Trudno wi\u0119c. Kisniet. Ka\u017cdy chce \u017cy\u0107. Nawet prosiak. Bywa ideowiec, \u017ce dopiero w knajpie wy\u0142o\u017cy Ci sw\u00f3j “\u015bwiatopogl\u0105d”. Natchnienie czerpie z butelki, co zapewne pochodzi z tego, i\u017c w okresie wczesnego niemowl\u0119ctwa dokarmiano go r\u00f3wnie\u017c z butelki. S\u0142yszymy wtedy, \u017ce u nas, to “u nas” ma sw\u00f3j prostacki wdzi\u0119k i ka\u017cdy dure\u0144 podkre\u015bla t\u0119 swojsko\u015b\u0107. U nas wi\u0119c jest \u017ale, zadu\u017co indywidualno\u015bci, ba, poniekt\u00f3ry mato\u0142 dlatego, \u017ce drugi, powiedzmy te\u017c mato\u0142 sprzeciwi mu si\u0119, okre\u015bla ten bunt przeciw g\u0142upocie warcholstwem. Dalej u nas nale\u017cy to wszystko jako\u015b podci\u0105gn\u0105\u0107, ostruga\u0107, dopasowa\u0107. Indywiduum, wyg\u0142aszaj\u0105ce te herezje, a mieni\u0105ce si\u0119 ideowcem, nale\u017cy zaliczy\u0107 do \u017co\u0142\u0105dkowc\u00f3w<\/strong> \u2014 jako \u017ce idea u niego ma wy\u0142\u0105czne oparcie na tym organie i wszystko do\u0144 podci\u0105ga. Podci\u0105ga ide\u0119 przy ka\u017cdej okoliczno\u015bci jak spodnie opadaj\u0105ce w d\u00f3\u0142. Ideowiec tego autoramentu utr\u0105ca koleg\u00f3w przy wyborach, broni towarzysza od zarzut\u00f3w swoich wsp\u00f3\u0142wyznawc\u00f3w politycznych i tylko niedbale, ot tak mi\u0119dzy \u0142ykiem szpagat\u00f3wki a serdelkiem wtr\u0105ca: <\/p>\n Zwierz\u0105tko operuj\u0105ce temi idjotyzmami nie jest szczeg\u00f3lnie niebezpieczne. Nie jest to \u015bwintuch. \u015awintuszek.<\/p>\n Bywa jednak typ niebezpieczniejszy, bardziej szkodliwy, trze\u017awy, rozs\u0105dny, taki na zimno grandus. I tych jest najwi\u0119cej. Wsz\u0119dzie go pe\u0142no: na wsi, w mie\u015bcie. Ka\u017cda wie\u015b, gmina ma ich je\u015bli nie kilku, to chocia\u017c jednego \u2014 na narybek, czy jakto m\u00f3wi\u0105 na rozp\u0142odek. W \u0141ukowie spotka\u0107 go mo\u017cna na ka\u017cdym kroku. Wys\u0142awia si\u0119, wypina, reklamuje, sk\u0142ada nabo\u017cnie d\u0142onie, poleca, \u017cebrze, proteguje. Ka\u017cd\u0105 robot\u0119 podejmuje, jest uniwersalny. Ideowiec g\u0142osi, wykrzykuje “urbi et orbi”<\/em> zasady<\/strong> zale\u017cnie od tego, kto jest np. starost\u0105, inspektorem samorz\u0105du i t.d. i t.d. (potrzebna jest tu pewna gradacja, kto w stosunku do kogo, kiedy i t.p.) i co ten kto\u015b lubi. On, “ideowiec”<\/em> ju\u017c si\u0119 dopasuje, o to niema k\u0142opotu. Zmieni kierunek my\u015bli, kopnie stare zasady, wywr\u00f3ci je podszewk\u0105 do g\u00f3ry, bo c\u00f3\u017c: wszystko jedno i tak brud i tak r\u00f3wnie\u017c brud. U niego to analogicznie jak u tego Marsylczyka, kt\u00f3ry m\u00f3wi\u0142: “Ach, jak przyjemnie jest zmienia\u0107 bielizn\u0119”<\/em> \u2014 i wywraca\u0142 brudn\u0105 koszul\u0119 na drug\u0105 stron\u0119. Kto\u015b znaczniejszy odchodzi, znika \u2014 on, ideowiec zostaje. Nic si\u0119 nie mo\u017ce zmieni\u0107 na lepsze, bo on, ten mniejszy zostaje i po staremu razem z nim zostaj\u0105 \u0142ajdactwa, tylko ju\u017c odpowiednio ostrugane, dopasowane do idei. I dlatego w \u0141ukowie wszystko po staremu. Ludzie uczciwi, ludzie posiadaj\u0105cy odwag\u0119 cywiln\u0105 s\u0105 warcho\u0142ami. Ka\u017cdego obywatela bez wyj\u0105tku na jego przekonania polityczne winna cechowa\u0107 lojalno\u015b\u0107, uczciwo\u015b\u0107, stosowanie si\u0119 do obowi\u0105zuj\u0105cych ustaw, przepis\u00f3w i t.d. \u2014 ale ideowiec idzie bardzo daleko: staje si\u0119 akrobat\u0105, wywraca kozio\u0142ki, uczy si\u0119 chodzi\u0107 po linie, umie si\u0119 drapa\u0107 po suficie, przekonania zmienia tak cz\u0119sto, \u017ce nie zarezykowa\u0142bym twierdzi\u0107, czy cz\u0119\u015bciej zmienia ubranie na raty. Chyba nie!<\/p>\n “Ideowiec”<\/em> spogl\u0105da na cz\u0142owieka piastuj\u0105cego jak\u0105\u015b w\u0142adz\u0119 jak na barometr. Czu\u0142y jest na ka\u017cde drgni\u0119cie. Podaje ci r\u0119k\u0119 lub nie, rozmawia z tob\u0105 uprzejmie lub ordynarnie, zale\u017cnie od tego, jak si\u0119 do ciebie ustosunkowuje “barometr”<\/em>, a raczej nawet nie do ciebie, bo osobi\u015bcie jeste\u015b niczem, tylko do organizacji, do kt\u00f3rej nale\u017cysz. Mam znajomego, z kt\u00f3rym jego znajomi nie pokazuj\u0105 si\u0119 na ulicy, bo nie jest mile widziany. Zwi\u0105zek legjonist\u00f3w istnieje w \u0141ukowie od szeregu lat. Cz\u0142onkowie jego s\u0105 przez ideowc\u00f3w r\u00f3\u017cnie traktowani. To chyba ka\u017cdy z b. legjonist\u00f3w stwierdzi\u0142 na w\u0142asnej sk\u00f3rze. Raz: kochani leguni, drugi raz \u2014 banda.<\/p>\n I tak wk\u00f3\u0142ko. Albo szeroko otworzono ramiona, albo jeszcze szerzej drzwi i troskliwa pro\u015bba: paszo\u0142! Od pewnego czasu nasta\u0142a w powiecie \u0142ukowskim moda na legjonist\u00f3w i peowiak\u00f3w. Dzi\u0119ki tej modzie, kt\u00f3ra nie wiem, czy przetrwa okresu noszenia przez pa\u0144 d\u0142ugich a\u017c do ziemi sukien \u2014 bywaj\u0105 ci szcz\u0119\u015bliwcy znoszeni, cierpiani przez ideowc\u00f3w. Klepi\u0105 ich nawet po \u0142opatkach. Mniej wymagaj\u0105cy twierdz\u0105, \u017ce lepsze to ni\u017c walenie po \u0142apie, jak to mia\u0142o miejsce. Jednem s\u0142owem nasta\u0142a, jak m\u00f3wi\u0105 Moskale: “peredyszka”<\/em>.<\/p>\n “Konjunkturalny ideowiec”<\/em> cz\u0119sto bzikuje. Mimo \u017ce ma przepite gard\u0142o, astm\u0119, nie zna nut, nie potrafi bez fa\u0142szu za\u015bpiewa\u0107: “Wo\u0142ga, Wo\u0142ga…” uczy si\u0119 nagwa\u0142t “Pierwszej brygady”. Podobno w \u0141ukowie ca\u0142e stada ideowc\u00f3w zbieraj\u0105 si\u0119 sekretnie w jednym lokalu, op\u0142acaj\u0105 “trenera” i ten po par\u0119 godzin dziennie morduje, t\u0142ucze z nimi “Pierwsz\u0105 brygad\u0119”. Ideowiec uwierzy\u0142, \u017ce kiedy zawita do niego w\u0142adza na lustracj\u0119, to zwierzchnik podejdzie do \u015bciany, w milczeniu wska\u017ce palcem na tekst pie\u015bni i dawszy znak stukni\u0119ciem buta w ziemi\u0119 wys\u0142ucha uwa\u017cnie czy skazaniec dobrze wykona\u0142 utw\u00f3r. \u015apiew w odpowiedniej tonacji, z zachowaniem akcent\u00f3w nastrojowych, modulacj\u0105 \u2014 b\u0119dzie kwalifikowa\u0142 pracownika.<\/p>\n Zapewniam ideowc\u00f3w, \u017ce to zwyczajna bujda. Bujd\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c rozpowszechnianie wiadomo\u015bci, \u017ce w\u0142a\u015bnie owe warto\u015bci wokalne mia\u0142y decyduj\u0105cy wp\u0142yw na pewne “przesuni\u0119cia” w powiecie. Stwierdzi\u0142em ponad wszelk\u0105 w\u0105tpliwo\u015b\u0107, \u017ce posiadanie czy brak tych walor\u00f3w w niczem nie przyczyni\u0142y si\u0119 do obecnego stanu rzeczy.<\/p>\n Bardziej odpowiadaj\u0105ce prawdzie s\u0105 inne fakty, jak n.p. zmiana portret\u00f3w bohater\u00f3w narodowych, prenumerata pism, zapisywanie si\u0119 na cz\u0142onk\u00f3w Bloku, tworzenie muzeum domowego ze sprz\u0105czek wojskowych, poczt\u00f3wek legjonowych, orze\u0142k\u00f3w strzeleckich i t.p. Ideowiec ma ca\u0142y magazyn. I oboj\u0119tnie kto to jest. Legjon. Jest. Chodzi po ulicach \u0141ukowa, siedzi w biurze i tylko zakatarzonym nosem poci\u0105ga, sk\u0105d wiatr wieje. Notuje jaki jest kurs i tam sw\u00f3j rozbity statek z ca\u0142ym ba\u0142aganem umys\u0142owym kieruje. A jak si\u0119 zmieni, to co ideowiec zrobi? On si\u0119 te\u017c zmieni. B\u0119dzie endekiem, chadekiem, ludowcem, pepesowcem. Trudno. Aby handel szed\u0142. Ka\u017cdy si\u0119 zabezpiecza jak mo\u017ce. Ja osobi\u015bcie jestem w porz\u0105dku: mam znajomo\u015bci w\u015br\u00f3d ludowc\u00f3w i pe-pesowc\u00f3w. M\u00f3j Kolega z P.P.S. obieca\u0142 mi w drodze \u0142aski, \u017ce “gdy nadejdzie dzie\u0144 zap\u0142aty” \u2014 to zatrudni mnie przy regulacji Krzny. Serjo!<\/p>\n Autor: st. brzozowskidajcie spok\u00f3j, doskonale go znam, to porz\u0105dny ch\u0142op, solidny, tylko teraz on tak troch\u0119 na lewo, czy na zielono lubi si\u0119 wystawia\u0107, demagog, ma\u0142o robi i naog\u00f3\u0142 szkodzi. Troch\u0119 nale\u017ca\u0142oby go po \u0142ebku, tak po ojcowsku, dla upami\u0119tnienia, ale poza tem to po\u2014rz\u0105d\u2014ny ch\u0142op<\/blockquote>
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: “Podlasie” 10 czerwca 1934 r., Nr 17-18 (92-93).<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/ideowiec.jpg\" "\\"\\"")
<\/a>