{"id":5063,"date":"2016-05-29T21:08:09","date_gmt":"2016-05-29T19:08:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lukow-historia.pl\/?p=5063"},"modified":"2016-10-29T22:22:19","modified_gmt":"2016-10-29T20:22:19","slug":"droga-zelazna-warszawsko-terespolska","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/?p=5063","title":{"rendered":"Droga \u017celazna Warszawsko-Terespolska"},"content":{"rendered":"
\n<\/div>\n
\n<\/div>\n
\n

Leci – \u017cycie, czas potraja,
\nGrody, rzeki, morza spaja ;
\nZbli\u017ca si\u0119 kres ku kresowi,
\n\u0141\u0105cz\u0105 ludy, wi\u0105\u017c\u0105 kraje,
\nBiegun bratu biegunowi
\nS\u0105siedni\u0105 r\u0119k\u0119 podaje.<\/p>\n

F. Morawski.\n<\/p>\n<\/div>\n

<\/div>\n

Taki obraz przedstawiaj si\u0119 naszemu poecie, w przewidywania korzy\u015bci, jakie ludzko\u015b\u0107 odniesie z dr\u00f3g \u017celaznych. W samej rzeczy, ze wszystkich wynalazk\u00f3w i odkry\u0107 na drodze przemys\u0142u dokonanych, w jakie obfituje bie\u017c\u0105ce stulecie, \u017caden mo\u017ce nie wywar\u0142 tak stanowczego wp\u0142ywa na cywilizacy\u0105 i dobrobyt, jak udoskonalenie ostateczne u\u017cycia pary, jako motoru poruszaj\u0105cego w\u00f3z na drodze \u017celaznej.<\/p>\n

Niema ju\u017c dzi\u015b prawie zak\u0105tka ziemi, gdzieby cz\u0142owiek nie stara\u0142 si\u0119 przez drogi \u017celazne \u0142\u0105czy\u0107 ze spo\u0142ecze\u0144stwem i tym sposobem w dziedzinie ludzko\u015bci dobija\u0107 si\u0119 praw obywatelskich. \u015awist lokomotywy rozlegaj\u0105cy si\u0119 w\u015br\u00f3d p\u00f3l i las\u00f3w, jest jakby has\u0142em i cywilizacyi i post\u0119pu; gdzie on dosi\u0119ga, jakby czarodziejsk\u0105 si\u0142a zmienia si\u0119 posta\u0107 kraju: powstaj\u0105 fabryki i zak\u0142ady, przemys\u0142 zakwita i dobrobyt si\u0119 rodzi. Mno\u017c\u0105ca si\u0119 ci\u0105gle liczba tego rodzaju komunikacyj we wszystkich krajach o\u015bwieconych, jest najlepszym dowodem ich u\u017cyteczno\u015bci, o kt\u00f3rej zreszt\u0105 dzi\u015b nikt ju\u017c nawet nie w\u0105tpi.<\/p>\n

Pierwsza my\u015bl budowy w kraju naszym drogi \u017celaznej powsta\u0142a w przedsi\u0119biorczym umy\u015ble hr. Henryka \u0141ubie\u0144skiego, przyprowadzenie za\u015b tego projektu w wykonanie zawdzi\u0119czy\u0107 wypada Piotrowi Steinkellerowi, on bowiem uzyska\u0142 od rz\u0105du pozwolenie na budow\u0119 drogi \u017celaznej warszawsko-wiede\u0144skiej przez akcye. Droga ta, pierwsza w naszym kraju, \u0142\u0105cz\u0105ca Warszaw\u0119 z Krakowem i Wiedniem, otworzon\u0105 zosta\u0142a w roku 1845.<\/p>\n\"\"<\/a>

DWORZEC DROGI \u017bELAZNEJ WARSZAWSKO-TERESPOLSKIEJ NA PRADZE.
\n(Rysowa\u0142 z natury pod\u0142ug planu Ksawery Pillati).<\/p>\n

W p\u00f3\u017aniejszym ju\u017c czasie drogi bydgoska i petersburgska przynios\u0142y nowe korzy\u015bci. Pozosta\u0142y jednak miejscowo\u015bci niekorzystaj\u0105ce dot\u0105d z u\u0142atwionych komunikacyj, co pobudzi\u0142o do dalszych usi\u0142owa\u0144. Drogi fabryczno-\u0142\u00f3dzka i warszawsko-terespolska uzyska\u0142y zatwierdzenie rz\u0105du i bezzw\u0142ocznie zaj\u0119to si\u0119 ich budow\u0105. Droga fabryczno-\u0142\u00f3dzka, id\u0105ca od drogi warszawsko-wiede\u0144skiej do miasta \u0141odzi, jeszcze w roku zesz\u0142ym uko\u0144czona, w roku bie\u017c\u0105cym otworzon\u0105 zosta\u0142a dla u\u017cytku publicznego. Budow\u0119 drogi warszawsko-terespolskiej rozpocz\u0119to r\u00f3wnie\u017c w roku zesz\u0142ym, w dniu za\u015b 9 pa\u017adziernika r. b. odby\u0142 si\u0119 uroczysty akt otwarcia tej drogi, na uko\u0144czonej przestrzeni od Warszawy do Siedlec, o czem ju\u017c w Nrze 368 Tygodnika donie\u015bli\u015bmy czytelnikom naszym, z nadmienieniem, \u017ce szczeg\u00f3\u0142owy opis tej drogi, ze stosownemi rysunkami, p\u00f3\u017aniej zamieszczony b\u0119dzie.<\/p>\n

Wywi\u0105zuj\u0105c si\u0119 z tego obowi\u0105zku, podajemy wa\u017cniejsze dane, dotycz\u0105ce tej nowej drogi, kt\u00f3ra na przestrzeni od Warszawy do Siedlec, od dnia 10 pa\u017adziernika r. b. do u\u017cytku publicznego oddan\u0105 zosta\u0142a, w roku za\u015b przysz\u0142ym na ca\u0142ej przestrzeni uko\u0144czona b\u0119dzie.<\/p>\n

Droga \u017celazna warszawsko-terespolska, wychodz\u0105c z przedmie\u015bcia Pragi, przechodzi przez Mi\u0144sk blizko Ka\u0142uszyna, Siedlce, zbacza do \u0141ukowa i przez Mi\u0119dzyrzec, Bia\u0142\u0119, oko\u0142o Piszcz\u0105c\u0105, dochodzi do Terespola. Na ca\u0142ej swej d\u0142ugo\u015bci, wynosz\u0105cej 190 wiorst przesz\u0142o, przebiega po wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci r\u00f3wnin\u0119, wznosz\u0105c si\u0119 tylko lub zni\u017caj\u0105c przy przej\u015bciu w\u00f3d rzeczek Kostrzyn, Muchawka, Zbuczyn, \u017belazna i innych kilku pomniejszych. Ca\u0142a droga sk\u0142ada si\u0119 prawie wy\u0142\u0105cznie z linij prostych, \u0142uki za\u015b jakie wprowadzi\u0107 wypad\u0142o, s\u0105 bardzo nieznaczne. W og\u00f3le pod wzgl\u0119dem spadk\u00f3w i \u0142uk\u00f3w, kierunek drogi terespolskiej tak jest miarkowany, \u017ce nigdzie nawet nie dochodzi do maximum przepisanego dla spadk\u00f3w i \u0142uk\u00f3w urz\u0105dzeniami dla dr\u00f3g \u017celaznych w kraju tutejszym obowi\u0105zuj\u0105cemi.<\/p>\n

Przechodz\u0105c ma\u0142e tylko rzeczki, unikniono potrzeby budowy znacznych most\u00f3w. Najwi\u0119kszy z nich ma otworu 12 sa\u017cen\u00f3w; otwory innych znaczniejszych most\u00f3w dochodz\u0105 do 8 sa\u017cen\u00f3w. Mosty wi\u0119ksze budowane s\u0105 z blachy \u017celaznej, na przycz\u00f3\u0142kach i filarach murowanych. W og\u00f3le wszystkie mosty s\u0105 murowane, zamiast za\u015b most\u00f3w bardzo ma\u0142ych otwor\u00f3w, dane s\u0105 pod drog\u0105 rury poprzeczne lane, dla przepuszczania wody.<\/p>\n

Do budowy wierzchniej, obok zwyk\u0142ego balastu i podk\u0142ad\u00f3w drewnianych, u\u017cyto szyn systemu Vignola, ci\u0119\u017ckiego kalibru, najnowszej konstrukcyi. Stopa bie\u017c\u0105ca takich szyn wa\u017cy 25 funt\u00f3w rosyjskich.<\/p>\n

Stacje urz\u0105dzone s\u0105 lub b\u0119d\u0105 w Mi\u0142osnej, Mi\u0144sku, Mrozach, Kotuniu, Siedlcach, \u0141ukowie, Mi\u0119dzyrzecu, Bia\u0142ej, Choty\u0142owie, opr\u00f3cz stacyi g\u0142\u00f3wnej na Pradze i ko\u0144cowej w Terespolu.<\/p>\n\"\"<\/a>

MOST POD SIEDLCAMI. NA DRODZE \u017bELAZNEJ WARSZAWSKO-TERESPOLSKIEJ.
\n(Rysowa\u0142 z natury Kozarski).<\/p>\n

Zabudowania stacyjne odpowiadaj\u0105 wszelkim potrzebom drogi, gust za\u015b w jakim s\u0105 zbudowane, nie pozostawia nic do \u017cyczenia, odznaczaj\u0105c si\u0119 prostot\u0105.<\/p>\n

Pod wzgl\u0119dem rozk\u0142adu wewn\u0119trznego dom\u00f3w stacyjnych, starano si\u0119 o zapewnienie publiczno\u015bci wszelkich u\u0142atwie\u0144 i dogodno\u015bci.<\/p>\n

Domki dro\u017cnicze wiorstowe i przy przejazdach s\u0105 murowane, blach\u0105 kryte.<\/p>\n

Lokomotywy, w ilo\u015bci odpowiedniej potrzebie drogi, oznaczonej w akcie nadawczym, pochodz\u0105 z fabryki G. Siegla w Wiedniu i zbudowane s\u0105 wed\u0142ug najnowszej konstrukcyi, uznanej za najpraktyczniejsz\u0105.<\/p>\n

Wagony osobowe i transportowe pochodz\u0105 ze znanej fabryki Towarzystwa akcyjnego w Berlinie.<\/p>\n

Urz\u0105dzenie warsztat\u00f3w mechanicznych na stacyi Praga, jako te\u017c zaopatrzenie stacyj w tarcze obrotowe (dreszejby), windy, pompy i t. p. przyrz\u0105dy, poruczone zosta\u0142o tutejszej fabryce p. p. Lilpop i Rau i fabryce machin \u017beglugi parowej.<\/p>\n

Wzd\u0142u\u017c ca\u0142ej linii przeprowadzono telegraf elektryczny, jako te\u017c urz\u0105dzono telegrafy dzwonkowe dro\u017anicze. Urz\u0105dzeniem telegrafu zajmowa\u0142 si\u0119 p. Prauss, znany z prac tego rodzaju.<\/p>\n

W og\u00f3le przy budowie ca\u0142ej drogi starano si\u0119 wprowadzi\u0107 wszelkie ulepszenia i nowo\u015bci, kt\u00f3re zagranic\u0105 okaza\u0142y si\u0119 najlepsze i zapewniaj\u0105c trwa\u0142o\u015b\u0107 drogi, wp\u0142ywaj\u0105 na zmniejszenie koszt\u00f3w eksploatacyi.<\/p>\n

Takie s\u0105 g\u0142\u00f3wne dane dotycz\u0105ce drogi \u017celaznej warszawsko-terespolskiej. Po inne szczeg\u00f3\u0142y odsy\u0142amy czytelnik\u00f3w do Gazety Polskiej, kt\u00f3ra w nrach 223 i 224 z r. b. zamie\u015bci\u0142a obszerny artyku\u0142 dotycz\u0105cy tej drogi, skre\u015blony umiej\u0119tnym pi\u00f3rem.<\/p>\n

W zako\u0144czeniu niniejszego og\u00f3lnego opisu winni\u015bmy doda\u0107, \u017ce zbudowanie w kraju naszym nowej arteryi, roznosz\u0105cej \u017cycie i post\u0119p po okolicy kt\u00f3r\u0105 przebiega, zawdzi\u0119czy\u0107 nale\u017cy staraniom znanego bankiera Leopolda Kronenberga, kt\u00f3ry na polu przemys\u0142u niejedn\u0105 ju\u017c wa\u017cn\u0105 po\u0142o\u017cy\u0142 u nas zas\u0142ug\u0119.<\/p>\n\"\"<\/a>

DWORZEC DROGI \u017bELAZNEJ WARSZAWSKO-TERESPOLSKIEJ W SIEDLCACH, W CHWILI PRZYBYCIA PIERWSZEGO POCI\u0104GU Z WARSZAWY.
\n(Rys. z nat. Kozarski).<\/p>\n

Co do korzy\u015bci jakie kraj nasz z drogi terespolskiej odniesie, nie w\u0105tpimy, \u017ce po ca\u0142kowitym uko\u0144czeniu skoncentruje si\u0119 na niej ruch handlu zbo\u017cem i byd\u0142em z Warszaw\u0105 i z przyleg\u0142em i guberniami cesarstwa. Szczeg\u00f3lniej za\u015b wp\u0142yn\u0105\u0107 mo\u017ce na o\u017cywienie ruchu na tej drodze budowa odnogi do Lublina i dalej \u2014 przeprowadzenie za\u015b drogi terespolskiej na \u0141uk\u00f3w jest wskaz\u00f3wk\u0105, \u017ce projekt ten wprowadzony b\u0119dzie w wykonanie.<\/p>\n

Tym sposobem sie\u0107 naszych dr\u00f3g \u017celaznych znacznie si\u0119 rozprzestrzeni, b\u0119dzie za\u015b w zupe\u0142no\u015bci udok\u0142adnion\u0105, gdy projekta dr\u00f3g \u017celaznych piotrkowsko-sandomierskiej, m\u0142awskiej, oraz przed\u0142u\u017cenia drogi \u0142\u00f3dzkiej, uzyskaj\u0105 zatwierdzenie i wprowadzone zostan\u0105 w wykonanie. <\/p>\n

Przy takiej sieci zupe\u0142nej, powstawa\u0107 b\u0119d\u0105 nast\u0119pnie drogi \u017celazne poboczne, \u0142\u0105cz\u0105ce wa\u017cniejsze pod wzgl\u0119dem handlu i przemys\u0142u punkta z liniami g\u0142\u00f3wnych dr\u00f3g \u017celaznych. Niedawno w\u0142a\u015bnie jedna z takich dr\u00f3g bocznych, \u0142\u0105czy\u0107 maj\u0105ca stacy\u0105 drogi bydgoskiej Aleksandr\u00f3w z Ciechocinkiem, uzyska\u0142a zatwierdzenie rz\u0105du i roboty oko\u0142o jej budowy ju\u017c si\u0119 rozpoczynaj\u0105.<\/p>\n

F. B.<\/em><\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: “Tygodnik Ilustrowany” nr 371, 3 listopada 1866 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Taki obraz przedstawiaj si\u0119 naszemu poecie, w przewidywania korzy\u015bci, jakie ludzko\u015b\u0107 odniesie z dr\u00f3g \u017celaznych. W samej rzeczy, ze wszystkich wynalazk\u00f3w i odkry\u0107 na drodze przemys\u0142u dokonanych, w jakie obfituje bie\u017c\u0105ce stulecie, \u017caden mo\u017ce nie wywar\u0142 tak stanowczego wp\u0142ywa na cywilizacy\u0105 i dobrobyt, jak udoskonalenie ostateczne u\u017cycia pary, jako motoru poruszaj\u0105cego w\u00f3z na drodze \u017celaznej. Niema ju\u017c dzi\u015b prawie zak\u0105tka …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5101,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11],"tags":[1706,298,1704,12,1708,1707,1078,1377,1705,1547,145,1709],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5063"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5063"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5063\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5104,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5063\/revisions\/5104"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5101"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5063"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5063"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5063"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}