{"id":6179,"date":"2018-04-08T12:26:50","date_gmt":"2018-04-08T10:26:50","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/?p=6179"},"modified":"2018-04-09T10:36:45","modified_gmt":"2018-04-09T08:36:45","slug":"uzupelnienie-czasu-wojny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/?p=6179","title":{"rendered":"Uzupe\u0142nienie czasu wojny"},"content":{"rendered":"
\n
\n

Wszystkie prezentowane poni\u017cej wydarzenia, ukaza\u0142y si\u0119 w formie kr\u00f3tkich doniesie\u0144 z kraju, w numerach periodyka prasy konspiracyjnej – Agencja Informacyjna “Wie\u015b”<\/p>\n

Pismo by\u0142o wydawane w Warszawie jako tygodnik konspiracyjny w latach 1943-1944 przez Centralne Kierownictwo Ruchu Ludowego. Redaktorami byli: K. Bagi\u0144ski i J. Szczawiej.<\/p>\n\"\"<\/a><\/div>\n<\/div>\n

1943 r.<\/h2>\n
\n

Maj<\/h4>\n

\u0141uk\u00f3w<\/strong>
\nJu\u017c w kwietniu rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 akcja niszczenia akt w gminach wiejskich. Z og\u00f3lnej liczby 11 gmin w powiecie w 7-miu spalono papiry. R\u00f3wnie\u017c zniszczono urz\u0105dzenia 3-ch mleczarni w powiecie.<\/p>\n

Zniszczono Urz\u0105d pracy – Arbeitsamt.<\/p>\n

Wi\u0119kszy oddzia\u0142 zbrojny napad\u0142 na ochron\u0119 tartaku w Karwiu (b\u0142\u0105d)<\/em>, z\u0142o\u017con\u0105 z kilkunastu niemc\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w, rozbroi\u0142 go i uszed\u0142 do las\u00f3w zabrawszy z sob\u0105 kilkunastu je\u0144c\u00f3w, zatrudnionych w s\u0105siednim maj\u0105tku.<\/p>\n

Jedno z wielu istniej\u0105cych w Polsce ghett w \u0141ukowie, zosta\u0142o zlikwidowane ca\u0142kowicie. Pocz\u0119to likwidacj\u0119 w dn. 2 maja rb. i trwa\u0142a ona przez 3 tygodnie. 1000 os\u00f3b wywieziono do mordowni w Treblince, za\u015b reszt\u0119 oko\u0142o 2000 \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy nie mogli uciec, rozstrzelano na miejscu.<\/p>\n

Zniszczono papiery w gminach Tuchowicz i Stanin. W gm. Stanin agronomowi i kolczykarzowi za gorliwe s\u0142u\u017cenie Niemcom wymierzono kar\u0119 ch\u0142osty.<\/p>\n

Zdemolowano urz\u0105dzenia mleczarni w Tuchowiczu.<\/p>\n

Wymienionych powy\u017cej akt\u00f3w w pow. siedleckim i \u0142ukowskim dokonano od 20 do 28 maja.<\/p>\n

<\/p>\n

\n

Czerwiec<\/h4>\n

Umundurowany oddzia\u0142 polski<\/strong>
\nW okresie Zielonych \u015awi\u0105tek pojawi\u0142a si\u0119 dziwna grupa partyzancka w okolicach Wojcieszkowa \/pow. \u0141uk\u00f3w\/.
\nGrupa, licz\u0105ca 60 os\u00f3b, prawie jednolicie umundurowana w mundury polskie, czapki wojskowe lub berety, ozdobione polskimi or\u0142ami. Grup\u0105 dowodzi\u0142o 3 oficer\u00f3w w polskich mundurach. Grupa ta posiada\u0142a w\u0142asne wozy taborowe, 3 konie wierzchowe oraz szereg rower\u00f3w. Posuwa\u0142a si\u0119 zwartym oddzia\u0142em wieczorami od wsi do wsi.
\n15\/VI Dokona\u0142a ona napadu na Wojcieszk\u00f3w, star\u0142a si\u0119 zbrojnie z policj\u0105 i \u017candarmeri\u0105 w pobli\u017cu Oszczepalina. Otoczeni \u017candarmi i policja w liczbie 15- straciwszy kilku rannych, uciekli w zbo\u017ca.
\nDokona\u0142a napadu na dw\u00f3r – Burzec, nast\u0119pnie uda\u0142a si\u0119 w lasy. W przemarszu przez wsie rozdawano ulotki, podpisane przez organizacj\u0119 “Miecz i P\u0142ug”, O.W. KOP. i inne, a wzywaj\u0105ce do czynnej akcji partyzanckiej. Grupa zdaje si\u0119 nawi\u0105zywa\u0142a kontakt z miejscowymi komunistami.
\nTre\u015b\u0107 wy\u017cej wspomnianych ulotek jest identyczna z odezw\u0105 o kt\u00f3rej wspominali\u015bmy przed kilku tygodniami, jako o akcji nieskoordynowanej z ca\u0142o\u015bci\u0105 ruchu niepodleg\u0142o\u015bciowego.<\/p>\n

Niemcy dobrze ich uzbroili…<\/strong>
\nNa terenie powiatu, szczeg\u00f3lnie w lasach gutowskich \/\u0141ukowskie\/ dzia\u0142a 60-cio osobowa grupa, z\u0142o\u017cona ze zbieg\u0142ych w lasy Rosjan, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105c na s\u0142u\u017cbie niemieckiej, przys\u0142ani s\u0105 tu do ochrony maj\u0105tk\u00f3w.
\n\u017bandarmeria i wojsko dwukrotnie podejmowa\u0142y ob\u0142aw\u0119 na t\u0119 grup\u0119 i w ka\u017cdym wypadku ko\u0144czy\u0142o si\u0119 strat\u0105 kilku zabitych i rannych \u017candarm\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie ostatnia ob\u0142awa, dokonana po Zielonych \u015awi\u0105tkach przynios\u0142a Niemcom 9-ciu zabitych \u017co\u0142nierzy i \u017candarm\u00f3w.
\nOkaza\u0142o si\u0119, \u017ce uzbrojenie w jakie wyposa\u017cono Rosjan, szczeg\u00f3lnie bro\u0144 maszynowa by\u0142a istotnie dobra.<\/p>\n

<\/p>\n

Z pow. \u0141ukowskiego.<\/strong>
\nDn. 6 czerwca rb. w gminie Mys\u0142\u00f3w na szosie, prowadz\u0105cej do Ciechomina poprzecinane zosta\u0142y przewody telefoniczne przez grup\u0119 uzbrojonych m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy przybyli do gminy spalili ksi\u0119gi gminne, oraz wszelkie dokumenty, zabrali pieni\u0105dze z kasy gminnej. Ponadto odwiedzili miejscow\u0105 sp\u00f3\u0142dzielni\u0119 i poczt\u0119 sk\u0105d r\u00f3wnie\u017c zabrano pieni\u0105dze. Na posterunku policji wywi\u0105za\u0142a si\u0119 strzelanina na skutek kt\u00f3rej zosta\u0142 ranny granatowy policjant. Kolczykarza r\u00f3wnie\u017c nie omini\u0119to.
\nMniej wi\u0119cej w tym samym czasie we wsi Jarczew nieznana grupa ludzi spali\u0142a dokumenty gminne i zabra\u0142a pieni\u0105dze z kasy.
\nW tej samej gminie zosta\u0142y spalone dokumenty u so\u0142tys\u00f3w we wsi Stara Huta i Go\u0142e-\u0141azy.<\/p>\n

<\/p>\n

\n

Lipiec<\/h4>\n

Powiat \u0142ukowski wraz z miastem \u0141uk\u00f3w by\u0142 od pocz\u0105tku terenem szczeg\u00f3lnie krwawego terroru i planowanej eksterminacji ludno\u015bci polskiej.
\nTerrorem kieruj\u0105 dwaj Gestapowcy – Zielke i Neumann, Volksdeutsche, kt\u00f3rzy wzro\u015bli i mieszkali w okolicach \u0141ukowa. Znaj\u0105c miejscowe stosunki, przeprowadzali planowe i szeroko zakrojone aresztowania. Nie pozosta\u0142 tu nikt z wybitniejszych dzia\u0142aczy sp\u00f3\u0142dzielczych. Zostali aresztowani, lub musieli si\u0119 ukrywa\u0107. Dobrany zesp\u00f3\u0142 szpicl\u00f3w na stanowiskach administracyjnych, uzupe\u0142nia\u0142 i wzmacnia\u0142 koszmar miejscowych stosunk\u00f3w.
\n\u0141uk\u00f3w jest zasadniczo ekspozytur\u0105 Gestapo radzy\u0144skiego, lecz bestialstwem, \u017c\u0105dz\u0105 krwi i morderstw, przewy\u017csza os\u0142awion\u0105 katowni\u0119 radzy\u0144sk\u0105. Rozstrzeliwania, dokonywane w tym mie\u015bcie s\u0105 wzorowane na metodach bolszewickich. Strzelno pocz\u0105tkowo ludzi na cmentarzu \u017cydowskim za miastem z rewolweru w ty\u0142 czaszki. Egzekucje te odbywaj\u0105 si\u0119 we dnie i w nocy obecnie na cmentarzu katolickim.
\nW \u0141ukowie stacjonuje stale wi\u0119kszy oddzia\u0142 \u017candarmerii \/ok.100 ludzi\/ Przed tym by\u0142 tu o\u015brodek szkolenia \u017candarmerii.
\nW zwi\u0105zku z kradzie\u017c\u0105 wi\u0119kszej ilo\u015bci amunicji i broni z transportu wojskowego, Gestapo nie ustaje szale\u0107 w \u0141ukowie.
\nAresztowano szereg os\u00f3b w mie\u015bcie, szczeg\u00f3lnie za\u015b uwag\u0119 zwr\u00f3cono na ul. Zakolejn\u0105, kt\u00f3r\u0105 dwukrotnie blokowano, przeprowadzano \u015bcis\u0142\u0105 rewizj\u0119 w domach, aresztowano szereg os\u00f3b. Mieszka\u0144com ulicy tej dano ultimatum, \u017ce je\u015bli skradzione przedmioty nie znajd\u0105 si\u0119, ulica zostanie spalona, a ludno\u015b\u0107 wymordowana. Na skutek tej gro\u017aby ulica opustosza\u0142a, a Gestapo gro\u017aby swej nie wykona\u0142o.<\/p>\n

Pacyfikacje.<\/strong>
\nW dniach 21,22,23 lipca br. oddzia\u0142y \u017candarmerii przy wsp\u00f3\u0142udziale oddzia\u0142\u00f3w gruzi\u0144skich, przeprowadza\u0142y pacyfikacj\u0119 niekt\u00f3rych wsi.
\nWe wsiach: Domaszewnicy, W\u00f3lce Domaszewskiej i \u015awidrach, zabrano wszystkich napotkanych m\u0119\u017cczyzn. Z Woli Ossowi\u0144skiej zabrano 50 m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rych prawdopodobnie rozstrzelano, gdy\u017c w okolicy tej wsi dwa tygodnie wstecz banda “le\u015bnych ludzi” zabi\u0142a 3-ch \u017candarm\u00f3w. Wszyscy inni zostali wywiezieni do Radzynia.
\nMimo nasilenia terroru dzia\u0142alno\u015b\u0107 band le\u015bnych ro\u015bnie na tym terenie z dniem ka\u017cdym. Niekt\u00f3re okolice \/gm.Gu\u0142\u00f3w, Serokomla\/ s\u0105 w spos\u00f3b r\u00f3wnie bezwzgl\u0119dny terroryzowane przez bandy. Ostatnio pojawi\u0142y si\u0119 tu grupy partyzanckie, kt\u00f3re uprzednio dzia\u0142a\u0142y na terenie radomskim.
\nDnia 26. lipca br. mia\u0142o miejsce starcie mi\u0119dzy \u017candarmami, a grup\u0105 partyzanck\u0105, kt\u00f3ra usadowi\u0142a si\u0119 w lesie przy szosie Radzy\u0144-\u0141uk\u00f3w. Partyzanci mieli samoch\u00f3d ci\u0119\u017carowy, kt\u00f3rym po zastrzeleniu kilku \u017candarm\u00f3w odjechali w nieznanym kierunku.<\/p>\n

<\/p>\n

Palenie akt gminnych.<\/strong>
\nW dalszym ci\u0105gu w ca\u0142ej Polsce trwa akcja niszczenia dokument\u00f3w gminnych.
\nW powiecie \u0142ukowskim zosta\u0142y zniszczone wszystkie dokumenty, akta i ksi\u0119gi gminne – gm. Go\u0142\u0105bki, kt\u00f3rej siedziba ostatnio by\u0142a w \u0141azach. R\u00f3wnie\u017c zosta\u0142y zniszczone wszystkie dokumenty w urz\u0119dzie gminnym Trzebiesz\u00f3w.
\nW gminie Ulan trwaj\u0105 ci\u0105g\u0142e napady. \u017bandarmeria zupe\u0142nie nie reaguje i w og\u00f3le jest niewidoczna. Na terenie gminy Ulan panuje najzupe\u0142niejsza anarchia.<\/p>\n

<\/p>\n

\n

Wrzesie\u0144<\/h4>\n

Boja\u017a\u0144 Niemc\u00f3w przed “le\u015bnymi”.<\/strong>
\nW dniu 24 wrze\u015bnia br. 4 furmanki na\u0142adowane drzewem z lasu konwojowa\u0142o a\u017c 18 ludzi. 16 by\u0142o uzbrojonych w karabiny r\u0119czne, a 2 oficer\u00f3w – w kr\u00f3tk\u0105 bro\u0144. Wszyscy jechali konno.<\/p>\n

<\/p>\n

\n

Pa\u017adziernik<\/h4>\n

Zn\u00f3w ch\u0142opi pokutuj\u0105 za bolszewik\u00f3w.<\/strong>
\nDnia 9.X.43. w gminie Gu\u0142\u00f3w spalili Niemcy cz\u0119\u015b\u0107 wsi Lipiny i wsi Zawitaj\u0142\u0142o. We wsi Lipinach zastrzelili oni r\u00f3wnocze\u015bnie 6 os\u00f3b \/w\u015br\u00f3d zabitych znajduje si\u0119 kilka os\u00f3b przypadkowo we wsi si\u0119 znajduj\u0105cych\/. Spalenie tych wsi ma by\u0107 odwetem za rzekomy kontakt z bandami. Stwierdzi\u0107 nale\u017cy, \u017ce wsie te, szczeg\u00f3lnie wie\u015b Lipiny, rzeczywi\u015bcie bandy cz\u0119sto okupuj\u0105 \/np. banda “korwiniarzy” – nazwa pochodzi od tartaku Korwin, w kt\u00f3rym banda przebywa\u0142a; sk\u0142ada\u0142a si\u0119 ona z Ka\u0142muk\u00f3w poprzednio w s\u0142u\u017cbie Niemc\u00f3w b\u0119d\u0105cych\/, ale ludno\u015b\u0107 z nimi nie wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a.
\nNiedawno dali\u015bmy obszerny obrazek ze wsi, okupowanej przez t\u0119 sam\u0105 band\u0119, w\u0142a\u015bnie w tych okolicach. Nam celnie przedstawiono tam tragedi\u0119 wsi palonej i niszczonej przez obie strony: niemc\u00f3w i bandy. Teraz nowy przybywa przyczynek do dzia\u0142alno\u015bci tych band.<\/p>\n

Ma\u0142y Katy\u0144.<\/strong>
\nW ub. tygodniu gajowy las\u00f3w serockich \/okolice m. Stoczka\/ znalaz\u0142 w lesie zabitych i p\u0142ytko w ziemi zakopanych 4 m\u0119\u017cczyzn i 1 kobiet\u0119. Zabitymi okazali si\u0119 mieszka\u0144cy \u0141ukowa: Drosio, Lewandowski, Nojkowa i dw\u00f3ch dalszych m\u0119\u017cczyzn \/nazwisk nie podano\/. Zabici aresztowani byli przez \u017candarmeri\u0119 z \u0141ukowa. Rodzinom zabitych \u017candarmi m\u00f3wili, \u017ce aresztowani znajduj\u0105 si\u0119 w wi\u0119zieniu w Warszawie.<\/p>\n

Porachunki z Niemcami i ich s\u0142ugami.<\/strong>
\nW mi\u0119dzyczasie zosta\u0142 zabity w lesie \u0142ukowskim konfident Ku\u0107, pracownik le\u015bnictwa.
\nPolicja granatowa z posterunku Stanin zabi\u0142a oficera polskiego. W odwet za to oddzia\u0142 “nieznanych” napad\u0142 na posterunek. Morderc\u00f3w oficera nie uda\u0142o si\u0119 jednak ukara\u0107 \u015bmierci\u0105.
\nNiemieccy lotnicy, rozkwaterowani w maj. Wola Okrzejska, pl\u0105druj\u0105c po okolicznych wsiach, zabieralich\u0142opom, co si\u0119 da\u0142o. W odwet za to zostali oni w dniu 15.X.43. sprz\u0105tni\u0119ci przez “ludzi le\u015bnych”.<\/p>\n

<\/p>\n

\n

Listopad<\/h4>\n

Partyzanci w \u0141ukowie.<\/strong>
\nW nocy z 5 na 6-go XI. przyby\u0142 do \u0141ukowa 40-to osobowy oddzia\u0142 partyzancki. Zamierza\u0142 on zapewne dokona\u0107 jakiej\u015b akcji, m\u00f3wi si\u0119 o zamiarze rozbicia wi\u0119zienia. Na skutek przedwczesnego zdemaskowania si\u0119 do zamierzonej akcji nie dosz\u0142o. Zosta\u0142 zastrzelony 1 Niemiec.<\/p>\n

<\/p>\n

Aresztowania<\/strong>
\n25.11. aresztowano w \u0141ukowie 25 os\u00f3b. Aresztowani pochodz\u0105 ze sfer robotniczych. Aresztowano ich na podstawie listy, zarzuca si\u0119 im przynale\u017cno\u015b\u0107 do organizacji komunistycznej. Ludno\u015b\u0107 miasta zarzutu tego nie podziela. Aresztowania dokonano na skutek donosicielskiej akcji czynnik\u00f3w narodowych. W mi\u0119dzyczasie aresztowano na stacji \u0141uk\u00f3w niejakiego Adamca i w magistracie, przyby\u0142ego tam na \u017c\u0105danie burmistrza Pietronia, dalszego Polaka, Gawi\u0144skiego. Gawi\u0144ski zosta\u0142 ju\u017c rozstrzelany.<\/p>\n

<\/p>\n

\n

Grudzie\u0144<\/h4>\n

Niemcy zaczynaj\u0105 ucieka\u0107, do Rzeszy.<\/strong>
\nKomisarz ziemski z \u0141ukowa trzy tygodnie temu pojecha\u0142 na urlop do Niemiec i pomimo terminu nie wr\u00f3ci\u0142 i nie ma o nim \u017cadnej wiadomo\u015bci. \u017bona wyra\u017ca straszne zaniepokojenie z tego powodu. Ma bowiem tu czworo ma\u0142ych dzieci, opr\u00f3cz trojga, kt\u00f3re s\u0105 w Niemczech z nakazu. Od jednego z nich r\u00f3wnie\u017c nie ma \u017cadnej wie\u015bci. Konsternacja u nich wielka.
\nTak samo szereg rodzin niemieckich jest zaniepokojonych akcj\u0105 odwetow\u0105 w Warszawie, boj\u0105c si\u0119 tego samego i tu w \u0141ukowie. O zmierzchu w \u0141ukowie nie znajdzie si\u0119 Niemca na lekarstwo. Siedz\u0105 zabarykadowani od g. 4-ej, obwieszeni dzwonkami alarmowymi i broni\u0105, nie wierz\u0105c ju\u017c w skuteczno\u015b\u0107 \u017cadnej obrony.<\/p>\n

Rozstrzeliwania, ob\u0142awy, aresztowania.<\/strong>
\nDnia 2. grudnia, w godzinach rannych, rozstrzelano na cmentarzu \u0142ukowskim 20 os\u00f3b. Rozstrzeliwano ich skutych po 5-ciu. Skaza\u0144cy byli wyn\u0119dzniali, z ogolonymi g\u0142owami i cz\u0119\u015bciowo pozbawieni obuwia i ubra\u0144. W\u015br\u00f3d skazanych znajdowa\u0142 si\u0119 pi\u0119tnastoletni ch\u0142opiec i dwu starc\u00f3w w wieku 70 lat.
\nW odwet za zabicie na stacji Okrzeja Bahnschutza i dwu mongo\u0142\u00f3w, urz\u0105dzono w okolicznych wsiach dwudniow\u0105 ob\u0142aw\u0119. Ludno\u015b\u0107 bezpo\u015brednio po wypadku na stacji, spodziewaj\u0105c si\u0119 represyj, cz\u0119\u015bciowo uciek\u0142a. Wynik ob\u0142awy bli\u017cej nieznany.
\nDnia 17.XII. w Stoczku aresztowano z listy 5 os\u00f3b. 7 os\u00f3b, b\u0119d\u0105cych na li\u015bcie zbieg\u0142o do s\u0105siednich powiat\u00f3w.<\/p>\n

<\/p>\n

Podlasie prze\u017cywa now\u0105 fal\u0119 terroru.<\/strong>
\nROZSTRZELIWANIA
\nWed\u0142ug nadchodz\u0105cych z Podlasia wiadomo\u015bci, nowa fala terroru, kt\u00f3ry stosuje krwawy okupant w walce z oporem narodu polskiego, nie omin\u0119\u0142a tak\u017ce i naszych ziem podlaskich. Rozstrzeliwania i aresztowania trwaj\u0105 nieustannie.
\nNa stacji Okrzeja, pow. \u0141uk\u00f3w 23.12. rozstrzelano 18 os\u00f3b spo\u015br\u00f3d pasa\u017cer\u00f3w poci\u0105gu, id\u0105cego z D\u0119blina. Na tej samej stacji 29.12. rozstrzelano dalszych 10 ludzi, przywiezionych z Radzynia.
\n24.12.43 r. w godzinach rannych rozstrzelano na cmentarzu we wsi Borowina \/15 km. od \u0141ukowa\/ 24 wi\u0119\u017ani\u00f3w z wi\u0119zienia radzy\u0144skiego. W\u015br\u00f3d rozstrzelanych by\u0142o 10 mieszka\u0144c\u00f3w \u0141ukowa, przewa\u017cnie robotnik\u00f3w i wyrobnik\u00f3w, aresztowanych w sierpniu, pod zarzutem komunizmu \/m. in. \u0141ugowski i G\u0142azek\/.
\nARESZTOWANIA
\nPo wysadzeniu w dniu 17.12. poci\u0105gu pod wsi\u0105 \u015awidrami, aresztowano we wsi \u015awidry i kolonii \u015awiderki 16 os\u00f3b.
\n31.12. aresztowano na st. \u0141uk\u00f3w 2 m\u0142ode kobiety w przypuszczeniu, \u017ce s\u0105 \u0142\u0105czniczkami. Osadzono je w wi\u0119zieniu.\n<\/p>\n

<\/p>\n

\n

1944 r.<\/h2>\n
\n

Stycze\u0144<\/h4>\n

Rozstrzeliwania nie ustaj\u0105.<\/strong>
\n22.I.wywieszono afisze o rozstrzelaniu 36 os\u00f3b. Rozstrzeliwani pochodzili z okolic Bia\u0142ej Podlaskiej, Radzynia i \u0141ukowa. Kilka os\u00f3b z rozstrzelanych oskar\u017conych by\u0142o o rzekome wy\u0142adowanie broni, jeszcze latem, z wagonu st. \u0141uk\u00f3w.<\/p>\n

Ukrai\u0144cy strzelaj\u0105.<\/strong>
\n22.I. na szosie Rzadzy\u0144 – \u0141uk\u00f3w zastrzelili Ukrai\u0144cy 19-letniego m\u0142odzie\u0144ca. Przy zabitym znaleziono granaty, 2 pistolety, dokumenty i fotografie, z kt\u00f3rych Gestapo rozpozna\u0142o ju\u017c i bada\u0142o b. sekretark\u0119 Schuratu, Maner\u00f3wn\u0119 spod Radzynia.<\/p>\n

Wysiedlanie Polak\u00f3w w \u0141ukowie.<\/strong>
\n24.I. zacz\u0119to wysiedla\u0107 Polak\u00f3w z dom\u00f3w nadstacyjnych w \u0141ukowie i z g\u0142\u00f3wnej ulicy. Domy rezerwuje si\u0119 dla Niemc\u00f3w. W tech chwili maszeruje za oknami ze \u015bpiewem oddzia\u0142 niemiecki, \u015bpieszy na stacj\u0119, nastr\u00f3j wybitnie wojenny.<\/p>\n

<\/p>\n

Wie\u015b Grab\u00f3w wysiedlono, mieszka\u0144c\u00f3w wywieziono w nieznanym kierunku.<\/strong>
\nW ko\u0144cu stycznia wysiedlono ca\u0142\u0105 wie\u015b Grab\u00f3w. Pozostawiono tylko rodziny kolejarzy i ludno\u015b\u0107 kolonii. Wie\u015b otoczono wojskiem i w par\u0119 godzin opr\u00f3\u017cniono. Posegregowano m\u0119\u017cczyzn, kobiety i dzieci w 3 grupy i wywieziono w nieznanym kierunku. Przyczyna wysiedlenia nieustalona.<\/p>\n

<\/p>\n

\n

Luty<\/h4>\n

Dziesi\u0119\u0107 poci\u0105g\u00f3w wysadzonych w powietrze i jeden zerwany most na przestrzeni 9 dni.<\/strong>
\nW nocy z 21\/22.II. Wysadzono w akcji odwetowej 3 poci\u0105gi na liniach \u0141uk\u00f3w-D\u0119blin, \u0141uk\u00f3w-Lublin, \u0141uk\u00f3w-Bia\u0142a, oraz zerwano powt\u00f3rnie most w pobli\u017cu Parczewa, kt\u00f3ry wysadzili poprzednio dywersanci.
\nZ 25\/26.II. wysadzono na lini \u0141uk\u00f3w-Mi\u0119dzyrzec, pod Szaniawami poci\u0105g towarowy. Na wysadzony poci\u0105g wpad\u0142 drugi towarowy. Zgin\u0105 1 Niemiec i 12 koni.
\n27-28.II. w pobli\u017cu wsi Krzywda, na linii \u0141uk\u00f3w-D\u0119blin spowodowano katastrof\u0119 poci\u0105gu urlopowego. Znaczne straty w ludziach.
\n28-29.II. spowodowano katastrof\u0119 na linii \u0141uk\u00f3w-Siedlce w pobli\u017cu wsi Kosiorki. Opr\u00f3cz pod\u0142o\u017cenia miny urlopowiec zosta\u0142 ostrzelany. Wywi\u0105za\u0142a si\u0119 obustronna strzelanina. Straty Niemc\u00f3w du\u017ce, “nieznanych” – 2 zabitych i 1 ranny.
\n28-29.II. spowodowana zosta\u0142a katastrofa dwu poci\u0105g\u00f3w na linii \u0141uk\u00f3w-D\u0119blin.<\/p>\n

Wzmo\u017cone ob\u0142awy na terenie ca\u0142ego powiatu.<\/strong>
\nOd 2.II. trwaj\u0105 w powiecie \u0142ukowskim wzmo\u017cone ob\u0142awy. Otacza si\u0119 wsie, po kilka r\u00f3wnocze\u015bnie i pod pretekstem sprawdzania dokument\u00f3w – sp\u0119dza m\u0119\u017cczyzn na oddzielne miejsca i dokonywa aresztowa\u0144 wed\u0142ug list. Podczas ob\u0142aw ludno\u015b\u0107 jest bita i grabiona , wymuszane s\u0105 \u0142ap\u00f3wki, strzela si\u0119 do uciekaj\u0105cych. Ob\u0142aw dokonuj\u0105 \u017candarmi z Radzynia i \u0141ukowa, oraz turkiesta\u0144czycy – wszyscy pod komend\u0105 Gestapo.<\/p>\n

Masowe aresztowania podczas ob\u0142aw.<\/strong>
\nDokonano licznych aresztowa\u0144 w nast\u0119puj\u0105cych wsiach: Hordzieszka, Wola Gu\u0142owska, Wola Zastawska, Dro\u017cd\u017c, Domaszewice, Radory\u017c, Okrzeja, Burzec, Jele\u0144ce, i Strzy\u017cew. W ka\u017cdej wsi s\u0105 ofiary w zabitych \/Uciekali\/.<\/p>\n

Wystrzelanie oddzia\u0142u le\u015bnego.<\/strong>
\nPodczas ob\u0142awy w maj. Burzec i w okolicy 180 Niemc\u00f3w natrafi\u0142o na oddzia\u0142 le\u015bny, sk\u0142adaj\u0105cy si\u0119 z 15 os\u00f3b. Wywi\u0105za\u0142a si\u0119 ostra walka. Le\u015bni strzelali do ostatniego naboju i wszyscy polegli. Ani jeden nie da\u0142 si\u0119 wzi\u0105\u0107 \u017cywcem. W\u015br\u00f3d zabitych znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c mieszka\u0144cy \u0141ukowa.<\/p>\n

Aresztowano 16 os\u00f3b w Adamowie, 10 os\u00f3b zastrzelono.<\/strong>
\n10.II. aresztowano w Adamowie 16 os\u00f3b, g\u0142\u00f3wnie spo\u015br\u00f3d nauczycieli i ich rodzin. Podczas ob\u0142awy w tym dniu zastrzelono 10 os\u00f3b.<\/p>\n

Zabicie \u017candarm\u00f3w.<\/strong>
\nW osadzie Adam\u00f3w zabito na rynku w bia\u0142y dzie\u0144 2 \u017candarm\u00f3w. Sprawcy niewiadomi. Ludno\u015b\u0107 znajduj\u0105ca si\u0119 na targu, zbieg\u0142a.<\/p>\n

Wyw\u00f3z Junak\u00f3w.<\/strong>
\n15.II. wywieziono znaczn\u0105 ilo\u015b\u0107 junak\u00f3w z powiatu \u0142ukowskiego. Na stacji \u0141uk\u00f3w zachowywali si\u0119 oni wprost prowokacyjnie. W obecno\u015bci Landrata wymy\u015blali Niemcom, pr\u00f3bowali krat w w wagonach, \u015bpiewali “Bo\u017ce co\u015b Polsk\u0119”, “Jeszcze Polska nie zgin\u0119\u0142a”, “Rot\u0119” i pie\u015bni legionowe. Niemcy nie reagowali. Odnosz\u0119 tu wra\u017cenie, \u017ce z pobranych, ani po\u0142owa nie dojedzie do miejsca przeznaczenia.<\/p>\n

Kontyngent mi\u0119sny.<\/strong>
\n3.II. ludno\u015b\u0107 \u0141ukowskiego dostarczy\u0142a do \u0141ukowa masowo kontyngent byd\u0142a na rze\u017a.<\/p>\n

Rekwizycja rower\u00f3w.<\/strong>
\n3.II. rekwirowa\u0142a \u017candarmeria rowery bez wzgl\u0119du na posiadanie przepustki.<\/p>\n

Rekwizycja drutu kolczastego.<\/strong>
\nW czasie od 4. do 8.II zdj\u0119to z ogrodze\u0144 \u0142ukowskich drut kolczasty i zarekwirowano go. Drut natychmiast za\u0142adowano na samochody i wywieziono przez Radzy\u0144 do okolic nadbu\u017ca\u0144skich.<\/p>\n

Zapotrzebowanie do rob\u00f3t ziemnych.<\/strong>
\nW \u0141ukowie m\u00f3wi\u0105 o wielkim zapotrzebowaniu do rob\u00f3t ziemnych nad Bugiem.<\/p>\n

Wyczyny Ukrai\u0144c\u00f3w.<\/strong>
\nPrzybyli 25.I. i p\u00f3\u017aniej – do \u0141ukowa Ukrai\u0144cy i zabieraj\u0105 ludno\u015bci na targach dr\u00f3b, mas\u0142o i inne produkty.<\/p>\n

Trzymiesi\u0119czne pobory.<\/strong>
\nW \u0141ukowie i okolicy sporz\u0105dzono listy trzymiesi\u0119cznych pobor\u00f3w dla pracownik\u00f3w pocztowych.<\/p>\n

Tyfus plamisty.<\/strong>
\nW\u015br\u00f3d mongo\u0142\u00f3w, kwateruj\u0105cych w \u0141ukowie, wybuch\u0142a ostra epidemia tyfusu plamistego. Zanotowano liczne wypadki zgon\u00f3w.<\/p>\n

<\/p>\n

\n

Marzec<\/h4>\n

Ewakuacja przyciszona<\/strong>
\nW \u0141ukowie odwo\u0142ano “niby” ewakuacj\u0119, jednak r\u00f3\u017cne jednostki gospodarcze i handlowe maj\u0105 nakazy wywo\u017cenia ca\u0142ego maj\u0105tku ruchomego. Taki nakaz otrzyma\u0142a r\u00f3wnie\u017c sp\u00f3\u0142dzielnia rolniczo-handlowa. Wywo\u017cone s\u0105 r\u00f3wnie\u017c baraki, urz\u0105dzenia koszar itp. Cofni\u0119to ewakuowanych naczelnych urz\u0119dnik\u00f3w niemieckich z powrotem do \u0141ukowa. Powr\u00f3cili oni na swe plac\u00f3wki, jednak bez biur i rodzin.<\/p>\n

Wysadzenie trzech poci\u0105g\u00f3w.<\/strong>
\nW formie dywersji wysadzono nast\u0119puj\u0105ce poci\u0105gi: 2. i 3.4., wysadzono na liniach okr\u0119\u017cnych z Warszawy na \u0141uk\u00f3w 2 poci\u0105gi. Trwa\u0142a 3-dniowa przerwa w komunikacji. 25.3. wysadzono na linii \u0141uk\u00f3w-Lublin poci\u0105g osobowy. Do wysadzonego poci\u0105gu strzelano z broni maszynowej.<\/p>\n

Desant Sowiecki.<\/strong>
\nPomi\u0119dzy 19-27.3. zrzucono z samolot\u00f3w sowieckich 14-osobowy desant. Desanciarze, kt\u00f3rzy spadli w pobli\u017cu \u0141ukowa, weszli do miasta i przez pewien czas uprawiali propagand\u0119 na rzecz Sowiet\u00f3w. Byli oni ubrani w sk\u00f3rzane kurtki, dobrze uzbrojeni i m\u00f3wili czysto po polsku. Zapewniali oni, \u017ce nie potrzeba ba\u0107 si\u0119 armii bolszewickiej, gdy\u017c razem z ni\u0105 wkrocz\u0105 oddzia\u0142y polskie, walcz\u0105ce razem z bolszewikami przeciw Niemcom oraz \u017ce Polacy \/?\/ obejm\u0105 wkr\u00f3tce w\u0142adz\u0119 po wkroczeniu tych oddzia\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Pieczenie ciasta dla “le\u015bnych”.<\/strong>
\n Po wsiach podlaskich odby\u0142o si\u0119 w Wielkim Tygodniu masowe pieczenie ciasta dla “le\u015bnych”. Przywie\u017ali oni m\u0105k\u0119, kazali zebra\u0107 odpowiednie ilo\u015bci jaj i mas\u0142a i upiec ciasto. Skupili we wsi du\u017co mi\u0119sa i polecili miejscowemu masarzowi zrobi\u0107 kie\u0142basy. Wszystko zabrali do lasu.<\/p>\n

Zdemolowanie gorzelni i konfiskata spirytusu.<\/strong>
\nPrzed \u015bwi\u0119tami zdemolowano w okolicy Wojcieszkowa gorzelni\u0119 i skonfiskowano wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 spirytusu na cele lecznicze. W\u0142a\u015bciciel gorzelni jest oburzony na “band\u0119”.<\/p>\n

<\/p>\n

Ukrai\u0144cy i Niemcy w Krynce.<\/strong>
\nOd 6.3. przebywa we wsi Krynka 200 Ukrai\u0144c\u00f3w i 15 Niemc\u00f3w, stanowi\u0105cych komend\u0119 nad Ukrai\u0144cami. Rozkwaterowani s\u0105 oni u gospodarzy i w szkole. Stosunek ich do ludno\u015bci jest nieprzychylny.<\/p>\n

Blokada \u0141ukowa.<\/strong>
\n16.3. \u0141uk\u00f3w by\u0142 obsadzony przez wielk\u0105 ilo\u015b\u0107 \u017candarmerii polowej, Gestapo, wojsko i zwyk\u0142ych \u017candarm\u00f3w. U wylot\u00f3w ulic miasta przez ca\u0142\u0105 noc 16\/17.3. sta\u0142y po dwa samochody pancerne i po 1 tanku. Na wszystkich posterunkach by\u0142o ostre pogotowie.<\/p>\n

<\/p>\n

Ewakuacja miast i miasteczek na Podlasiu.<\/strong>
\nDygnitarze niemieccy wywo\u017c\u0105 nakradzione maj\u0105tki.<\/p>\n

Poni\u017cej podajemy szczeg\u00f3\u0142owy
\nopis ewakuacji, jako typowy.<\/p>\n<\/p>\n

Na terenie Podlasia odbywa si\u0119 w szybkim tempie ewakuacja miast i miasteczek. Najwcze\u015bniej rozpocz\u0119to ewakuowa\u0107 W\u0142odaw\u0119, potem Bia\u0142\u0105 Podlask\u0105, obecnie \u0141uk\u00f3w i cz\u0119\u015bciowo Radzy\u0144, a nawet Siedlce. W tej chwili W\u0142odawa i Bia\u0142a Podlaska ju\u017c zosta\u0142a ewakuowana. Ewakuacja Bia\u0142ej i W\u0142odawy ma taki sam przebieg, jak \u0141ukowa.
\nRozkaz ewakuacji wszystkich urz\u0119d\u00f3w i rodzin niemieckich otrzyma\u0142 \u0141uk\u00f3w 18.3. wieczorem. Rozkaz ten ten otrzyma\u0142a: Landratura z landratem Fusslem, poczta, urz\u0105d pracy, le\u015bnictwa wszystkie rodziny Niemc\u00f3w i Volksdeutsh\u00f3w, szko\u0142a niemiecka, urz\u0105d ziemski i komisarz ziemski Schockemehle i liegenschafty.
\nLandrat \u0142ukowski ewakuowa\u0142 si\u0119 wraz z kochank\u0105 – Polk\u0105, dnia 22.3. w godz. popo\u0142udniowych. Uprzedzi\u0142 on termin spodziewanego i zapowiedzianego wyjazdu o 1 dzie\u0144. Wyjecha\u0142 samochodem, wys\u0142awszy uprzednio ogromny maj\u0105tek, zdobyty przez 4 lata pobytu w \u0141ukowie na ludno\u015bci polskiej i \u017cydowskiej. Po drodze, przed wieczorem dnia wyjazdu, zepsu\u0142 mu si\u0119 w drodze samoch\u00f3d i za\u017c\u0105da\u0142 on z \u0141ukowa drugiego samochodu. \u017bandarmeria zarekwirowa\u0142a go komisarzowi ziemskiemu.
\nPoczta, przygotowana do ewakuacji, mia\u0142a rzekomo ostatnie listy odes\u0142a\u0107 20.3. Urz\u0119dnicy pocztowi z rodzinami maj\u0105 rozkaz wyjazdu w terminie do 22.3. w kierunku Skierniewic, \u0141owicza lub \u0141odzi.
\nUrz\u0105d Pracy przez noc 17\/18 i 19.3. zaciera\u0142 \u015blady swej dzia\u0142alno\u015bci. Palono wszystkie tajne ok\u00f3lniki, pisma propagandowe, doniesienia i wywiady. Zosta\u0142y tylko kartoteki pracy i spisy ludno\u015bci, kt\u00f3re maj\u0105 by\u0107 wywiezione. Rozkaz wyjazdu do 21.3. do jednej z podanych poprzednio miejscowo\u015bci.
\nLe\u015bnictwa otrzyma\u0142y rozkaz ewakuacji do \u0141owicza. Le\u015bnictwo prywatne – z zastrze\u017ceniem, \u017ce Polacy niezaanga\u017cowani z Niemcami mog\u0105 pozosta\u0107. Lojali\u015bci jednak wyje\u017cd\u017caj\u0105 do Warszawy pod zmienionymi nazwiskami ze zdobytym pod okupacj\u0105 maj\u0105tkiem.
\nWszystkie rodziny Niemc\u00f3w \/kolejarzy, \u017candarmerii, Gestapo, wojskowych i innych\/ dosta\u0142y r\u00f3wnie\u017c rozkazy wyjazdu do dn. 19.3. Rodziny te zabieraj\u0105 wszystko, co tylko si\u0119 da wzi\u0105\u0107. Nakaz ewakuacji odnosi si\u0119 tak\u017ce do Volksdeutsch\u00f3w. \u017bony Niemc\u00f3w i Volksdeutsch\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 Polkami nie chc\u0105 wyje\u017cd\u017ca\u0107.
\nSzko\u0142a Niemiecka zosta\u0142a 18.3. uroczy\u015bcie rozwi\u0105zana. O\u015bwiadczono dzieciom, \u017ce za 5 tygodni wszyscy wr\u00f3c\u0105 i b\u0119d\u0105 si\u0119 uczy\u0107.
\nUrz\u0105d ziemski zwo\u0142a\u0142 wielk\u0105 odpraw\u0119 dziedzic\u00f3w i komisarycznych administrator\u00f3w i wyda\u0142 rozkaz wywiezienia poza granic\u0119 G.G. wszystkich stajni i ob\u00f3r zarodowych, wszystkiego rasowego ptactwa domowego, kontyngent mi\u0119sny, zbo\u017cowy i t\u0142uszczowy oraz nasion. Urz\u0119dnicy i administratorzy z rodzinami maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c wyjecha\u0107 w kierunku \u0141owicza i Skierniewic. Komisarz ziemski wyjecha\u0142 z rodzin\u0105 22.3. do Niemiec. Wywi\u00f3z\u0142 on olbrzymi maj\u0105tek. Przed wyjazdem okoliczni ziemianie \/np. Zalewski z Woli Burzeckiej, maj. Wojcieszk\u00f3w\/ przes\u0142ali mu liczne podarki w naturze \/nawet konfitury\/. Dom w kt\u00f3rym mieszka\u0142 przedstawia obraz zniszczenia i ruiny. Chcia\u0142 on zabra\u0107 nia\u0144k\u0119-Polk\u0119 i szofera-Polaka, lecz w\u0142adze mu nie pozwoli\u0142y. Ma on rzekomo odwie\u017a\u0107 rodzin\u0119, a sam jeszcze wr\u00f3ci\u0107 do \u0141ukowa, lecz brane to jest przez ludno\u015b\u0107 humorystycznie.
\nEwakuowani Niemcy wyje\u017cd\u017caj\u0105 przygn\u0119bieni. Maj\u0105 oni by\u0107 umieszczeni w obozach w \u0141odzi na okres 5 tygodni i po tym czasie rzekomo wr\u00f3ci\u0107, w co sami nie wierz\u0105. Dla ewakuowanych rodzin niemieckich i ich dobytku, przeznaczone s\u0105 specjalne transporty kolejowe. Na wszelki wypadek organizuje si\u0119 inne \u015brodki lokomocji, nawet wozy i konie, kt\u00f3re stoj\u0105 w zaprz\u0119gach ca\u0142e dnie i noce.
\nPanika ogarn\u0119\u0142a jednak nie tylko Niemc\u00f3w, ale tak\u017ce polskich przyjaci\u00f3\u0142 okupanta. Potajemna lojalno\u015b\u0107 wielu wysiedlonych dopiero teraz wysz\u0142a na jaw, uciekaj\u0105 oni gdzie si\u0119 da. Miejscowi sprzymierze\u0144cy Niemc\u00f3w r\u00f3wnie\u017c uciekaj\u0105.
\nPolicja granatowa i jej rodziny dosta\u0142y zawiadomienie, i\u017c mog\u0105 si\u0119 ewakuowa\u0107, je\u017celi chc\u0105, 20.3. widziano policj\u0119 bez karabin\u00f3w. Kr\u0105\u017c\u0105 wersje, \u017ce zabrano im bro\u0144. Rodziny policjant\u00f3w nie chc\u0105 opuszcza\u0107 miasta.
\nW\u015br\u00f3d spo\u0142ecze\u0144stwa polskiego wyra\u017any podzia\u0142: ci co doznali krzywd od Niemc\u00f3w, obecnie doznali ulgi i oczekuj\u0105 spokojnie na dalszy rozw\u00f3j wypadk\u00f3w i nie zamierzaj\u0105 ucieka\u0107, bez wzgl\u0119du na przynale\u017cno\u015b\u0107 polityczn\u0105, inni uciekaj\u0105 jak najdalej.
\nW mie\u015bcie zwi\u0119kszono za\u0142og\u0119 \u017candarm\u00f3w, SS, Gestapo oraz wojska. W\u0142adz\u0119 i opiek\u0119 nad miastem przej\u0119\u0142o SS. Od 24.3. og\u0142oszono w \u0141ukowie stan wyj\u0105tkowy. Wysz\u0142o r\u00f3wnie\u017c zarz\u0105dzenie o ewakuacji wszystkich mleczar\u0144, chodz\u0105 pog\u0142oski o m\u0142ynach i tartakach. Z mleczar\u0144, m\u0142yn\u00f3w i tartak\u00f3w maj\u0105 by\u0107 wywiezione wszystkie urz\u0105dzenia i magazyny.
\n19.3.\/niedziela\/ kazano otworzy\u0107 wszystkie sklepy przydzia\u0142owo-kontyngentowe i wydawa\u0107 Niemcom na punkty materia\u0142y w\u0142\u00f3kiennicze. Opr\u00f3cz Niemc\u00f3w tak\u017ce kilku Polak\u00f3w-s\u0142u\u017calc\u00f3w spotka\u0142a ta nagroda. 23.3. wywieziono resztki materia\u0142\u00f3w w\u0142\u00f3kienniczych ze sklep\u00f3w rozdzielczych do \u0141owicza. W ten spos\u00f3b inne sk\u0142ady towarowe zosta\u0142y ogo\u0142ocone. Piekarnie przesta\u0142y wydawa\u0107 normalnie chleb na kartki, natomiast prywatnie mo\u017cna kupi\u0107 chleb czarny po 12 z\u0142. za kg. \/dotychczas 8 z\u0142.\/
\nGarnizon kwateruj\u0105cy na \u0141apiguzie wyjecha\u0142 22.3. Zabra\u0142 on ca\u0142y maj\u0105tek ruchomy, nawet prycze i stare drewniaki. Wszystko wywo\u017cono furgonami wojskowymi i zarekwirowanymi 100 furami ch\u0142opskimi. Tak samo wyprowadzaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne jednostki i urz\u0119dy wojskowe.
\nW mie\u015bcie zosta\u0142y jeszcze resztki mongo\u0142\u00f3w, kt\u00f3rych \u017candarmi u\u017cywaj\u0105 do wypraw w teren, do wart oraz patroli.
\nRuch samochod\u00f3w w mie\u015bcie i na trasie Siedlce-\u0141uk\u00f3w-Radzy\u0144 wzr\u00f3s\u0142 znacznie. Kr\u0105\u017c\u0105 r\u00f3\u017cne pog\u0142oski, \u017ce miasto zostanie spalone przez Niemc\u00f3w. Inne zn\u00f3w, \u017ce zrobi\u0105 to bolszewicy. Polacy maj\u0105 by\u0107 wyr\u017cni\u0119ci, a mienie ich zrabowane. Przy tej okazji opanowa\u0142a panika ksi\u0119\u017cy. Maj\u0105 przygotowane ju\u017c dokumenty i cywilne ubrania, a ruchomo\u015bci rozdaj\u0105 mi\u0119dzy “maluczkich” na przechowanie. Chowaj\u0105 tak\u017ce przybory ko\u015bcielne przed ewentualnym rabunkiem.<\/p>\n

Wysadzenie poci\u0105gu.<\/strong>
\n24.3. wysadzono na trasie \u0141uk\u00f3w-Lublin poci\u0105g osobowy. Liczne ofiary w zabitych i rannych.<\/p>\n

\u0141apanki na roboty do Rzeszy.<\/strong>
\nOd pocz\u0105tku do po\u0142owy marca trwa\u0142y na terenie \u0142ukowskim wzmo\u017cone ob\u0142awy do rob\u00f3t. Wynik tych ob\u0142aw by\u0142 najcz\u0119\u015bciej nik\u0142y, gdy\u017c ludno\u015b\u0107 ucieka do las\u00f3w. W Staninie z\u0142apano w dn. 4.3. 14 os\u00f3b. W innych wsiach “zdobycz” ludzka nie przekroczy\u0142a tej liczby. Zdarza\u0142o si\u0119 jednak cz\u0119sto, \u017ce “asysta” mongolska wraca\u0142a znacznie przerzedzona, gdy\u017c cz\u0119\u015b\u0107 ucieka\u0142a do lasu i nie wraca\u0142a. Tak\u017ce zdarza\u0142y si\u0119 wypadki dezercji Niemc\u00f3w. Zamierzona po 15 marca masowa \u0142apanka ludno\u015bci w \u0141ukowie dotychczas nie dosz\u0142a do skutku. Ludno\u015b\u0107 wi\u0105\u017ce to z aktualnymi wydarzeniami na froncie i zwi\u0105zan\u0105 z nimi ewakuacj\u0105.<\/p>\n

Aresztowania.<\/strong>
\nW Radzyniu od 3 do 6 marca trwa\u0142y, jak donosz\u0105 przez \u0141uk\u00f3w \/\u0141uk\u00f3w teraz nale\u017cy do pow. radzy\u0144skiego\/ aresztowania za rzekome nale\u017cenie do Z.W.Z. Aresztowano ok. 40 os\u00f3b w\u015br\u00f3d urz\u0119dnik\u00f3w starostwa, poczty, magistratu i innych urz\u0119d\u00f3w.<\/p>\n

Wzmocnienie \u017candarmerii.<\/strong>
\nW \u0141ukowie wzmocniono liczebnie stan \u017candarmerii i sprowadzono 30-osobowy oddzia\u0142 SS.>\/p><\/p>\n

Kwatery dla wojska.<\/strong>
\nW \u0141ukowie i terenie rekwiruj\u0105 Niemcy kwatery dla wojska i Ukrai\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

Przeloty obcych samolot\u00f3w.<\/strong>
\n5.3. wieczorem i w nocy przelatywa\u0142y nad miastem liczne samoloty. Warkot ich nad miastem trwa\u0142 kilka godzin. Istnieje przypuszczenie, \u017ce by\u0142y to samoloty zrzutowe. Podobne wydarzenie mia\u0142o miejsce w Siedlcach. Przypuszczano, \u017ce b\u0119dzie atak.<\/p>\n

Komisja gminna wyznacza \u0142apaczy.<\/strong>
\nKomisja gminna, maj\u0105ca za zadanie werbowanie ludzi do rob\u00f3t w Niemczech, wyznaczy\u0142a we wsi Aleksandr\u00f3w 2 \u0142apaczy. L\u0119ka si\u0119 ona odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n

Szpicle pracuj\u0105.<\/strong>
\nCodziennie wieczorem i p\u00f3\u017ano w nocy na Dzia\u0142kach urz\u0119dniczych w \u0141ukowie, przeprowadzaj\u0105 szpicle obserwacje dom\u00f3w.<\/p>\n

<\/p>\n

\n

Kwiecie\u0144<\/h4>\n

Masowa masakra ludno\u015bci trzech wsi pod \u0141ukowem.<\/strong>
\n16,17,18.IV. dokonali Niemcy w Okolicy Olszewnicy, Brzozowicy i Zarzeca masowej masakry. Du\u017co ludzi \/liczby szczeg\u00f3\u0142owej nie podano\/ zastrzelono na miejscu, aresztowano ok. 300 os\u00f3b, wi\u0119kszo\u015b\u0107 w bieli\u017anie, i wywieziono, wie\u015b Olszewnic\u0119 spalono. Ma to by\u0107 zemsta Niemc\u00f3w za goszczenie sowieckiego oddzia\u0142u dywersyjnego podczas \u015bwi\u0105t Zmartwychwstania, kt\u00f3ry po \u015bwi\u0119tach opu\u015bci\u0142 w liczbie 1000 ludzi ten teren, a na jego miejsce przyby\u0142 polski oddzia\u0142 partyzancki do wsi. W obronie ludno\u015bci wyst\u0105pi\u0142 polski oddzia\u0142, kt\u00f3ry nast\u0119pnie wycofa\u0142 si\u0119 do lasu. Walka toczy\u0142a si\u0119 tak\u017ce w lesie. S\u0105 pog\u0142oski, \u017ce Niemcy podpalili las. Informator zwraca uwag\u0119, \u017ce podczas ob\u0142aw gwa\u0142cone s\u0105 przez ka\u0142muk\u00f3w kobiety, a Niemcy na to zupe\u0142nie nie reaguj\u0105.
\nWed\u0142ug wiadomo\u015bci z Radzynia, wie\u015b K\u0105kolewnica w dalszym ci\u0105gu jest terroryzowana. 18.4. urz\u0105dzili \u017candarmi ob\u0142aw\u0119 na partyzant\u00f3w i dosz\u0142o do walki z “lasem”. Prawdopodobnie i tu podpalili las.
\nPrzed \u015bwi\u0119tami mia\u0142y tu miejsce wypadki terroru, kt\u00f3ry zosta\u0142 spowodowany uprowadzeniem policjant\u00f3w do lasu. Bli\u017cszych danych brak. Zakomunikowano, \u017ce w zwi\u0105zku z tym dosz\u0142o do walki z oddzia\u0142em le\u015bnym. Zgin\u0119\u0142o podobno 4 “le\u015bnych” i \u0142\u0105czniczka-nauczycielka.
\nInformator nasz podaje \/pow. \u0142ukowski\/ i\u017c nowa akcja terrorystyczna podj\u0119ta r\u00f3wnocze\u015bnie na ca\u0142ym terenie wskazuje, \u017ce zosta\u0142a ona nakazana z g\u00f3ry.<\/p>\n

Perfidne chwyty Niemc\u00f3w dla zjednania pomocy, na kt\u00f3r\u0105 nigdy nie doczekaj\u0105 si\u0119.<\/strong>
\nW \u0142ukowskim aresztowany zosta\u0142 pewien komendant gminny A.K. i osadzony w wi\u0119zieniu w Radzyniu. Po kilku dniach zosta\u0142 on przeprowadzony do wygodnego i ciep\u0142ego pokoiku, w kt\u00f3rym gestapowiec wr\u0119czy\u0142 mu tek\u0119 dokument\u00f3w i doniesie\u0144, kt\u00f3r\u0105 kaza\u0142 w ci\u0105gu trzech godzin dok\u0142adnie przestudiowa\u0107, sam za\u015b opu\u015bci\u0142 pok\u00f3j. Jak okaza\u0142o si\u0119 teczka zawiera\u0142a dok\u0142adny materia\u0142 o stanie, rozmieszczeniu i w\u0142adzach kom\u00f3rek A.K. na terenie powiatu. Aresztowany znalaz\u0142 tam r\u00f3wnie\u017c i swoje nazwisko. Po trzech godzinach zjawi\u0142 si\u0119 gestapowiec i zapyta\u0142: “Czy ju\u017c pan wszystko przestudiowa\u0142?” Na odpowied\u017a twierdz\u0105c\u0105 powiedzia\u0142: “No, widzi pan, wszystko wiemy i nie mo\u017ce pan si\u0119 dalej wypiera\u0107, \u017ce nie jest pan komendantem. My wszystko wiemy. Cz\u0119\u015b\u0107 informacyj daj\u0105 nam bici aresztowani, cz\u0119\u015b\u0107 konfidenci. Nie likwidujemy was jednak, gdy\u017c nie wiemy jeszcze czy razem z wami nie b\u0119dziemy walczyli z bolszewikami”. Nast\u0119pnie aresztowany zosta\u0142 zwolniony.<\/p>\n

Trzy furgony zabitych Niemc\u00f3w.<\/strong>
\nDo \u0141ukowa przywieziono 3 furgony zabitych \u017co\u0142nierzy. Pochowano ich 20. na \u0141apiguzie. W\u015br\u00f3d zabitych byli \u017co\u0142nierze niemieccy i mongolscy.<\/p>\n

Landratura sprzedaje tektur\u0119.<\/strong>
\nLandratura sprzedaje wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 tektury po cenie paskowej. Sprzedali tak\u017ce Niemcy sklepom spo\u017cywczym du\u017c\u0105 ilo\u015b\u0107 w\u00f3dki po lewej cenie. Sklepy sprzedaj\u0105 t\u0119 w\u00f3dk\u0119 po 120 z\u0142. za litr.<\/p>\n

Nastroje ewakuacyjne dzia\u0142aj\u0105.<\/strong>
\nW okolicznych wsiach \u0141ukowa nie przyjmuj\u0105 pieni\u0119dzy, lecz wymagaj\u0105 towaru za towar. W sklepach \u0142ukowskich zabrak\u0142o wielu rzeczy, gdy\u017c ludno\u015b\u0107 rzuci\u0142a si\u0119 masowo po zakupy. Ceny zwy\u017ckowa\u0142y.<\/p>\n

Wzmocnienie \u017candarmerii w \u0141ukowie.<\/strong>
\nW \u0141ukowie wzmocniono liczebnie stan \u017candarmerii i sporz\u0105dzono 30-osobowy oddzia\u0142 SS.<\/p>\n

Kwatery dla wojska.<\/strong>
\nW \u0141ukowie i w terenie rekwiruj\u0105 Niemcy kwatery dla wojska i Ukrai\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

Wierni “junacy”.<\/strong>
\nJunacy, kt\u00f3rzy przeje\u017cd\u017caj\u0105 na urlopy, szerz\u0105 wie\u015bci jakoby wielu z wzi\u0119tych zbieg\u0142o z oboz\u00f3w i wyruszy\u0142o pieszo do kraju. Narzekaj\u0105 oni, \u017ce Niemcy za byle co bij\u0105 i strzelaj\u0105. Nie odnosi to jednak po\u017c\u0105danego skutku.<\/p>\n

Transporty robotnik\u00f3w ugrz\u0119z\u0142y.<\/strong>
\nTransporty robotnik\u00f3w, z\u0142apanych na wyw\u00f3z ugrz\u0119z\u0142y w Lublinie i nie ruszaj\u0105 dalej.<\/p>\n

W ci\u0105gu pi\u0119ciu dni 8 wysadzonych poci\u0105g\u00f3w na Podlasiu..<\/strong>
\n13.4. wysadzono za stacj\u0105 Okrzeja na linii \u0141uk\u00f3w-Lublin poci\u0105g z amunicj\u0105. Kilku Niemc\u00f3w z obs\u0142ugi konwojowej zgin\u0119\u0142o, maszyni\u015bci wyszli ca\u0142o. Amunicja detonowa\u0142a przez d\u0142u\u017cszy czas. Przez dwa dni zbierano rozrzucone niewypa\u0142y.
\n14 i 15.4. by\u0142a na linii Lublin-\u0141uk\u00f3w przerwa w komunikacji z powodu uszkodzenia tor\u00f3w i most\u00f3w.<\/p>\n

17 i 18.4. spowodowano katastrofy kolejowe na nast\u0119puj\u0105cych liniach: \u0141uk\u00f3w-Brze\u015b\u0107 \/pod Szaniawami\/ – poci\u0105g pocztowy i urlopowy, \u0141uk\u00f3w-Lublin – znaczne straty i poci\u0105g na lini \u0141uk\u00f3w-D\u0119blin – straty te\u017c znaczne.
\nw zwi\u0105zku z tymi katastrofami by\u0142y d\u0142u\u017csze przerwy w ruchu, gdy\u017c brygady ratownicze nie by\u0142y w stanie szybko uprz\u0105tn\u0105\u0107 tor\u00f3w. Poza tym wysadzono poci\u0105g tak\u017ce na linii Siedlce-\u0141uk\u00f3w.
\n18\/19.4. wydarzy\u0142a si\u0119 na linii \u0141uk\u00f3w-D\u0119blin nowa katastrofa kolejowa.
\n18.4. s\u0142yszano w \u0141ukowie detonacje. By\u0142o to wysadzenie poci\u0105gu na linii \u0141uk\u00f3w-Lublin.<\/p>\n

<\/p>\n

Buduj\u0105 sk\u0142ady amunicji.<\/strong>
\nNa wyr\u0119bie le\u015bnej Kry\u0144szczak – Biardy, oko\u0142o 15 km. od Siedlec w kierunku \u0141ukowa buduj\u0105 Niemcy jaki\u015b obiekt wojskowy. Teren budowy z cz\u0119\u015bci\u0105 klasu ogrodzono drutem kolczastym. Osoba, kt\u00f3ra by\u0142a d\u0142u\u017cszy czas na froncie wschodnim, oceniaj\u0105c po sposobie budowy, twierdzi, \u017ce b\u0119dzie to sk\u0142ad amunicji.<\/p>\n

Ob\u0142awa i aresztowania podczas nabo\u017ce\u0144stwa.<\/strong>
\n10.4. podczas nabo\u017ce\u0144stwa zajecha\u0142 przed ko\u015bci\u00f3\u0142 samoch\u00f3d ci\u0119\u017carowy z Ukrai\u0144cami, kt\u00f3rzy otoczyli ko\u015bci\u00f3\u0142 i rozpocz\u0119li \u0142apanie ludzi. Aresztowano 60 os\u00f3b. Do uciekaj\u0105cych strzelano, w czasie strzelaniny zastrzelono kilka os\u00f3b.<\/p>\n

Ewakuacja trwa.<\/strong>
\nDotar\u0142y do \u0141ukowa wiadomo\u015bci, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105, \u017ce Brze\u015b\u0107 jest gwa\u0142townie ewakuowany, \u017ce Niemcy robi\u0105 w samym mie\u015bcie umocnienia, jakby w przewidywaniu walk ulicznych. Lublin jest tak\u017ce w dalszym ci\u0105gu ewakuowany.<\/p>\n

Ewakuacja inwentarza \u017cywego do Radomia.<\/strong>
\nKomisarz ziemski z \u0141ukowa, kt\u00f3ry zosta\u0142 cofni\u0119ty jeszcze na stanowisko, wyjecha\u0142 do Radomia organizowa\u0107 obory i stajnie dla byd\u0142a i koni ewakuowanych z maj. ziemskich powiatu \u0142ukowskiego.<\/p>\n

Organizacja wychwu drobiu.<\/strong>
\nNiemcy organizuj\u0105 du\u017ce kurniki i podejmuj\u0105 akcj\u0119 masowego wychowu drobiu. Komisarz ziemski zabra\u0142 w\u0142a\u015bcicielce domu, w kt\u00f3rym mieszka\u0142a, ca\u0142y prawie ogr\u00f3d \/jedyne \u017ar\u00f3d\u0142o dochodu wdowy po zamordowanym w O\u015bwi\u0119cimiu\/ i nasia\u0142 trawy. Sad ma stanowi\u0107 majdan dla 150 sztuk drobiu.<\/p>\n

Akcja antybimbrowa.<\/strong>
\nW powiecie \u0142ukowskim prowadzona jest bezwzgl\u0119dna walka z wytw\u00f3rczo\u015bci\u0105 i piciem bimbru. Wydano przed \u015bwi\u0119tami \/Kierownictwo Ruchu Ludowego i Robotniczego \u0142\u0105cznie\/ odezw\u0119, nast\u0119pnie przyst\u0105piono do likwidacji bimbrowni i karania ch\u0142ost\u0105. Akcj\u0119 w terenie prowadz\u0105 Bat. Ch\u0142opskie. Zwalcza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c handel zrabowanym spirytusem gorzelanym, gdy\u017c to prowadzi do dalszego rozpijania ch\u0142op\u00f3w.<\/p>\n

Rozbi\u00f3rka dom\u00f3w w \u0141ukowie.<\/strong>
\nNiemcy rozbieraj\u0105 po\u017cydowskie domy i uzyskan\u0105 z rozbi\u00f3rki ceg\u0142\u0119 wywo\u017c\u0105 do lasu Kry\u0144szczaka, w kt\u00f3rym i obok kt\u00f3rego na wyr\u0119bie prowadz\u0105 budow\u0119 obiektu wojskowego.<\/p>\n

Aresztowania w\u015br\u00f3d t.zw. junak\u00f3w.<\/strong>
\n18.4. pe\u0142ne ci\u0119\u017car\u00f3wki \u017candarm\u00f3w i mongo\u0142\u00f3w przyby\u0142y do wsi Wojcieszk\u00f3w i dokona\u0142y aresztowania t.zw. “junak\u00f3w” kt\u00f3rzy nie stawiali si\u0119 na wezwania.<\/p>\n

W gminie Mys\u0142\u00f3w terror.<\/strong>
\nNa terenie gm. Mys\u0142\u00f3w nowa fala terroru: \u0142apanki, aresztowania, rozstrzeliwania. Brak jednak jeszcze szczeg\u00f3\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Zabicie “Betriebsleitera”.<\/strong>
\n15.4. jeden z trzech nieznanych i przechadzaj\u0105cych si\u0119 w pobli\u017cu “Liegenschaftu” Sobieszyn, kt\u00f3rych usi\u0142owa\u0142 wylegitymowa\u0107 “Betriebsleiter”, wyci\u0105gn\u0105 zamiast dowod\u00f3w bro\u0144 i zastzeli\u0142 go. “Betriebsleiter” uchodzi\u0142 za Niemca i z\u0142ego cz\u0142owieka, maltretowa\u0142 pracownik\u00f3w, nie wyp\u0142aca\u0142, by\u0142 s\u0142u\u017calcem.<\/p>\n

Zas\u0142u\u017cona kara.<\/strong>
\n16.4. po po\u0142udniu zabity zosta\u0142 w \u0141ukowie w\u00f3jt gminy Celiny, kt\u00f3ry zapisa\u0142 si\u0119 w pami\u0119ci ludno\u015bci jako gorliwy s\u0142u\u017calec. W ostatniej chwili udzieli\u0142 mu olei Ks. Morawski \/na \u017cyczenie rodziny\/. Pogrzeb odby\u0142 si\u0119 18.4. w \u0141ukowie. W Krynce pod \u0141ukowem zastrzelono 29.2. konfident\u00f3w Szaniawskiego i Bartoszewicza, dwu dalszych – Boche\u0144ski i Durka-koz\u0142owski zbiegli. Ostatni pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 agronoma wiejskiego, a przed wojn\u0105 by\u0142 zagorza\u0142ym ONR-owcem.<\/p>\n

Konfiskata 15.000 z\u0142 na cele organizacyjne.<\/strong>
\n23.3. skonfiskowano jajczarni \u0142ukowskiej 15.000 z\u0142. na cele organizacyjne.<\/p>\n

<\/p>\n

Walka z transportem niemieckim.<\/strong>
\n18.4 mi\u0119dzy stacj\u0105 Gr\u00f3dek i Brze\u017anic\u0105, na linii \u0141uk\u00f3w-Lublin wysadzono w powietrze poci\u0105g osobowy. Zniszczony zosta\u0142 wagon pocztowy, 3 wagony wykolejone, niemiecki urz\u0119dnik pocztowy ci\u0119\u017cko ranny.
\n18.4. wjecha\u0142 pod Kownatkami na min\u0119 parow\u00f3z z \u0141ukowa
\n19.4. o godz. 3 wysadzono przy pomocy miny poci\u0105g towarowy pod Gr\u00f3dkiem. Zniszczony zosta\u0142 poci\u0105g ochronny, lokomotywa i kilka dalszych wagon\u00f3w wyskoczy\u0142o z szyn.
\n19.4. wysadzono przy pomocy miny poci\u0105g urlopowy w pobli\u017cu stacji Mi\u0119dzyrzec.
\n19.4. na linii \u0141uk\u00f3w-Brze\u015b\u0107 pod Szaniawami wykolejono poci\u0105g towarowy przez rozkr\u0119cenie szyn. Oba tory na Brze\u015b\u0107 zosta\u0142y uszkodzone.
\n19.4. zdemolowano urz\u0105dzenia dy\u017curnego ruchuna stacji Gr\u00f3dek \/linia \u0141uk\u00f3w-Lublin\/.
\n21.4. za Parczewem w pobli\u017cu Rudki wysadzono poci\u0105g i zerwano tory na odcinku 200 m. Brygada ratownicza nie wr\u00f3ci\u0142a z miejsca katastrofy do dnia 23.4. Maszyni\u015bci wyszli ca\u0142o, zgin\u0119\u0142o du\u017co Niemc\u00f3w. Komunikacja mi\u0119dzy \u0141ukowem i Lublinem by\u0142a przerwana przez kilka dni.
\n21.4. mi\u0119dzy Milanowem a Parczewem wykolejono przy pomocy miny poci\u0105g z ko\u0144mi. Zniszczonych zosta\u0142o 11 wagon\u00f3w, 1 \u017co\u0142nierz zabity, 3 ci\u0119\u017cko rannych i 4 lekko. 7 koni straci\u0142o \u017cycie.
\n22.4. o godz. 10 wiecz\u00f3r wysadzili nieznani i zniszczyli przez spalenie hydroforni\u0119 i pomp\u0119 na stacji \u0141uk\u00f3w, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy\u0142y do zaopatrzenia w wod\u0119 parowoz\u00f3w.
\n25.4. oko\u0142o godz. 22,5 na mo\u015bcie rzeki Ty\u015bmienicy mi\u0119dzy Parczewem a Gr\u00f3dkiem 50 ludzi napad\u0142o na wart\u0119 wojskow\u0105. 1 Niemiec, 9 turkiesta\u0144czyk\u00f3w zosta\u0142o uprowadzonych, 1 Niemiec zabity, 1 turkiesta\u0144czyk zbieg\u0142. Napastnicy zabrali bro\u0144 i amunicj\u0119.
\n27.4. wysadzono poci\u0105g na stacji Okrzeja oraz zdemolowano i cz\u0119\u015bciowo spalono budynek stacyjny.<\/p>\n

Dygnitarze niemieccy wyjechali.<\/strong>
\nlandrat \u0142ukowski i Kreishauptmann radzy\u0144ski, kt\u00f3rzy ju\u017c raz ewakuowali si\u0119 i wr\u00f3cili, wyjechali ostatecznie. 25.4. Akta Kreishauptmannschaftu radzy\u0144skiego przywiezione zosta\u0142y do \u0141ukowa i spalone. 25\/26.4. zarz\u0105dzono w\u015br\u00f3d Niemc\u00f3w ostre pogotowie. Wszyscy urz\u0119dnicy mieli spa\u0107 w ubraniach z podr\u0119czn\u0105 walizk\u0105 i broni\u0105. Wielu t\u0119 noc sp\u0119dzi\u0142o w kwaterach koleg\u00f3w przy stacji kolejowej. W\u015br\u00f3d Niemc\u00f3w istnieje widocznie zaniepokojenie spowodowane rozwojem wypadk\u00f3w w powiecie w\u0142odawskim.<\/p>\n

Dalsza likwidacja firm.<\/strong>
\nSklepy i przedsi\u0119biorstwa przydzia\u0142owo-rozdzielcze wywo\u017c\u0105 pozosta\u0142e ilo\u015bci towar\u00f3w i likwiduj\u0105 si\u0119.<\/p>\n

Byd\u0142o i konie maj\u0105 by\u0107 usuni\u0119te za Wis\u0142\u0119.<\/strong>
\nEwakuacja inwentarza Liegenschaft\u00f3w w \u0142ukowskim trwa. Podobnie dzieje si\u0119 w innych powiatach Podlasia. Byd\u0142o i konie po dworach prywatnych r\u00f3wnie\u017c przygotowuj\u0105 do p\u0119dzenia za Wis\u0142\u0119.<\/p>\n

“Spo\u0142em” te\u017c ma by\u0107 ewakuowane.<\/strong>
\nPowiatowy oddzia\u0142 “Spo\u0142em” dosta\u0142 tajny nakaz przygotowania si\u0119 do ewakuacji. Termin wyruszenia transport\u00f3w jeszcze nie ustalony.<\/p>\n

Ewakuacja tartaku.<\/strong>
\nTartak \u0142ukowski ewaku\u0142owa\u0142 ju\u017c cz\u0119\u015b\u0107 swoich maszyn i sk\u0142ad\u00f3w. Robotnicy zatrudnieni przy za\u0142adowaniu maszyn otrzymuj\u0105 cen\u0119 rynkow\u0105 i bie\u017c\u0105c\u0105 dni\u00f3wk\u0119. Wynosi to 1200 z\u0142. za za\u0142adowanie 1 wagonu.<\/p>\n

Ewakuowani z Brze\u015bcia.<\/strong>
\nW \u0141ukowie zatrzyma\u0142o si\u0119 du\u017co rodzin ewakuowanych z Brze\u015bcia.<\/p>\n

Rekwizycja kilku fur broni przez le\u015bnych.<\/strong>
\n24.4. le\u015bni wy\u0142adowali na stacji \u0141uk\u00f3w kilka fur broni i amunicji, poczem udali si\u0119 ze zdobycz\u0105 w nieznanym kierunku.<\/p>\n

Zwo\u017cenie amunicji.<\/strong>
\nDo nieuko\u0144czonego jeszcze sk\u0142adu amunicji w lesie blisko wsi Krynka zwo\u017cone s\u0105 ju\u017c skrzynie z amunicj\u0105. Amunicj\u0119 wy\u0142adowuj\u0105 Ukrai\u0144cy. Przy sk\u0142adzie czynnych jest oko\u0142o 300 Niemc\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

Zak\u0142ady reperacyjne pod \u0141ukowem.<\/strong>
\nNa \u0141apiguzie pod \u0141ukowem i w \u0141ukowie powsta\u0142y zak\u0142ady reperacyjne dla kolumn zmotoryzowanych. Na \u0141apiguzie znajduj\u0105 si\u0119 one w b. garnizonie, a w \u0141ukowie w bo\u017cnicy.<\/p>\n

Dalsze desanty sowieckie.<\/strong>
\nIstniej\u0105 wersje, \u017ce w lasach ko\u0142o Wojcieszkowa, Radory\u017ca i innych punktach powiatu \u0142ukowskiego i radzy\u0144skiego liczba desanciarzy i partyzant\u00f3w sowieckich stale wzrasta. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce maj\u0105 oni tak\u017ce kawaleri\u0119, artyleri\u0119 i bro\u0144 pancern\u0105.<\/p>\n

Oddzia\u0142 sowiecki “dzia\u0142a”.<\/strong>
\nSowiecki dow\u00f3dca, Serafin, obra\u0142 ze swymi lud\u017ami wie\u015b Adam\u00f3w. Ludzie jego, jak donosz\u0105, zdobyli ju\u017c 20 pi\u0119knych koni i siode\u0142 i dzia\u0142aj\u0105 po okolicy, budz\u0105c postrach.<\/p>\n

Aresztowania w\u015br\u00f3d kolejarzy.<\/strong>
\n20.4. aresztowano na stacji kolejowej \u0141uk\u00f3w kolejarzy przetokowych, kt\u00f3rzy pe\u0142nili s\u0142u\u017cb\u0119 podczas zabrania przez partyzant\u00f3w broni. Prowadzone s\u0105 dalsze aresztowania, kt\u00f3rych dokonuje policja kryminalna i kilku gestapowc\u00f3w. W zwi\u0105zku ze zniszczeniem na stacji \u0141uk\u00f3w hydroforni, aresztowano kilku kolejarzy, kt\u00f3rych jednak zwolniono.<\/p>\n

\u0141apanki i rekwizycje.<\/strong>
\nMimo “gor\u0105cej atmosfery” dokonuj\u0105 Niemcy po wsiach rekwizycyj byd\u0142a, \u015bwi\u0144, drobiu i \u0142api\u0105 ludzi do pracy w Rzeszy i nad Bugiem.<\/p>\n

Pacho\u0142ek niemiecki obdarzony portretem Hitlera.<\/strong>
\nZnany s\u0142ugus niemiecki, Polody, dosta\u0142 od landrata Fissla portret Hitlera. Ni\u00f3s\u0142 go on ostentacyjnie przez miasto do domu, ku uciesze gawiedzi.<\/p>\n

Plotki polityczne.<\/strong>
\nKursuj\u0105 w \u0141ukowie plotki, \u017ce radio sowieckie og\u0142asza i\u017c \u015bwiat spotka si\u0119 ze zdrad\u0105 jakiej jeszcze nie by\u0142o. Ma to by\u0107 porozumienie Anglii z Niemcami przeciwko Sowietom. Niekt\u00f3rzy utrzymuj\u0105, \u017ce to propaganda niemiecka.<\/p>\n

<\/p>\n

\n

Maj<\/h4>\n

Walka z transportem niemieckim.<\/strong>
\n1\/2.5. wysadzono pod Parczewem poci\u0105g, co spowodowa\u0142o wstrzymanie ruchu na kilka godzin.
\n1\/2.5. wysadzono poci\u0105g na linii \u0141uk\u00f3w-D\u0119blin tu\u017c za st. Okrzeja. Straty znaczne.
\n3.5. spalono w pobli\u017cu st. Dziewule na linii Siedlce \u0141uk\u00f3w 12 wagon\u00f3w za\u0142adowanych drzewem. Spalenia dokonano podczas zamkni\u0119tego sygna\u0142u.<\/p>\n

<\/p>\n

Poci\u0105gi lec\u0105 w powietrze.<\/strong>
\n7\/8.5. wysadzono na linii \u0141uk\u00f3w-Lublin poci\u0105g pancerny. Tego samego dnia i na tej samej linii wysadzono drugi poci\u0105g.<\/p>\n

Wzmocnienie warty nad torami kolejowymi.<\/strong>
\nNa liniach kolejowych \u0141uk\u00f3w-Lublin i \u0141uk\u00f3w-D\u0119blin zosta\u0142y wzmocnione warty wojskowe na torach i stacjach kolejowych. Podobno liczba ich dochodzi do 2 tys. os\u00f3b.<\/p>\n

Palenie szk\u00f3\u0142 przez partyzantk\u0119 sowieck\u0105.<\/strong>
\nKomunistyczna grupa Serafina spali\u0142a budynki szk\u00f3\u0142 powszechnych w Okrzei i Serokomli. Zapowiedziane jest dalsze palenie, podobne jak swego czasu w pow. w\u0142odawskim, budynk\u00f3w szkolnych, w kt\u00f3rych mogli kwaterowa\u0107 Niemcy.<\/p>\n

Ostrzelanie poci\u0105gu.<\/strong>
\n3.5. mi\u0119dzy Brze\u017anic\u0105 a Gr\u00f3dkiem ostrzelany zosta\u0142 i zatrzymany poci\u0105g zbiorowy. Konw\u00f3j poci\u0105gu zosta\u0142, po zrewidowaniu, zwolniony.<\/p>\n

Miny pod poci\u0105giem.<\/strong>
\n8.5. na linii \u0141uk\u00f3w-Lublin, mi\u0119dzy Leopoldowem a Okrzej\u0105 wpad\u0142 poci\u0105g na min\u0119.<\/p>\n

Znik\u0142y samochody z \u017candarmami.<\/strong>
\n15.5. udano si\u0119 samochodem na ob\u0142aw\u0119 i samoch\u00f3d z ob\u0142awnikami nie wr\u00f3ci\u0142. Wys\u0142ano w \u015blad 2 samochody i te … niewr\u00f3ci\u0142y. Dotar\u0142y pog\u0142oski, \u017ce samochody zosta\u0142y zatrzymane w lesie, a \u017co\u0142nierze rozbrojeni.<\/p>\n

Palenie tartak\u00f3w.<\/strong>
\n7\/8.5. spalony zosta\u0142 tartak w \u0141ukowie, kt\u00f3rego cz\u0119\u015b\u0107 maszyn i zapas\u00f3w zosta\u0142a ju\u017c ewakuowana. Spalono tak\u017ce tartaki w Milanowie i Parczewie.<\/p>\n

Ponowne odbicie wi\u0119\u017ani\u00f3w w \u0141ukowie.<\/strong>
\n7\/8.5. aresztowano w \u0141ukowie urz\u0119dnika Kasy Skarbowej, Rapa, jego c\u00f3rk\u0119 Mieczys\u0142aw\u0119 \/ostatnio \u017con\u0119 Baranowskiego, dow\u00f3dcy oddzia\u0142u NSZ.\/ oraz Nowackiego, rzekomego dzia\u0142acza NSZ., profesora szko\u0142y ogrodniczej. Zostali oni 9.5. o godz. 5 rano odbici z wi\u0119zienia, za wyj\u0105tkiem, podobno Nowackiego.<\/p>\n

Kryminalna policja szanta\u017cuje.<\/strong>
\nKryminalna policja, nauczona na \u017bydach, szanta\u017cuje pod r\u00f3\u017cnymi pozorami Polak\u00f3w. Wyr\u00f3\u017cniaj\u0105 si\u0119 w tym Bystrzycki i Leszczy\u0144ski.<\/p>\n

Wojsko nie przybywa.<\/strong>
\nZapowiedziane g\u0142o\u015bno przybycie wojska do \u0141ukowa dotychczas nie sprawdzi\u0142o si\u0119. Blok mieszka\u0144 do tego celu stoi pusty.<\/p>\n

Przeloty samolot\u00f3w.<\/strong>
\nW \u0141ukowie obserwowane s\u0105 ci\u0105g\u0142e przeloty samolot\u00f3w.<\/p>\n

Odg\u0142osy walk.<\/strong>
\n4,5,6 i 7.5. s\u0142yszano w \u0141ukowie odg\u0142osy wystrza\u0142\u00f3w armatnich od strony Radzy\u0144-W\u0142odawa.<\/p>\n

Zabicie Marchewy.<\/strong>
\n9.5. o godz. 5 rano zabity zosta\u0142 podczas odbijania wi\u0119\u017ani\u00f3w, sadysta i nikczemnik, Marchewa, stra\u017cnik wi\u0119zienny. Ludno\u015b\u0107 przyj\u0119\u0142a wiadomo\u015b\u0107 o zlikwidowaniu MArchewy z najwi\u0119kszym zadowoleniem.<\/p>\n

<\/p>\n

Przez 5 dni 9 poci\u0105g\u00f3w wysadzonych w powietrze przez Polsk\u0119 podziemn\u0105.<\/strong>
\n18.V. l8\/19.V. oraz 19.V. rano wysadzono na linii \u0141uk\u00f3w-D\u0119blin w pobli\u017cu stacji Okrzeja, prawie na tych samych odcinkach, 3 poci\u0105gi urlopowe. M\u0119\u017cczy\u017ani z pobliskich osiedli, w obawie odwetu zbiegli.
\nl8.V. wysadzono na linii \u0141uk\u00f3w-Lublin, w pobli\u017cu Lublina, poci\u0105g urlopowy. Straty w ludziach znaczne. \u0141uk\u00f3w musia\u0142 wys\u0142a\u0107 brygad\u0119 ratownicz\u0105, gdy\u017c od strony Lublina nie by\u0142o po\u0142\u0105czenia, wskutek powa\u017cnego uszkodzenia linii.
\n19.V. na linii \u0141uk\u00f3w-D\u0119blin pomi\u0119dzy D\u0119blinem a Krzywd\u0105 wysadzono poci\u0105g nr. 92584 z transportem 621869. Uszkodzenia ci\u0119\u017ckie, ofiary w ludziach.
\n19\/20.V. wysadzono poci\u0105g urlopowy pomi\u0119dzy Kownatkami a Bedlnem, na linii \u0141uk\u00f3w-Lublin. Byli zabici i znaczna ilo\u015b\u0107 rannych.
\n20.V. na linii \u0141uk\u00f3w-Lublin, w pobli\u017cu Kownatek, wysadzono poci\u0105g 621870, 95464 u\u017cywaj\u0105c miny. Byli zabici i ranni.
\n21.V. o godz. 17.45 wysadzono na linii \u0141uk\u00f3w-D\u0119blin pomi\u0119dzy Okrzej\u0105 a Leopoldowem poci\u0105g nr.90557 z transportem 130078. Wyskoczy\u0142a lokomotywa, 2 wagony dla schutzpolizei i 7 dalszych.
\n23.V. nast\u0105pi\u0142a katastrofa poci\u0105gu na linii \u0141uk\u00f3w-D\u0119blin pod stacj\u0105 Sarn\u00f3w. Poci\u0105giem jechali do\u0144scy kozacy, m\u0119\u017cczy\u017ani, kobiety i dzieci. Spi\u0119trzy\u0142o si\u0119 15 wagon\u00f3w. Zgin\u0119\u0142o wiele os\u00f3b. Ofiary katastrofy przewieziono dwoma furmankami wojskowymi do \u0141ukowa i pochowano na \u0141apiguzie, za cmentarzem garnizonowym. 50 kozak\u00f3w sz\u0142o z \u0142opatami, by zakopa\u0107 zabitych.
\n17.V. oddzia\u0142 w liczbie 20 ludzi zniszczy\u0142 urz\u0105dzenia stacyjne w Kownatkach.<\/p>\n

Ukrai\u0144ski odwet za katastrof\u0119 spowodowan\u0105 przez Niemc\u00f3w.<\/strong>
\n23.V. wysadzono pomi\u0119dzy \u0141apiguzem a Sarnowem poci\u0105g, kt\u00f3rym jechali Ukrai\u0144cy. Natychmiast po katastrofie Ukrai\u0144cy kt\u00f3rzy ocaleli rozpocz\u0119li pacyfikowanie okolicznych osiedli. Przybyli tak\u017ce Niemcy, kt\u00f3rzy rozpocz\u0119li oddzieln\u0105 akcj\u0119 terrorystyczn\u0105. Spalono Sarn\u00f3w, rzucano do ognia dzieci i kobiety, strzelano do uciekaj\u0105cych, mordowano bez mi\u0142osierdzia. Przybyli oni tak\u017ce do \u0141ukowa, prowokuj\u0105c zaj\u015bcia bili przechodni\u00f3w po twarzach, strzelaj\u0105c, kto im si\u0119 podoba\u0142. Rozp\u0142atali, id\u0105cemu z siekier\u0105 ulic\u0105 cz\u0142owiekowi g\u0142ow\u0119, zastrzelili szereg os\u00f3b. Szczeg\u00f3\u0142owych liczb dotychczas nie podano. Nowsze wiadomo\u015bci utrzymuj\u0105, \u017ce byli to do\u0144scy kozacy. Katastrofa mia\u0142a by\u0107 spowodowana przez Niemc\u00f3w, by wywo\u0142a\u0107 pacyfikacj\u0119 ludno\u015bci przez kozak\u00f3w. Kozacy zatrzymali si\u0119 w \u0141ukowie, jako “oddzia\u0142 w s\u0142u\u017cbie niemieckiej”.<\/p>\n

L\u0119k przed bombardowaniem<\/strong>
\nCz\u0119ste przeloty i ostatnie bombardowania sowieckie wywo\u0142a\u0142y w \u0141ukowie l\u0119k przed bombardowaniami. Ludno\u015b\u0107 przenosi si\u0119 na kra\u0144ce miasta i dalej od obiekt\u00f3w. <\/p>\n

Zniszczenie bombowca niemieckiego przez partyzant\u00f3w<\/strong>
\n17.V. l\u0105dowa\u0142 na skutek defektu w pobli\u017cu Gu\u0142owa bombowiec niemiecki, kt\u00f3ry przy l\u0105dowaniu zosta\u0142 ostrzelany z lasu i sp\u0142on\u0105, a lotnicy po szcz\u0119\u015bliwym wyl\u0105dowaniu schwytani i zastrzeleni. Reakcji niemieckiej dotychczas nie by\u0142o.<\/p>\n

NSZ nak\u0142adaj\u0105 kontrybucj\u0119 na ch\u0142op\u00f3w.<\/strong>
\nWe wsi Sienciaszka II otrzyma\u0142o 20 ch\u0142op\u00f3w nakaz kontrybucyjny zap\u0142acenia po 3 tys. z\u0142 ka\u017cdy. Kto kontrybucji nie zap\u0142aci na wyznaczony termin, temu strzelaj\u0105 i zabieraj\u0105 \u015bwini\u0119 lub krow\u0119. Ch\u0142opi p\u0142ac\u0105 pod presj\u0105. Kontrybucj\u0105 obj\u0119tych jest szereg wsi.<\/p>\n

Wydawanie “gleit\u00f3w” przez NSZ.<\/strong>
\nKomendant obozu szkoleniowego w Jacie robi wypady na wsie, rekwiruje, nak\u0142ada kontrybucje i wydaje “gleity”, jako nieskazanym za komunizm.<\/p>\n

Szpicel w NSZ.<\/strong>
\nSo\u0142tys z gm. Celiny, wie\u015b Celiny, Karwowski, s\u0142ynny szpicel, kt\u00f3ry ma na sumieniu du\u017co Polak\u00f3w mi\u0119dzy innymi rodzin\u0119 Krasuskich z Go\u0142owierzch\u00f3w, kt\u00f3r\u0105 rozstrzelali Niemcy, uciek\u0142 do obozu NSZ w Jacie, gdy\u017c otrzyma\u0142 wyrok i zosta\u0142 otoczony tam opiek\u0105. Stamt\u0105d robi wypady na wsie przy pomocy cz\u0142onk\u00f3w NSZ i \u015bciga kontrybucje i jak donosz\u0105 w meldunku organizacji wojskowej, rabuje. Sekretarz magistratu \u0142ukowskiego, Kowalewski, kt\u00f3remu z\u0142o\u017cyli Niemcy propozycj\u0119 utworzenia organizacji antykomunistycznej, zbieg\u0142 do Jaty.<\/p>\n

Ucieczka kolejarzy<\/strong>
\nKilku pracownik\u00f3w warsztat\u00f3w kolejowych w \u0141ukowie zbieg\u0142o w obawie przed aresztowaniami.<\/p>\n

<\/p>\n

\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1943 r. Maj \u0141uk\u00f3w Ju\u017c w kwietniu rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 akcja niszczenia akt w gminach wiejskich. Z og\u00f3lnej liczby 11 gmin w powiecie w 7-miu spalono papiry. R\u00f3wnie\u017c zniszczono urz\u0105dzenia 3-ch mleczarni w powiecie. Zniszczono Urz\u0105d pracy – Arbeitsamt. Wi\u0119kszy oddzia\u0142 zbrojny napad\u0142 na ochron\u0119 tartaku w Karwiu (b\u0142\u0105d), z\u0142o\u017con\u0105 z kilkunastu niemc\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w, rozbroi\u0142 go i uszed\u0142 do las\u00f3w …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":6635,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[30],"tags":[42,356,1552,2085,610,1130,486,89,2082,2089,2075,2081,2078,2079,2022,2084,1054,140,2087,614,2074,615,2071,2073,1078,1118,1529,125,2077,57,456,1268,2091,1135,1544,2072,395,2020,2086,461,864,984,1289,1296,871,2083,2076,2088,2099,1112,551,492,1138,2080,2090],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6179"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6179"}],"version-history":[{"count":62,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6179\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6638,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6179\/revisions\/6638"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6635"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6179"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6179"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6179"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}