{"id":5531,"date":"2017-09-01T08:40:00","date_gmt":"2017-09-01T06:40:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/?p=5531"},"modified":"2017-08-17T22:41:00","modified_gmt":"2017-08-17T20:41:00","slug":"tajemnica-nalotow-na-lukow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/?p=5531","title":{"rendered":"Tajemnica nalot\u00f3w na \u0141uk\u00f3w"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify\">JEDNO wyr\u00f3\u017cnia\u0142o \u0141uk\u00f3w spo\u015br\u00f3d wielu podobnych miasteczek: w\u0119ze\u0142 kolejowy. Tutaj krzy\u017cowa\u0142y si\u0119 szlaki kolejowe prowadz\u0105ce z Warszawy przez Siedlce do Brze\u015bcia i dalej na wsch\u00f3d, z liniami kolejowymi wiod\u0105cymi do Lublina i D\u0119blina.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Rzecz jasna, tego rodzaju w\u0119ze\u0142 kolejowy spe\u0142nia\u0142 w warunkach wojennych szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 w po\u0142\u0105czeniach pomi\u0119dzy frontem a zapleczem. Tak\u0105 te\u017c rol\u0119 zacz\u0105\u0142 odgrywa\u0107 od dnia tajnej mobilizacji armii polskiej w 1939 r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Do 4 wrze\u015bnia 1939 r. ludno\u015b\u0107 miasteczka zna\u0142a przebieg wojny jedynie z prasy, z komunikat\u00f3w radiowych oraz z wiadomo\u015bci nap\u0142ywaj\u0105cych ze stacji, gdzie ruch poci\u0105g\u00f3w by\u0142 coraz wi\u0119kszy. W\u0142a\u015bnie tego dnia opr\u00f3cz poci\u0105g\u00f3w wojskowych, stoj\u0105cych na bocznicach, poci\u0105g\u00f3w osobowych zat\u0142oczonych ewakuowan\u0105 ludno\u015bci\u0105, na stacji znalaz\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c transporty ludno\u015bci cywilnej ewakuowanej z okolic M\u0142awy i Ciechanowa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">By\u0142a godz. 16, gdy syreny rozpocz\u0119\u0142y zawodzi\u0107 na alarm a uporczywe brz\u0119czenie silnik\u00f3w lotniczych zacz\u0119\u0142o dr\u0105\u017cy\u0107 ciche do tej pory powietrze. Samoloty nadlatywa\u0142y lu\u017anym szykiem, po kilka. Ich atak na dworzec zamieni\u0142 si\u0119 w masakr\u0119 ludno\u015bci, albowiem transporty wojskowe odjecha\u0142y wcze\u015bniej. Bomby zrzucone z bardzo du\u017cej wysoko\u015bci prawie w og\u00f3le nie uszkodzi\u0142y g\u0142\u00f3wnego budynku stacyjnego, ale trafi\u0142y w wiele wagon\u00f3w z ludno\u015bci\u0105, w domki znajduj\u0105ce si\u0119 obok stacji, upad\u0142y na pola. Samoloty zrzuci\u0142y ponad sto kilkadziesi\u0105t bomb, g\u0142\u00f3wnie w rejonie stacji g\u0142\u00f3wnej oraz kilka w rejonie \u0141apiguzu, prawdopodobnie atakuj\u0105c bezskutecznie niewielkie koszary, w kt\u00f3rych znajdowa\u0142 si\u0119 o\u015brodek zapasowy kawalerii. Kolejarze twierdzili, \u017ce bombardowano stacj\u0119 \u0141apiguz, poniewa\u017c sta\u0142 tam transport wojskowy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">W trzy dni p\u00f3\u017aniej, 7 wrze\u015bnia, w p\u00f3\u017anych godzinach popo\u0142udniowych, mieszka\u0144cy \u0141ukowa prze\u017cyli jeszcze silniejsze bombardowanie. 18 bombowc\u00f3w zrzuci\u0142o kilkana\u015bcie najci\u0119\u017cszych bomb, wa\u017c\u0105cych 900 kg ka\u017cda, kilkadziesi\u0105t bomb mniejszego kalibru i wiele zapalaj\u0105cych. Celem ataku sta\u0142o si\u0119 w\u00f3wczas \u015br\u00f3dmie\u015bcie \u0141ukowa. By\u0142 to dzie\u0144, kiedy najwi\u0119ksza fala uciekinier\u00f3w dotar\u0142a z Warszawy do \u0141ukowa.<\/p>\n<a rel=\"prettyPhoto\" href=\"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/tajemnica-nalotow1.jpg\" title=\"\"><img class=\"framed aligncenter\" src=\"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/tajemnica-nalotow1.jpg\" title=\"\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"512\" \/><\/a><p style=\"text-align: center\"><em>Niemieckie samoloty szturmowe przelatuj\u0105 nad Narwi\u0105.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Bombardowanie by\u0142o ca\u0142kowitym zaskoczeniem. Zniszczone zosta\u0142y: kamienica Kiernorzyckich<span class=\"footnote_referrer\"><a onclick=\"footnote_moveToAnchor_5531_1('footnote_plugin_reference_5531_1_1');\" ><sup id=\"footnote_plugin_tooltip_5531_1_1\" class=\"footnote_plugin_tooltip_text\">1)<\/sup><\/a><span id=\"footnote_plugin_tooltip_text_5531_1_1\" class=\"footnote_tooltip\">powinno by\u0107 &#8211; Kiernickich<\/span><\/span><script type=\"text\/javascript\"> jQuery('#footnote_plugin_tooltip_5531_1_1').tooltip({ tip: '#footnote_plugin_tooltip_text_5531_1_1', tipClass: 'footnote_tooltip', effect: 'fade', predelay: 0, fadeInSpeed: 200, delay: 400, fadeOutSpeed: 200, position: 'top right', relative: true, offset: [10, 10], });<\/script>, a w niej prymitywny schron z 50 osobami, ocala\u0142a tylko dr stomatolog Kiernorzycka. Druga bomba 900 kg trafi\u0142a w s\u0105siedni\u0105 piekarni\u0119 Wycz\u00f3\u0142kowskich, przepe\u0142nion\u0105 uciekinierami. Inne bomby zburzy\u0142y lub spali\u0142y ca\u0142y kwarta\u0142 domk\u00f3w wok\u00f3\u0142 kina, a tak\u017ce kamienic\u0119 Wilczy\u0144skich oraz inne, przy ul. Pi\u0142sudskiego. Zburzone zosta\u0142y lub zapalone tak\u017ce domy przy innych ulicach.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">W ka\u017cdym razie straty by\u0142y jeszcze wi\u0119ksze ni\u017c poprzednio, a tragedie ludzkie przera\u017caj\u0105ce. Zapami\u0119tano szczeg\u00f3lnie pu\u0142kownika (attache wojskowego) z ambasady brytyjskiej, kt\u00f3ry szala\u0142 na gruzach kamienicy Kiernorzyckich, chc\u0105c dokopa\u0107 si\u0119 do schronu, gdzie przebywa\u0142a jego m\u0142odziutka \u017cona, Polka. Pu\u0142kownik miota\u0142 si\u0119 z rozpaczy i bezsilno\u015bci, b\u0142aga\u0142 ludzi na kolanach, \u017ceby mu pomagali ratowa\u0107, wpycha\u0142 do r\u0105k przygodnie spotkanych os\u00f3b zwitki banknot\u00f3w, wreszcie zmobilizowa\u0142 kilku stra\u017cak\u00f3w i \u017co\u0142nierzy do akcji ratowniczej. Ekipa uratowa\u0142a jedynie lekark\u0119 Kiernorzyck\u0105, reszta os\u00f3b w nim przebywaj\u0105cych by\u0142a zabita.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Tak\u017ce 10 i 11 wrze\u015bnia \u0141uk\u00f3w by\u0142 bombardowany i ostrzeliwany z broni pok\u0142adowej, ale by\u0142y to ataki pojedynczych samolot\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Fakty te, chocia\u017c bardzo okrutne, nie maj\u0105 znamion sensacji wojennej, wszak Luftwaffe bombardowa\u0142o w\u00f3wczas nie jeden dworzec i nie jedno miasteczko. A Jednak wielki atak na \u0141uk\u00f3w w dniu 7 wrze\u015bnia, nie by\u0142 zwyk\u0142ym nalotem terrorystycznym, jakich wiele stosowali Niemcy we wrze\u015bniu. <strong>By\u0142 to nalot, kt\u00f3ry mia\u0142 zniszczy\u0107 ewakuuj\u0105ce si\u0119 ambasady Anglii i Francji, a kierowany by\u0142 przez specjalnie przeszkolonych spadochroniarzy.<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nast\u0119pnego dnia po pierwszym bombardowaniu wyjecha\u0142em wraz z liczn\u0105 rodzin\u0105 do znajomych, gdzie zamieszkali\u015bmy pod samym kompleksem las\u00f3w Jagodne \u2014 Gr\u0119z\u00f3wk\u0105. Jeszcze tego samego dnia, czyli 5 wrze\u015bnia, w godzinach po\u0142udniowych us\u0142ysza\u0142em nisko lec\u0105cy samolot. Po chwili go zobaczy\u0142em. Znajdowa\u0142 si\u0119 na wysoko\u015bci 300\u2014350 metr\u00f3w nad lasem, w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 2000 metr\u00f3w, na p\u00f3\u0142nocny-zach\u00f3d od wsi. Znak\u00f3w rozpoznawczych nie zauwa\u017cy\u0142em, ale przeczuwa\u0142em, \u017ce to samolot hitlerowski. Od maszyny oderwa\u0142y si\u0119 trzy spadochrony i zacz\u0119\u0142y sp\u0142ywa\u0107 w d\u00f3\u0142. Patrzy\u0142em zdumiony. Poniewa\u017c samolot po chwili zawr\u00f3ci\u0142 o r\u00f3wne 180 stopni, pobieg\u0142em do domu po lornetk\u0119. Gdy by\u0142 nad tym miejscem, co poprzednio, ponownie wyskoczy\u0142o ze\u0144 dw\u00f3ch spadochroniarzy i wolno opadali na las, ko\u0142ysz\u0105c si\u0119 na spadochronach. Nast\u0119pnego dnia o tej samej po\u0142udniowej porze rozleg\u0142 si\u0119 nad lasem charakterystyczny d\u017awi\u0119k silnik\u00f3w. Pobieg\u0142em po starsz\u0105 ode mnie kuzynk\u0119, kt\u00f3ra by\u0142a instruktork\u0105 Przysposobienia Wojskowego. Zdumiona razem ze mn\u0105 ogl\u0105da\u0142a skoki spadochroniarzy z niemieckiego samolotu, w tym samym miejscu co poprzednio. Dzia\u0142o si\u0119 to mniej wi\u0119cej w okolicy Gaj\u00f3wki Widok.<\/p>\n<a rel=\"prettyPhoto\" href=\"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/tajemnica-nalotow2.jpg\" title=\"\"><img class=\"framed aligncenter\" src=\"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2017\/07\/tajemnica-nalotow2.jpg\" title=\"\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"342\" \/><\/a><p style=\"text-align: center\"><em>Defilada wojskowa w \u0141ukowie (1938 r.) przed \u00f3wczesnym starostwem. Widoczny na zdj\u0119ciu budynek to przedwojenny szpital. Zdj\u0119cia z archiwum Jerzego Piastowskiego.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Po d\u0142ugiej debacie rodzinnej postanowili\u015bmy zawiadomi\u0107 wojsko i w tym celu udali\u015bmy si\u0119 furmank\u0105 do \u0141ukowa. Ju\u017c w Zimnej Wodzie, w s\u0105siedztwie \u0141apiguza, zastali\u015bmy du\u017co wojska i po pertraktacjach z nic nie rozumiej\u0105cym z tego co m\u00f3wili\u015bmy sier\u017cantem, a p\u00f3\u017aniej porucznikiem, dosz\u0142o do rozmowy z majorem, szefem o\u015brodka zapasowego, kt\u00f3rego\u015b pu\u0142ku kawalerii. Wylegitymowawszy moj\u0105 mam\u0119 i kuzynk\u0119. przyj\u0105\u0142 powa\u017cnie ca\u0142\u0105 spraw\u0119. Nazajutrz by\u0142 wspomniany drugi ci\u0119\u017cki nalot i zaraz ob\u0142awa na lasy, zorganizowana przez wojsko. Nie wszyscy \u017co\u0142nierze rezerwy mieli bro\u0144, natomiast mia\u0142a j\u0105 ca\u0142a kadra od starszego strzelca wzwy\u017c i co trzeci, czwarty \u017co\u0142nierz ni\u00f3s\u0142 karabin. Wzi\u0119to natomiast erkaemy, mniej wi\u0119cej po jednym na dru\u017cyn\u0119.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Obok wspomnianej polany po kr\u00f3tkiej walce rozbito hitlerowsk\u0105 grup\u0119 spadochroniarzy, przy czym kilku wzi\u0119to do niewoli. Inni wcze\u015bniej odeszli do zada\u0144 wyznaczonych im przez o\u015brodek hitlerowskiej dywersji i sabota\u017cu. Aresztowani zeznali podobno \u2014 m\u00f3wi\u0142 o tym wspomniany major z o\u015brodka zapasowego w \u0141ukowie, \u017ce b\u0119d\u0105c w po\u0142udnie i w nast\u0119pnych godzinach w mie\u015bcie widzieli kolumny ewakuacyjne ambasad oraz polskich ministerstw, zgrupowane w \u015brodku miasta, wi\u0119c po powrocie do lasu, uruchomili zrzucon\u0105 wraz z nimi radiostacj\u0119 i nadali do swojej centrali szczeg\u00f3\u0142owe informacje. Gdy wyprawa bombowa dotar\u0142a nad lasy Jagodne, jeszcze raz skomunikowali si\u0119 z dow\u00f3dc\u0105 nalotu przekazuj\u0105c mu dok\u0142adne dane, co do obiekt\u00f3w bombardowania.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Zeznania te pokrywa\u0142y si\u0119 na og\u00f3\u0142 z naszymi obserwacjami.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ot\u00f3\u017c w p\u00f3\u017aniejszych godzinach popo\u0142udniowych 7 wrze\u015bnia w rejon las\u00f3w Jagodne zacz\u0119\u0142y nadlatywa\u0107 bombowce Luftwaffe tworz\u0105c du\u017cy, kilkukilometrowej \u015brednicy kr\u0105g na du\u017cej wysoko\u015bci, po kt\u00f3rym to obwodzie samoloty lata\u0142y wko\u0142o tr\u00f3jkami. Patrzyli\u015bmy Jak urzeczeni na samoloty dobrze widoczne w bocznym o\u015bwietleniu s\u0142onecznym. Ten przedziwny kr\u0105g bombowc\u00f3w z wolna przesuwa\u0142 si\u0119 znad po\u0142udniowego skraju wsi Jagodne w kierunku wschodnim i zako\u0144czy\u0142 sw\u00f3j ko\u0142owr\u00f3t w rejonie Nied\u017awiedziego K\u0105ta. St\u0105d odlatywa\u0142y nad swoje cele.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nie wiedzieli\u015bmy, co oznacza to kr\u0105\u017cenie. A to w\u00f3wczas hitlerowcy porozumiewali si\u0119 drog\u0105 radiow\u0105 co do cel\u00f3w. Po up\u0142ywie 5 &#8211; 7 minut samoloty zacz\u0119\u0142y wysuwa\u0107 si\u0119 tr\u00f3jkami z kr\u0119gu, po kt\u00f3rym lata\u0142y, bior\u0105c kierunek na \u0141uk\u00f3w lub Siedlce. Po chwili us\u0142yszeli\u015bmy wybuch bomb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">W mi\u0119dzyczasie jednak, o czym nie wiedzieli niemieccy spadochroniarze, kolumny ewakuacyjne ambasad usun\u0119\u0142y si\u0119 z centrum miasta na jego obrze\u017ca, parkuj\u0105c pod drzewami obok gimnazjum i liceum, na podw\u00f3rku gimnazjum \u017ce\u0144skiego przy ulicy Ogrodowej, na ulicy Stodolnej przy szkole powszechnej, w pobli\u017cu cmentarza i w innych miejscach i nie znalaz\u0142y si\u0119 pod bombami. Wieczorem wi\u0119kszo\u015b\u0107 samochod\u00f3w wyjecha\u0142a z miasta w stron\u0119 Radzynia. Z personelu ambasady angielskiej pozosta\u0142 na miejscu jedynie wspomniany pu\u0142kownik ratuj\u0105cy swoj\u0105 m\u0142odziutk\u0105 \u017con\u0119. Rodzina wznios\u0142a jej p\u00f3\u017aniej pi\u0119kny pomnik na tamtejszym cmentarzu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Tak wi\u0119c ci\u0119\u017cki nalot na \u0141uk\u00f3w w dniu 7 wrze\u015bnia 1939 r. by\u0142 spowodowany dzia\u0142alno\u015bci\u0105 hitlerowskich spadochroniarzy wywiadowc\u00f3w i mia\u0142 na celu zniszczenie ewakuuj\u0105cych si\u0119 ambasad a nie polskiego sztabu generalnego jak to niekt\u00f3rzy sugeruj\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">W kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, w okupowanym \u0141ukowie, staraniem rodzin, odby\u0142a si\u0119 ekshumacja kilkudziesi\u0119ciu zabitych w czasie drugiego bombardowania i pochowanych w zbiorowej mogile obok kina. Cia\u0142a Innych pochowano wcze\u015bniej na miejscowym cmentarzu, lub zabrane zosta\u0142y przez rodziny.<\/p>\n<p>Autor: Jerzy Pelc &#8211; Piastowski<br \/>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: nr 40, 1.10.1978 r.<\/p>\n<div class=\"speaker-mute footnotes_reference_container\">\n<div class=\"footnote_container_prepare\">\n<p><span class=\"footnote_reference_container_label pointer\" onclick=\"footnote_expand_collapse_reference_container_5531_1();\">Przypisy<\/span><span class=\"footnote_reference_container_collapse_button\" style=\"display: none;\" onclick=\"footnote_expand_collapse_reference_container_5531_1();\">[<a id=\"footnote_reference_container_collapse_button_5531_1\">+<\/a>]<\/span><\/p>\n<\/div>\n<div id=\"footnote_references_container_5531_1\" style=\"\">\n<table class=\"footnotes_table footnote-reference-container\">\n<tbody>\n<tr class=\"footnotes_plugin_reference_row\">\n<td class=\"footnote_plugin_index_combi pointer\"  onclick=\"footnote_moveToAnchor_5531_1('footnote_plugin_tooltip_5531_1_1');\"><a id=\"footnote_plugin_reference_5531_1_1\" class=\"footnote_backlink\"><span class=\"footnote_index_arrow\">&#8593;<\/span>1<\/a><\/td>\n<td class=\"footnote_plugin_text\">powinno by\u0107 &#8211; Kiernickich<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table><\/div>\n<\/div>\n<p><script type=\"text\/javascript\"> function footnote_expand_reference_container_5531_1() { jQuery('#footnote_references_container_5531_1').show(); jQuery('#footnote_reference_container_collapse_button_5531_1').text('\u2212'); } function footnote_collapse_reference_container_5531_1() { jQuery('#footnote_references_container_5531_1').hide(); jQuery('#footnote_reference_container_collapse_button_5531_1').text('+'); } function footnote_expand_collapse_reference_container_5531_1() { if (jQuery('#footnote_references_container_5531_1').is(':hidden')) { footnote_expand_reference_container_5531_1(); } else { footnote_collapse_reference_container_5531_1(); } } function footnote_moveToAnchor_5531_1(p_str_TargetID) { footnote_expand_reference_container_5531_1(); var l_obj_Target = jQuery('#' + p_str_TargetID); if (l_obj_Target.length) { jQuery('html, body').animate({ scrollTop: l_obj_Target.offset().top - window.innerHeight * 0.2 }, 380); } }<\/script><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>JEDNO wyr\u00f3\u017cnia\u0142o \u0141uk\u00f3w spo\u015br\u00f3d wielu podobnych miasteczek: w\u0119ze\u0142 kolejowy. Tutaj krzy\u017cowa\u0142y si\u0119 szlaki kolejowe prowadz\u0105ce z Warszawy przez Siedlce do Brze\u015bcia i dalej na wsch\u00f3d, z liniami kolejowymi wiod\u0105cymi do Lublina i D\u0119blina. Rzecz jasna, tego rodzaju w\u0119ze\u0142 kolejowy spe\u0142nia\u0142 w warunkach wojennych szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 w po\u0142\u0105czeniach pomi\u0119dzy frontem a zapleczem. Tak\u0105 te\u017c rol\u0119 zacz\u0105\u0142 odgrywa\u0107 od dnia tajnej mobilizacji &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5629,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[30],"tags":[16,664,1841,77,545,613,349,1542,252,12,63,1526,1522,1840,593,215,1545,145,1842,326,262,934,259,1069,1839,474],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5531"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5531"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5531\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5546,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5531\/revisions\/5546"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/5629"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5531"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5531"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5531"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}