podkre\u015bli\u0142, jak wa\u017cne jest zachowanie pami\u0119ci o tych trudnych czasach walki, przekazywanie jej z pokolenia na pokolenie, bo w ten spos\u00f3b kszta\u0142tuje si\u0119 w ludziach rozumienie poj\u0119cia wolno\u015bci. ” … Ta kr\u00f3tka refleksja historii dowodzi jak trudno jest odzyska\u0107 utracon\u0105 wolno\u015b\u0107 i ile wymaga wyrzecze\u0144 i ofiar, aby j\u0105 odzyska\u0107. Nale\u017cy zawsze pami\u0119ta\u0107, \u017ce wolno\u015b\u0107 nie jest zadana raz na zawsze” – tymi s\u0142owami pan Grafik zako\u0144czy\u0142 swoj\u0105 wypowied\u017a. Do konieczno\u015bci przekazywania prawdy historycznej kolejnym pokoleniom wezwa\u0142 r\u00f3wnie\u017c nast\u0119pny prelegent – Wiceprezes Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej – pan Mieczys\u0142aw Szostek. Powiedzia\u0142, \u017ce ci, kt\u00f3rym dane by\u0142o prze\u017cy\u0107, “przejmuj\u0105 sztafet\u0119”, oni niejako w testamencie otrzymali chlub\u0119 zachowania pami\u0119ci o poleg\u0142ych za Ojczyzn\u0119. Niezwyk\u0142e \u015bwiadectwo wydarze\u0144, kt\u00f3rych rocznice upami\u0119tnia\u0142a uroczysto\u015b\u0107, da\u0142 ostatni \u017cyj\u0105cy uczestnik bitwy pod Gr\u0119z\u00f3wk\u0105 – major Polikarp Paduch. Opowiedzia\u0142 o tragicznej w skutkach bitwie, kt\u00f3ra rozegra\u0142a si\u0119 w dniu 20 lipca 1944r., na trzy dni przed wyzwoleniem \u0141ukowa. Wtedy to 64 \u017co\u0142nierzy Oddzia\u0142u I Batalionu 35 Pu\u0142ku Piechoty Armii Krajowej z Jaty, dowodzonych przez por. Feliksa Bar\u0119 ps. “Zbigniew”, stoczy\u0142o zaci\u0119t\u0105 bitw\u0119 z Niemcami. Zgin\u0119\u0142o w niej 25 bardzo m\u0142odych \u017co\u0142nierzy AK i sanitariuszka Jadwiga Szulc – Holnicka ps. “Wisia”. W\u00f3jt Gminy \u0141uk\u00f3w – pan Mariusz Osiak, dzi\u0119kuj\u0105c wszystkim, kt\u00f3rzy w\u0142\u0105czyli si\u0119 w organizacj\u0119 uroczysto\u015bci, podkre\u015bli\u0142 aspekt, poruszany tak\u017ce przez jego przedm\u00f3wc\u00f3w – konieczno\u015bci trwania pami\u0119ci. Powiedzia\u0142, \u017ce nar\u00f3d, kt\u00f3ry nie pami\u0119ta o przesz\u0142o\u015bci, nie ma przed sob\u0105 przysz\u0142o\u015bci. Listy okoliczno\u015bciowe do organizator\u00f3w i uczestnik\u00f3w uroczysto\u015bci skierowali Marsza\u0142ek Wojew\u00f3dztwa Lubelskiego – pan Krzysztof Hetman i Wojewoda Lubelski – pan Wojciech Wilk.<\/p>\n
Apel Poleg\u0142ych odczyta\u0142 ppor Marcin Sztobryn z 41 Bazy Lotnictwa Szkolnego w D\u0119blinie, po czym wojsko odda\u0142o salw\u0119 honorow\u0105. Uczestnicy uroczysto\u015bci uczcili pami\u0119\u0107 poleg\u0142ych z\u0142o\u017ceniem kwiat\u00f3w pod pomnikiem \u017bo\u0142nierzy AK. T\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 uroczysto\u015bci zako\u0144czy\u0142 utw\u00f3r pt. “\u015apij kolego”, odegrany na tr\u0105bce przez pana Ryszarda Wojnarowskiego z \u0141ukowskiej Orkiestry D\u0119tej im. A. Pr\u00f3chniewicza, kt\u00f3ra zapewni\u0142a opraw\u0119 muzyczn\u0105 uroczysto\u015bci.<\/p>\n
Dalsza cz\u0119\u015b\u0107 uroczystych obchod\u00f3w odby\u0142a si\u0119 na boisku sportowym w miejscowo\u015bci \u017bd\u017cary. Tutaj z wyst\u0119pem pt. “Armia Krajowa – poczucie wolno\u015bci” wyst\u0105pili uczniowie z Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 w Gr\u0119z\u00f3wce, przygotowani przez nauczycieli: pani\u0105 Urszul\u0119 Jurzyk, pana Wojciecha Szczyg\u0142a, pana Tomasza Pirosa. Nast\u0119pnie odby\u0142 si\u0119 wyj\u0105tkowy koncert pie\u015bni patriotycznych w wykonaniu laureat\u00f3w konkursu pie\u015bni patriotycznych – Ma\u0142gorzaty Ceg\u0142owskiej i Adriana M\u0105drego z Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 w Strzy\u017cewie, Aleksandry Krukow z Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 w Zalesiu, Wiktorii Wide\u0144skiej i Moniki St\u0119pniewskiej z Zespo\u0142u Szk\u00f3\u0142 w Gr\u0119z\u00f3wce. Wszyscy za\u015b uczestnicy konkursu pie\u015bni patriotycznych wykonali wsp\u00f3lnie utw\u00f3r pt. “\u017beby Polska by\u0142a Polsk\u0105”. Na koniec wyst\u0105pi\u0142 legendarny zesp\u00f3\u0142 “De Press”, kt\u00f3ry wykona\u0142 m. in. piosenki \u017bo\u0142nierzy Wykl\u0119tych z p\u0142yty “My\u015bmy Rebelianci”. Tytu\u0142owy utw\u00f3r wykona\u0142a z zespo\u0142em Monika St\u0119pniewska – zdobywczyni pierwszego miejsca w konkursie.<\/p>\n
Niew\u0105tpliwymi atrakcjami by\u0142y tak\u017ce: prezentacja umundurowania, wyposa\u017cenia i uzbrojenia wojskowego z okresu II wojny \u015bwiatowej z udzia\u0142em grup rekonstrukcji historycznej, statyczny pokaz modelarski, plenerowa ekspozycja archiwalnych fotografii pn. “Ci, co przetrwali przeciwno\u015bci”. Fotografie zosta\u0142y wykonane przez \u017bo\u0142nierza Armii Krajowej Henryka Nowosielskiego ps. “Vickers” na zlecenie porucznika Wac\u0142awa Rejmaka ps. “Ostoja”. Dzisiaj mo\u017cemy je ogl\u0105da\u0107 dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci pana Zbigniewa Nowosielskiego syna pana Henryka. Nie mog\u0142o r\u00f3wnie\u017c zabrakn\u0105\u0107 pocz\u0119stunku \u017co\u0142niersk\u0105 groch\u00f3wk\u0105.<\/p>\n
Organizatorami uroczysto\u015bci byli: Gminny O\u015brodek Kultury w \u0141ukowie, Rada Gminy \u0141uk\u00f3w, \u015awiatowy Zwi\u0105zek \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej Ko\u0142o \u0141uk\u00f3w, Nadle\u015bnictwo \u0141uk\u00f3w. Patronat honorowy nad uroczysto\u015bci\u0105 obj\u0119li: Prezydium Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego \u015awiatowego Zwi\u0105zku \u017bo\u0142nierzy Armii Krajowej i W\u00f3jt Gminy \u0141uk\u00f3w. Partnerami organizacyjnymi byli: Poligon Lotniczy 41. Bazy Lotnictwa Szkolnego, Gmina Wi\u015bniew, Wysoki\u0144ski Media, Nova Foto Pawe\u0142 Prze\u017adziak, ko\u0142o gospody\u0144 wiejskich “Jag\u00f3dki” i zesp\u00f3\u0142 ludowy “Jag\u00f3dki” ze \u017bd\u017car, Telewizja Master, Strzelcy Kaniowscy.<\/p>\n
Organizacja uroczysto\u015bci by\u0142a mo\u017cliwa dzi\u0119ki dofinansowaniu jej z zakresu ma\u0142ych projekt\u00f3w w ramach dzia\u0142ania 413 “Wdra\u017canie lokalnych strategii rozwoju” obj\u0119tego Programem Rozwoju Obszar\u00f3w Wiejskich na lata 2007 – 2013 oraz dzi\u0119ki wsparciu sponsor\u00f3w: Zak\u0142adu Rob\u00f3t Drogowych i Budowlanych MARKOP pa\u0144stwa Marioli i Juliana Krasnod\u0119bskich, Przedsi\u0119biorstwa Produkcyjno – Handlowego “Agro – Top” Sp. z o.o. pana Grzegorza Dybciaka, Firmy Handlowo – Us\u0142ugowej “\u017bwirkop” pa\u0144stwa Bo\u017ceny i Jakuba Ko\u017cuchowskich.<\/p>\n
Patronat medialny nad uroczysto\u015bci\u0105 obieli: \u0141ukowska Telewizja Master TV, Katolickie Radio Podlasie, portal podlasie24.pl, Tygodnik Echo Katolickie, \u0141ukowski Portal Historyczny lukow-historia.pl, Informacyjna Agencja Samorz\u0105dowa, Nowa Gazeta \u0141ukowska, SiedlceNews oraz RezerwatJata.pl.<\/p>\n
Autor: UG \u0141uk\u00f3w
\nNades\u0142a\u0142: Robert Wysoki\u0144ski<\/em><\/p>\n\n\nMateria\u0142y do pobrania<\/h2>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/wp-content\/themes\/infocus\/images\/icons\/black\/PDF.png\")
<\/span>