{"id":5400,"date":"2017-08-20T11:55:59","date_gmt":"2017-08-20T09:55:59","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lukow-historia.pl\/?p=5400"},"modified":"2018-08-30T20:45:09","modified_gmt":"2018-08-30T18:45:09","slug":"lukow-gore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/?p=5400","title":{"rendered":"\u0141uk\u00f3w gore !"},"content":{"rendered":"

Po\u017cary od zawsze towarzyszy\u0142y ludziom. P\u0142on\u0119\u0142y zar\u00f3wno ma\u0142e osady, wi\u0119ksze wsie jak te\u017c du\u017ce miasta. Ogie\u0144 powodowa\u0142 ogromne straty materialne, ogranicza\u0142 rozw\u00f3j spo\u0142eczny, kulturalny i handlowy miast i miasteczek. Powodowa\u0142 g\u0142\u00f3d i bied\u0119.<\/p>\n

Szybkiemu rozprzestrzenianiu si\u0119 po\u017car\u00f3w sprzyja\u0142o wiele czynnik\u00f3w \u2013 drewniana, g\u0119sta zabudowa, krycie dach\u00f3w strzech\u0105, utrudniony dost\u0119p do wody, brak zorganizowanych stra\u017cy po\u017carnych oraz odpowiedniego do gaszenia sprz\u0119tu. Tak\u017ce postawa samych mieszka\u0144c\u00f3w, cz\u0119sto ratuj\u0105cych tylko swoje mienie, zar\u00f3wno przed po\u017carem jak i kradzie\u017c\u0105, op\u00f3\u017ania\u0142a czy wr\u0119cz uniemo\u017cliwia\u0142a skuteczn\u0105 walk\u0119 z \u017cywio\u0142em.<\/p>\n

W minionych wiekach wi\u0119ksze i mniejsze po\u017cogi nie omija\u0142y \u0141ukowa ani okolicznych wsi. Kroniki podaj\u0105, \u017ce \u0141uk\u00f3w sp\u0142on\u0105\u0142 doszcz\u0119tnie w 1264 roku po bitwie Boles\u0142awa Wstydliwego z Jad\u017awingami. W 1533 roku miasteczko, wtedy ju\u017c do\u015b\u0107 obszerne i g\u0119sto zabudowane, zgorza\u0142o do tego stopnia, \u017ce Zygmunt I darowa\u0142 mieszka\u0144com podatki na dwa lata, a niekt\u00f3rym nawet na kilkana\u015bcie lat. Kolejny du\u017cy po\u017car obj\u0105\u0142 miasto w 1656 roku, kiedy na \u0141uk\u00f3w najecha\u0142y wojska Rakoczego. Sp\u0142on\u0119\u0142a wtedy wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 miejscowo\u015bci, wraz z zamkiem, ko\u015bcio\u0142em i ratuszem. Przed po\u017carem \u0141uk\u00f3w liczy\u0142 200 dom\u00f3w, a po nim, w czasie lustracji w 1659 roku by\u0142o ich zaledwie 37. W XIX wieku ogie\u0144 pustoszy\u0142 miasteczko tyle razy, \u017ce Towarzystwa Ubezpiecze\u0144 od Ognia bardzo niech\u0119tnie przyjmowa\u0142y asekuracj\u0119 od jego mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

W 1881 wybuch\u0142y co najmniej dwa du\u017ce po\u017cary. Jeden z nich, mniejszy mia\u0142 miejsce w kwietniu a drugi 20 lipca.<\/p>\n

By\u0142 to gor\u0105cy, suchy dzie\u0144. Oko\u0142o godziny 15 wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w znajdowa\u0142a si\u0119 w swoich domach, chc\u0105c unikn\u0105\u0107 upa\u0142\u00f3w. Nagle rozleg\u0142y si\u0119 ko\u015bcielne dzwony i okrzyk \u201eGore !\u201d rozleg\u0142 si\u0119 w ca\u0142ym mie\u015bcie. Przera\u017ceni mieszka\u0144cy pami\u0119taj\u0105cy po\u017car sprzed kilku miesi\u0119cy wylegli na ulice. Po\u017car powsta\u0142 na strychu domu Krasuskiej, na ulicy Podwalnej, w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci miasta. St\u0105d szybko przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na posesj\u0119 R\u00f3\u017cyckiego, a nast\u0119pnie, nie napotykaj\u0105c oporu przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na s\u0105siednie domy i budynki gospodarcze. P\u0142omienie obj\u0119\u0142y obszar zamkni\u0119ty mi\u0119dzy ulicami Podwaln\u0105, Pijarsk\u0105, Skwern\u0105 i Siedleck\u0105. Po\u0142udniowy wiatr przesuwa\u0142 ogie\u0144 w kierunku Zapijarskiej, Ogrodowej i Mi\u0119dzyrzeckiej. Kwadrat zamkni\u0119ty tymi ulicami i polem dochodz\u0105cym do stacji kolejowej przesta\u0142 istnie\u0107.<\/p>\n

Na ratunek przyby\u0142y sikawki: miejska, kolejowe \u2013 ze stacji terespolskiej i nadwi\u015bla\u0144skiej, z fabryki sztyft\u00f3w i kopyt p. Tittenbruma, a tak\u017ce z odleg\u0142ej o 8 wiorst Domaszewnicy. Wod\u0119 czerpano z Krzny. Do walki z \u017cywio\u0142em skierowano 40 robotnik\u00f3w kolejowych i 50 \u017co\u0142nierzy z miejscowego garnizonu.<\/p>\n

Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142 dach nad g\u0142ow\u0105 straci\u0142o do 500 do 700 mieszka\u0144c\u00f3w. R\u00f3\u017cne s\u0105 tak\u017ce szacunki co do ilo\u015bci spalonych dom\u00f3w \u2013 jedne gazety z tego okresu podaj\u0105, \u017ce sp\u0142on\u0119\u0142o 40 dom\u00f3w i 10 cz\u0119\u015bciowo, inne m\u00f3wi\u0105 o 150 domach. Trudno dzi\u015b zweryfikowa\u0107 te liczby.<\/p>\n

Wszystkie gazety, do\u015b\u0107 szeroko rozpisuj\u0105ce si\u0119 o tym wydarzeniu zwracaj\u0105 uwag\u0119 na zachowanie si\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w \u0141ukowa. Na brak troski o ochron\u0119 przeciwpo\u017carow\u0105, brak wyci\u0105gania wniosk\u00f3w z wcze\u015bniejszych wydarze\u0144, zainteresowanie tylko w\u0142asnym mieniem oraz kradzie\u017ce towarzysz\u0105ce po\u017codze.<\/p>\n

O wydarzeniach w \u0141ukowie rozpisywa\u0142y si\u0119 gazety nie tylko lokalne, ale te\u017c warszawskie, a wzmianki o kl\u0119sce umieszcza\u0142y te\u017c tak odleg\u0142e czasopisma jak Kurjer litewski.<\/p>\n

\n
\n
\"\"<\/a>\"\"<\/span><\/div>

Po\u017car \u0141ukowa<\/h3>\n

Miasto powiatowe gubernji siedleckiej \u0141uk\u00f3w nawiedzone zosta\u0142o, w przeci\u0105gu niespe\u0142na trzech miesi\u0119cy, po raz drugi straszn\u0105 kl\u0119sk\u0105 po\u017caru. W dniu 28-ym kwietnia r. b. pastw\u0105 p\u0142omieni pad\u0142o 22 dom\u00f3w ze wszystkiemi zabudowaniami gospodarskiemi.<\/p>\n

Onegdaj zn\u00f3w, o godzinie wp\u00f3\u0142 do trzeciej po po\u0142udniu, mieszka\u0144cy \u0141ukowa zaalarmowani zostali z\u0142owieszczym krzykiem \u201egore!\u201d<\/p>\n

K\u0142\u0119by dymu pokry\u0142y ca\u0142\u0105 p\u00f3\u0142nocn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 miasta, si\u0119gaj\u0105c a\u017c do stacji kolei. Po\u017car wybuch\u0142 w domu p. Krasuskiej przy ulicy Podwalnej, na strychu. Ztad ogie\u0144 przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na s\u0105siedni\u0105 posesj\u0119 p. R\u00f3\u017cyckiego i nie znajduj\u0105c oporu lotem b\u0142yskawicy poch\u0142ania\u0142 dom za domem\u2026 P\u0142omienie obj\u0119\u0142y ca\u0142y obszar, zamkni\u0119ty w kwadracie pomi\u0119dzy ulicami Podwaln\u0105, Pijarsk\u0105, Skwern\u0105 i Siecleck\u0105. Wiatr po\u0142udniowy sprzyja\u0142 szalej\u0105cemu z gwa\u0142town\u0105 si\u0142\u0105 \u017cywio\u0142owi\u2026 W godzin\u0119 ogie\u0144 poch\u0142on\u0105\u0142 wy\u017cej wymienion\u0105 miejscowo\u015b\u0107!.. Pomin\u0105wszy przestrze\u0144 stanowi\u0105c\u0105 do\u015b\u0107 obszerne bagno z zaro\u015blami i rz\u0105d dom\u00f3w, iskry przedosta\u0142y si\u0119 w kierunku r\u00f3wnie\u017c p\u00f3\u0142nocnym na domy odleg\u0142e na 500 krok\u00f3w. I tu p\u0142omienie znalaz\u0142y dla si\u0119 pastw\u0119. Dom po domu pada\u0142 w gruzy\u2026 Trzy strony czworoboku, zamkni\u0119tego pomi\u0119dzy ulicami Zapjarsk\u0105, Ogrodow\u0105, Mi\u0119dzyrzeck\u0105 i polem przytykaj\u0105cem do stacji kolejowej, przesta\u0142y istnie\u0107. Na ratunek przyby\u0142y sikawki: miejska, stacji koleji terespolskiej, nadwi\u015bla\u0144skiej, miejscowej fabryki sztyft\u00f3w i kopyt p. Tittenbruna i Sp., wreszcie sikawka z Domaszewnicy, odleg\u0142ej o 8 wiorst od miasta. Wod\u0119 dostarcza\u0142a o 500 krok\u00f3w od miejsca wypadku po\u0142o\u017cona rzeczka Krzna i kilka miejskich studzien. \u015arodk\u00f3w wi\u0119c ratunkowych nie brak\u0142o. Lecz gdzie nie rz\u0105dzi rozs\u0105dek, tam si\u0142a nie wiele pomo\u017ce\u2026 Smutny zaiste fakt, i\u017c mieszka\u0144cy nie rozumiej\u0105 w\u0142asnego interesu, miast bowiem kierowa\u0107 swe si\u0142y ku zarodkowi ognia, k\u0142a\u015b\u0107 tam\u0119 niszcz\u0105cemu \u017cywio\u0142owi i nie dopuszcza\u0107 do dalszego rozszerzenia si\u0119, z bardzo odleg\u0142ych dom\u00f3w wynosz\u0105 swe rzeczy tylko i powi\u0119kszaj\u0105 zamieszanie! Mo\u017cnaby usprawiedliwi\u0107 podobne post\u0119powanie tam, gdzie jest zorganizowana stra\u017c, lecz tam gdzie ratunek polega na wzajemnej pomocy, na podaniu r\u0119ki nieszcz\u0119\u015bliwemu bratu, nie mo\u017cna my\u015ble\u0107 tylko o sobie!. Niewiele wi\u0119c pomog\u0142y do\u015b\u0107 liczne \u015brodki ratunkowe. To te\u017c wysch\u0142e od s\u0142o\u0144ca drewniane domy i stodo\u0142y, pokryte po cz\u0119\u015bci s\u0142om\u0105, zapala\u0142y si\u0119 jedne po drugich z niewypowiedzian\u0105 szybko\u015bci\u0105. I tak ogie\u0144 nader szybko w p\u00f3\u0142trzeciej godziny dokona\u0142 dzie\u0142a zniszczenia\u2026 Ocalone od ognia ruchomo\u015bci zosta\u0142y prawie wszystkie rozkradzione. Spali\u0142o si\u0119 do szcz\u0119tu czterdzie\u015bci dom\u00f3w ze wszystkiemi zabudowaniami gospodarskiemi, jedena\u015bcie w cz\u0119\u015bci spalonych, w cz\u0119\u015bci rozebranych. Oko\u0142o 500 os\u00f3b pozosta\u0142o bez dachu i chleba! Straty wynosz\u0105 oko\u0142o 50,000 rs., z tych 28,000 w zabezpieczonych nieruchomo\u015bciach (ubezpieczenie gubernjalne). Dodajmy do tego i\u017c ludno\u015b\u0107 zamieszka\u0142a tutaj jest biedn\u0105: s\u0105 to przewa\u017cnie urz\u0119dnicy, pracuj\u0105cy ci\u0119\u017cko na kawa\u0142ek chleba i uboga klasa mieszcza\u0144ska. Straszny obraz przedstawiaj\u0105 stercz\u0105ce go\u0142e kominy i spopiela\u0142e gruzy!.. Na poblizkich placach widzimy tu i \u00f3wdzie roz\u0142o\u017cone rzeczy a na nich nieszcz\u0119\u015bliwych pogorzelc\u00f3w, op\u0142akuj\u0105cych strat\u0119 swego mienia!.. Gdy ogie\u0144 ju\u017c sko\u0144czy\u0142 swe dzie\u0142o, oko\u0142o godziny 7-ej wieczorem da\u0142y si\u0119 s\u0142ysze\u0107 krzyki: \u201eko\u015bci\u00f3\u0142 si\u0119 pali!\u201d. Alarm ten jednak by\u0142 fa\u0142szywy spowodowany zosta\u0142 mylnem zrozumieniem refrakcji \u015bwiat\u0142a s\u0142onecznego, padaj\u0105cego na wie\u017c\u0119 ko\u015bcieln\u0105, w po\u0142\u0105czeniu z dymem, kt\u00f3ry jeszcze wznosi\u0142 si\u0119 od pogorzeli do s\u0105siedniego gmachu ko\u015bcielnego (\u2026)<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
\n
\"\"<\/a>\"\"<\/span><\/div>

Z \u0141ukowa pisz\u0105 do nas dnia 22-go lipca: Pisz\u0119 pod wra\u017ceniem \u015bwie\u017cej kl\u0119ski, jaka, zn\u00f3w dotkn\u0119\u0142a nieszcz\u0119\u015bliwe nasze miasto, a kl\u0119ska to nie ma\u0142a, gdy si\u0119 z\u0142o\u017cy po\u017car, kt\u00f3ry dotkn\u0105\u0142 nasze miasto w ko\u0144cu kwietnia i pogorzel obecn\u0105. Nim opisz\u0119 rozmiar i powstanie ognia, pozw\u00f3lcie, \u017ce za waszemu po\u015brednictwem zwr\u00f3c\u0119 si\u0119 do og\u00f3\u0142u rodak\u00f3w o jak\u0105 ta-k\u0105 pomoc dla nieszcz\u0119\u015bliwych pogorzelc\u00f3w, pomoc dora\u017an\u0105 i szybk\u0105, bo setki ludzi biednych pozosta\u0142o dzi\u015b bez dachu i kawa\u0142ka chleba, a okoliczni mieszka\u0144cy s\u0105 za ubodzy, aby po\u015bpieszy\u0107 z ofiarami, wi\u0119c s\u0142usznie obawia\u0107 si\u0119 nale\u017cy strasznej n\u0119dzy, a mo\u017ce i g\u0142odu. To co najbardziej le\u017ca\u0142o na sercu, wypisa\u0142em najprz\u00f3d, wbrew mo\u017ce przyj\u0119temu zwyczajowi we wszystkich tego rodzaju korespondencyach, kt\u00f3rych autorowie po opisaniu dopiero kl\u0119ski, zwracaj\u0105 si\u0119 do czytelnik\u00f3w z odezw\u0105 o mi\u0142osierdzie\u2026 Czytajcie jednak dalej i przekonajcie si\u0119, \u017ce odezwa moja jest s\u0142uszna. Onegdaj to jest 20-go lipca w czasie strasznego i dusz\u0105cego upa\u0142u, oko\u0142o godziny 3-ej po po\u0142udniu, gdy wszyscy prawie mieszka\u0144cy znajdowali si\u0119 w domach, a tylko gdzie niegdzie zmuszony konieczno\u015bci\u0105 przechodzie\u0144 przechodzi\u0142 ulic\u0105, unikaj\u0105c pal\u0105cych promieni s\u0142o\u0144ca, rozleg\u0142 si\u0119 okrzyk: gore! i wnet dzwony ko\u015bcielne uderzy\u0142y na trwog\u0119. Przera\u017ceni mieszka\u0144cy, maj\u0105c \u015bwie\u017co w pami\u0119ci po\u017car kwietniowy, wybiegli z dom\u00f3w. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ogie\u0144 powsta\u0142 na ulicy Podwalnej w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci miasta w domu parterowym p. Krasuskiej. \u0141uk\u00f3w na wstyd i nieszcz\u0119\u015bcie jego mieszka\u0144c\u00f3w nie posiada stra\u017cy ogniowej, nim wi\u0119c urz\u0105dzony zosta\u0142 jaki taki ratunek, p\u0142omienie przenios\u0142y si\u0119 na zabudowania s\u0105siedniej posesyi p. R\u00f3\u017cyckiej, a potem zapala\u0142y si\u0119 domy i budowle gospodarcze jedne za drugimi i wkr\u00f3tce szalej\u0105cy \u017cywio\u0142 tem straszniejszy, \u017ce dzie\u0144 by\u0142 upalny i suchy, ogarn\u0105\u0142 znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 miasta zawart\u0105 mi\u0119dzy ulicami Pijarsk\u0105, Siedleck\u0105, Skwern\u0105 i Podwaln\u0105. A\u017c dot\u0105d panowa\u0142a cisza w powietrzu, dopiero z powstaniem ognia zerwa\u0142 si\u0119 wiatr, kt\u00f3ry jak wierny towarzysz zniszczenia dopomaga\u0142 po\u017carowi w dalszem szerzeniu si\u0119 i trawieniu suchych jak pieprz budynk\u00f3w. Ju\u017c po\u017car trwa\u0142 na dobre, gdy przyby\u0142o pi\u0119\u0107 sikawek a mianowicie: tutejsza miejska, kolei terespolskiej i nadwi\u015bla\u0144skiej, miejscowej fabryki sztyft\u00f3w i wreszcie najp\u00f3\u017aniej sikawka ze wsi Domaszewnicy, o mil\u0119 odleg\u0142ej od \u0141ukowa. Sikawki te przyby\u0142y za p\u00f3\u017ano, aby mo\u017cna by\u0142o ugasi\u0107 rozwini\u0119ty ju\u017c na dobre ogie\u0144; wody nie brak\u0142o, bo studnie\u0144 w \u0141ukowie dosy\u0107 i w pobli\u017cu p\u0142yn\u0105ca rzeka Krzna tak\u017ce dostarcza\u0142a wody; zalewanie jednak p\u0142omieni, chocia\u017c z pi\u0119ciu sikawek nic pomaga\u0142o wiele; tu ju\u017c potrzeba by\u0142o my\u015ble\u0107 o opanowaniu ognia, ograniczeniu jego przestrzeni, przez rozebranie znajduj\u0105cych si\u0119 na drodze \u0142uny po\u017carnej, budynk\u00f3w. Z kolei terespolskiej przyby\u0142o 40-u robotnik\u00f3w, blizko 60-u \u017co\u0142nierzy z konsystuj\u0105cej tu brygady artylleryi tak\u017ce po\u015bpieszy\u0142o z pomoc\u0105, do nich przy\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 kilkunastu energicznych i zdeterminowanych mieszka\u0144c\u00f3w i taka to do\u015b\u0107 powa\u017cna si\u0142a zaj\u0119\u0142a si\u0119 ratunkiem. Niestety! najlepsze si\u0142y bez stosownej organizacyj, bez przewodnictwa utrzymuj\u0105cego karno\u015b\u0107 i porz\u0105dek niewiele pomog\u0105, gdy\u017c ka\u017cdy by\u0142 o\u017cywiony jak najlepszemi ch\u0119ciami, a nie wiedzia\u0142 co przedsi\u0119wzi\u0105\u0107, gdzie stan\u0105\u0107, dok\u0105d p\u00f3j\u015b\u0107. Do tego wszystkiego, og\u00f3\u0142 mieszka\u0144c\u00f3w \u0141ukowa, pomimo niedawnej, \u015bwie\u017cej prawie, pogorzeli, w czasie kt\u00f3rej mo\u017cna by\u0142o nabra\u0107 do\u015bwiadczenia, zamiast ratowa\u0107, p\u0142aka\u0142, biada\u0142, lamentowa\u0142, byli tacy, kt\u00f3rzy potraciwszy g\u0142owy, wprost przeszkadzali innym w ratunku, dowodz\u0105c, \u017ce to si\u0119 na nic nie zda\u0142o, \u017ce wszystko sp\u0142on\u0105\u0107 musi, takie przeznaczenie, taka wola bo\u017ca\u2026 Ludzie ci, a by\u0142o ich sporo, robili wra\u017cenie ob\u0142\u0105kanych i krzykami swemi, niekiedy zn\u00f3w os\u0142upieniem, parali\u017cowali rzeczywi\u015bcie najlepsze ch\u0119ci dzielnych obro\u0144c\u00f3w. W ka\u017cdym jednak razie ratunek by\u0142 i ju\u017c si\u0119 cieszono, ze straty na tem si\u0119 ogranicz\u0105. Tymczasem szalej\u0105cy wiatr nad spodziewanie wszystkich przerzuci\u0142 iskry na dalsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 miasta oddzielon\u0105 od p\u0142on\u0105cej bagnem i zaro\u015blami w odleg\u0142o\u015bci blizko sze\u015bciuset krok\u00f3w. W jednej chwili ujrzano na ulicy Ogrodowej p\u0142omienie; ratuj\u0105cy wi\u0119c i sikawki zosta\u0142y rozdzielone, a nim przybiegli na miejsce ju\u017c si\u0119 pali\u0142o kilka dom\u00f3w, po wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci drewnianych, na ulicach: wspomnionej Ogrodowej, Zapijarskiej i Mi\u0119dzyrzeckiej. I tu nie zdo\u0142ano opanowa\u0107 ognia, chocia\u017c rozebrano kilka budynk\u00f3w drewnianych i parkan\u00f3w. Spali\u0142o si\u0119 w niespe\u0142na trzy godziny w bia\u0142y dzie\u0144 pi\u0119\u0107dziesi\u0105t dwa domy mieszkalne ze wszelkiemi budynkami gospodarczemi, a bez dachu i chleba pozosta\u0142o 700 os\u00f3b. Opr\u00f3cz nieruchomo\u015bci spali\u0142y si\u0119 i ruchomo\u015bci, jak sprz\u0119ty, odzie\u017c, po\u015bciel, a nawet inwentarz u niekt\u00f3rych mieszczan. Ruchomo\u015bci, kt\u00f3re zdo\u0142ano wynie\u015b\u0107, a\u017c wstyd wyzna\u0107, zosta\u0142y po wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci rozkradzione. Przy ka\u017cdej kl\u0119sce, przy ka\u017cdym po\u017carze, z\u0142odzieje nikczemni, niby kruki na polu bitwy, znajduj\u0105 dla siebie \u017cniwo; widziano w czasie po\u017caru kilku z\u0142odziei znanych, z okolicznych wsi umy\u015blnie na po\u0142\u00f3w przyby\u0142ych, trudno si\u0119 jednak by\u0142o nimi zajmowa\u0107 w obce my\u015bli o ratunku; a jednak gdyby by\u0142a stra\u017c ogniowa ochotnicza, rozdzielona na pewne grupy, z kt\u00f3rych jedna strzeg\u0142aby porz\u0105dku i nie dopuszcza\u0142a z\u0142odziei, korzystanie z cudzego nieszcz\u0119\u015bcia by\u0142oby dla tych \u0142otr\u00f3w trudne a nawet prawie niemo\u017cebne. Doprawdy nie pojmujemy oboj\u0119tno\u015bci \u0141ukowian. a raczej lenistwa, czy te\u017c apatyi, \u017ce dotychczas pomimo tylu kl\u0119sk ogniowych, pomimo wzoru, jakie miastu powiatowemu da\u0142y ma\u0142e osady, jak np. Kro\u015bniewice, nie zorganizowali stra\u017cy ogniowej ochotniczej. W ci\u0105gu niespe\u0142na kwarta\u0142u w dw\u00f3ch po\u017carach spali\u0142o si\u0119 w \u0141ukowie do stu dom\u00f3w mieszkalnych. (\u2026) W bie\u017c\u0105cem stuleciu ogie\u0144 niejednokrotnie niszczy\u0142 miasto, a ostatnich kilka po\u017car\u00f3w spowodowa\u0142o, \u017ce Towarzystwa Ubezpiecze\u0144 od ognia, niech\u0119tnie przyjmuj\u0105 asekuracy\u0119 od mieszka\u0144c\u00f3w \u0141ukowa. Po\u017cary i r\u00f3\u017cne kl\u0119ski dotykaj\u0105 ca\u0142\u0105 okolic\u0119 nasz\u0105 w pobli\u017cu \u0141ukowa. Tej samej nocy po strasznej pogorzeli, niedaleko od miasta, we wsi Las, spali\u0142 si\u0119 dom w\u0142o\u015bcianina ze wszystkiemi zabudowania-mi gospodarczemi; na drugi dzie\u0144 tu\u017c pod samym \u0141ukowem zapali\u0142a si\u0119 stodo\u0142a i sp\u0142on\u0119\u0142a do szcz\u0119tu; na szcz\u0119\u015bcie ogie\u0144 nic przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na inne budowle. Zgliszcza pozosta\u0142e po po\u017carze \u015brodowym tli\u0142y si\u0119 jeszcze przez ca\u0142\u0105 noc a nast\u0119pnie i ca\u0142y dzie\u0144 czwartkowy, co powi\u0119ksza\u0142o jeszcze straszliwy \u017car dnia lipcowego; nad wieczorem dopiero zacz\u0119\u0142y si\u0119 zbiera\u0107 chmury; powietrze by\u0142o przesycone elektryczno\u015bci\u0105, nale\u017ca\u0142o si\u0119 spodziewa\u0107 burzy. Jako\u017c wkr\u00f3tce nast\u0105pi\u0142a ulewa, kt\u00f3ra ugasi\u0142a p\u0142on\u0105ce zgliszcza; lecz deszcz te\u017c zmoczy\u0142 wielu pogorzelc\u00f3w, kt\u00f3rzy nie mieli gdzie si\u0119 schroni\u0107. W czasie burzy piorun uderzy\u0142 w dom dr\u00f3\u017cnika Nr. 44, tu\u017c przy plancie odnogi kolei Nadwi\u015bla\u0144skiej, po\u0142o\u017cony o wiorst\u0119 od stacyj \u0141uk\u00f3w. W mieszkaniu znajdowali si\u0119 opr\u00f3cz dr\u00f3\u017cnika i jego \u017cony, dwaj w\u0142o\u015bcianie, kt\u00f3rzy zaskoczeni burz\u0105 w drodze, szukali schronienia. Ot\u00f3\u017c jeden z nich Micha\u0142 Sad\u0142o zosta\u0142 ra\u017cony na miejscu, i pomimo wszelkich \u015brodk\u00f3w ratunku wi\u0119cej ju\u017c nie powsta\u0142; drugi za\u015b Wojciech Doma\u0144ski otrzyma\u0142 kontuzyj\u0119 w praw\u0105 nog\u0119 i og\u0142uch\u0142 zupe\u0142nie na prawe ucho. Piorun wpad\u0142 do izby przez druty telegraficzne przeprowadzone do mieszkania dr\u00f3\u017cnika. Ulewa i burza zrobi\u0142y niema\u0142o szkody w okolicy, \u017cyto le\u017c\u0105ce na gar\u015bciach w miejscowo\u015bciach spadzistych, pop\u0142yn\u0119\u0142o z rw\u0105c\u0105 wod\u0105, jaka przez chwil\u0119 literalnie zalewa\u0142a pola, zdawa\u0142o si\u0119, \u017ce nast\u0105pi\u0142o oberwanie chmury. Zreszt\u0105 gdyby nie burza wczorajsza, o kt\u00f3rej kl\u0119skach i szkodach nie mog\u0142em jeszcze zebra\u0107 wiadomo\u015bci, my\u015bl\u0119 jednak, i\u017c s\u0105 znaczne, \u017cniwa odbywaj\u0105 si\u0119 w okolicy \u0141ukowa bardzo pomy\u015blnie, i mo\u017cemy liczy\u0107 na wcale niez\u0142y plon \u017cyta i pszenicy, chocia\u017c jarzyny zw\u0142aszcza okopowe powinny by\u0107 lepsze. Da\u0142by B\u00f3g, aby urodzaj by\u0142 obfity, mo\u017ce w\u00f3wczas wszystko stanieje, a i niejedna d\u0142o\u0144 hojnie si\u0119 otworzy dla nieszcz\u0119\u015bliwych pogorzelc\u00f3w \u0141ukowa, kt\u00f3rych raz jeszcze przypominam pami\u0119ci i sercu wszystkich\u2026 Niesobie<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

\n
\n
\"\"<\/a>\"\"<\/span><\/div>

Z dziwn\u0105 apatyj\u0105 bierzemy pi\u00f3ro do r\u0119ki. Miasto za miastem si\u0119 pali, Mi\u0144sk, Korzec, \u0141uk\u00f3w w gruzach, zewsz\u0105d wo\u0142ania o pomoc, o ratunek, o kawa\u0142ek chleba, a sposob\u00f3w tego ratunku spo\u0142ecze\u0144stwo nie ma, bo \u017ar\u00f3d\u0142o sk\u0142adek, zbieranych jednocze\u015bnie na dwadzie\u015bcia r\u00f3\u017cnych, a r\u00f3wnie wa\u017cnych cel\u00f3w\u2026 nie mo\u017ce by\u0107 bezdenne tam, gdzie kieszenie \u015bredniej klasy, jedynie ofiarnej, nie s\u0105 ani g\u0142\u0119bokie, ani pe\u0142ne. Panowie ju\u017c nie sk\u0142adaj\u0105 nic na o\u0142tarzu og\u00f3lnym, lud a jeszcze nie sk\u0142ada i nie ma sk\u0142ada\u0107 sposobno\u015bci, przy dzisiejszych urz\u0105dzeniach gminnych. C\u00f3\u017c tutaj robi\u0107? Spali si\u0119 jeszcze miast dziesi\u0105tek, wsi setek par\u0119, potem przyjdzie s\u0142otna jesie\u0144, mro\u017ana zima, wilgotna wiosna, po\u017cary przycichn\u0105, a razem z nastaniem lata, znowu rozgorzej\u0105 na niebie \u0142uny, a miliony rubli powszechnego maj\u0105tku p\u00f3jd\u0105 z dymem. I tak co rok\u2026 Towarzystwo ubezpiecze\u0144 dzie\u0144 w dzie\u0144 dostaje o po 300 ubezpiecze\u0144 nowych, ale i ono traci\u0107 nie mo\u017ce na pewne, wi\u0119c coraz ostro\u017cniejsze w przyjmowaniu ubezpiecze\u0144 i niejeden cz\u0142owiek dobrej woli musi p\u00f3j\u015b\u0107 z kwitkiem, je\u017celi mieszka w drewnianym, mi\u0119kko krytym domu. Tedy w ci\u0119\u017ckiej potrzebie wo\u0142amy o naj\u015bpieszniejsze przeszacowanie zabudowa\u0144 po ma\u0142ych miasteczkach, ubezpieczanych z obowi\u0105zku w Towarzystwie rz\u0105dowem, przed wielu laty i po cenach dzi\u015b na \u017cart wygl\u0105daj\u0105cych; wo\u0142amy o przymusowe ubezpieczenie ruchomo\u015bci, a ju\u017c najprz\u00f3d o systematyczn\u0105, ale najenergiczniejsz\u0105 organizacy\u0119 ochotniczych komend. po\u017carnych. Nim rady miejskie przyjd\u0105, inicyatywa le\u017cy w r\u0119ku administracyj, maj\u0105cej w dyspozycyj \u015brodki wszystkie i materyalne i moralne. Tymczasem w \u0141ukowie np. beczki by\u0142y porozsychane i wymiar\u00f3w miniaturowych, sikawki miejskie dzia\u0142a\u0107 nie chcia\u0142y, si\u0142\u0119 zbrojn\u0105, po wielu instancyach zarekwirowan\u0105, wydelegowano przewa\u017cnie do obrony mienia os\u00f3b s\u0105dowych, a pomimo blizko\u015bci Siedlec i chwilowej obecno\u015bci naczelnika gubernii przy po\u017carze, nie skomunikowano si\u0119 na razie, ani z za\u0142og\u0105 Siedleck\u0105, ani z tamtejsz\u0105 stra\u017c\u0105 ogniow\u0105, kt\u00f3ra dopiero w cztery godziny po wybuchu po\u017caru mog\u0142a by\u0107 dostawion\u0105. Wi\u0119c cho\u0107 do pomocy jednej pracuj\u0105cej sikawce \u0142ukowskiej przybyta, sikawka stacyjna i r\u00f3wnie\u017c dobra sikawka z d\u00f3br Domaszewie, o mil\u0119 odleg\u0142ych, rozwia\u0142o si\u0119 z dymem 150 dom\u00f3w, ruchomo\u015bci masa i zapas\u00f3w gospodarskich. Dzielnica \u017cydowska oszcz\u0119dzona, bo wiatr j\u0105 ocali\u0142, inaczej ca\u0142e miasto w popio\u0142ach by le\u017ca\u0142o. Obraz smutny, a takich co tydzie\u0144 par\u0119 by kre\u015bli\u0107 trzeba. Przecie\u017c w Korcu spali\u0142o si\u0119 bodaj 40 ludzi!<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n

Autor: Magdalena Bilska
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Serwis internetowy Zastawie i Ziemia \u0141ukowska<\/p>\n

Serdecznie dzi\u0119kujemy Pani Magdalenie Bilskiej za udost\u0119pnienie artyku\u0142u.
\n<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po\u017cary od zawsze towarzyszy\u0142y ludziom. P\u0142on\u0119\u0142y zar\u00f3wno ma\u0142e osady, wi\u0119ksze wsie jak te\u017c du\u017ce miasta. Ogie\u0144 powodowa\u0142 ogromne straty materialne, ogranicza\u0142 rozw\u00f3j spo\u0142eczny, kulturalny i handlowy miast i miasteczek. Powodowa\u0142 g\u0142\u00f3d i bied\u0119. Szybkiemu rozprzestrzenianiu si\u0119 po\u017car\u00f3w sprzyja\u0142o wiele czynnik\u00f3w \u2013 drewniana, g\u0119sta zabudowa, krycie dach\u00f3w strzech\u0105, utrudniony dost\u0119p do wody, brak zorganizowanych stra\u017cy po\u017carnych oraz odpowiedniego do gaszenia sprz\u0119tu. …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6051,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[11],"tags":[1790,136,1792,1791],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5400"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5400"}],"version-history":[{"count":22,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5400\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6919,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5400\/revisions\/6919"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6051"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5400"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5400"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5400"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}