{"id":7183,"date":"2018-12-25T22:01:18","date_gmt":"2018-12-25T20:01:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/?p=7183"},"modified":"2019-01-03T22:04:00","modified_gmt":"2019-01-03T20:04:00","slug":"moja-kochana-szkola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/?p=7183","title":{"rendered":"Moja kochana szko\u0142a"},"content":{"rendered":"<h6>Wspomnienie<\/h6>\n<p style=\"text-align: justify\">Ulica, przy kt\u00f3rej mie\u015bci\u0142a si\u0119 szko\u0142a, nosi\u0142a najpierw nazw\u0119 Ogrodowej, przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 zmieniono j\u0105 na Zdanowskiego, po wojnie zn\u00f3w zwa\u0142a si\u0119 Ogrodow\u0105, kr\u00f3tko nosi\u0142a nazw\u0119 J. Stalina, by w roku 1956 ostatecznie zmieni\u0107 j\u0105 na D-ra W\u0142adys\u0142awa Dmocha &#8211; i tak jest do dzisiaj.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Sam budynek by\u0142 du\u017cy, drewniany, kryty gontem, z facjatkami na poddaszu. Mia\u0142 dwa wej\u015bcia z ganeczkami od frontu po bokach oraz od ty\u0142u po schodach na wspomniane facjatki.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ulica by\u0142a niezbyt ruchliwa, brukowana, bieg\u0142a od ulicy Pi\u0142sudskiego ku Mi\u0119dzyrzeckiej, z wybrzuszeniem w ul. Ko\u015bcieln\u0105, stanowi\u0105cym dziedziniec szkolny, obsadzony \u017cywop\u0142otem i od zachodu topolami. Ca\u0142o\u015b\u0107 ogrodzona drewnianymi sztachetkami, z bramkami od ulicy, oraz od wschodu z przej\u015bciem za budynek szkolny, gdzie w oficynie drewnianej mie\u015bci\u0142y si\u0119 dwie salki do lekcji przyrody, za\u015b za ni\u0105 by\u0142o jeszcze du\u017ce w\u0142a\u015bciwe boisko, si\u0119gaj\u0105ce ku p\u00f3\u0142nocy do budynku Polskiego Monopolu Tytoniowego (stoi do dzi\u015b, by\u0142 w nim po wojnie UB, obecnie drukarnia prywatna). Boisko by\u0142o obsiane traw\u0105, mia\u0142o bie\u017cni\u0119, ma\u0142\u0105 skoczni\u0119, obsadzone \u017cywop\u0142otem. Tu odbywa\u0142y si\u0119 w porze ciep\u0142ej zaj\u0119cia gimnastyczne, gry, zabawy ruchowe itp.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">W korytarzyku budynku po lewej stronie by\u0142a szatnia z wieszakami na ubrania oraz &#8220;\u0142awoskrzynkami&#8221; na obuwie. W szkole pod\u0142ogi by\u0142y drewniane, pastowane i froterowane, chodzi\u0142o si\u0119 tu w specjalnych pantoflach, przechowywanych w znaczonych inicja\u0142ami uczni\u00f3w woreczkach. By\u0142y te\u017c woreczki na czapki szkolne. Z szatni wchodzi\u0142o si\u0119 do du\u017cego pokoju, gdzie sta\u0142 fortepian, oraz skrzynia gimnastyczna, kufer na sprz\u0119t gimnastyczny, le\u017ca\u0142y materace do \u0107wicze\u0144. Z tego pokoju wchodzi\u0142o si\u0119 na prawo do du\u017cej sali, zwanej rekreacyjn\u0105. Z tej sali wiod\u0142y wej\u015bcia do dw\u00f3ch pokoi lekcyjnych, na lewo do umywalni i ubikacji, za\u015b na wprost do r\u00f3wnie\u017c sporej sali, sk\u0105d znowu wchodzono do dw\u00f3ch pomieszcze\u0144 z prawej oraz pokoju na wprost, gdzie m.in. by\u0142a biblioteczka szkolna. Wej\u015bciem do budynku z prawej strony wchodzono do kancelarii szko\u0142y oraz do wym. biblioteki, za\u015b na lewo do pokoju nauczycielskiego i gabinetu dyrektorskiego.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Szko\u0142a nosi\u0142a nazw\u0119 &#8211; Sze\u015b\u0107ioklasowa Prywatna Szko\u0142a Powszechna z prawami Szk\u00f3\u0142 Publicznych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">W tym samym budynku mie\u015bci\u0142o si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Gimnazjum \u017be\u0144skie, a obiema plac\u00f3wkami kierowa\u0142 dyrektor <strong>Kazimierz J\u00f3zef Bia\u0142ecki<\/strong>, pedagog, znany i powa\u017cany dzia\u0142acz spo\u0142eczny. Jego &#8220;praw\u0105 r\u0119k\u0105&#8221; by\u0142a <strong>Bronis\u0142awa Junkieles\u00f3wna<\/strong>, \u015bwietny pedagog i nauczyciel &#8211; uczy\u0142a historii. P\u00f3\u017aniej w tej roli wyst\u0119powa\u0142a Maria Rydzaj\u00f3wna, r\u00f3wnie\u017c dobry pedagog, ucz\u0105ca przyrody i geografii.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Obie szko\u0142y funkcjonowa\u0142y w opisanych warunkach lokalowych, nie koliduj\u0105c zaj\u0119ciami: gimnazjum \u017ce\u0144skie uczy\u0142o si\u0119 w godzinach przedpo\u0142udniowych, za\u015b szko\u0142a powszechna od godz. 13.30. Niekiedy mo\u017cna by\u0142o spotka\u0107 w zaz\u0119biaj\u0105cych si\u0119 godzinach gimnazjalistki \u0107wicz\u0105ce w ch\u00f3rze, przygotowuj\u0105ce jakie\u015b imprezy, odbywaj\u0105ce te\u017c zebrania organizacyjne (harcerstwo i inne).<\/p>\n<div class=\"aligncenter\"><span class=\"shadow_frame\"><a rel=\"prettyPhoto\" href=\"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/szkola-dmoch.jpg\" title=\"\"><img class=\"framed\" src=\"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/szkola-dmoch.jpg\" title=\"\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"275\" \/><\/a><img alt=\"\" src=\"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/wp-content\/themes\/infocus\/images\/shortcodes\/image_shadow.png\" style=\"width:500px;\" class=\"image_shadow\"><\/span><\/div><p style=\"text-align: center\">Budynek szko\u0142y po II wojnie \u015bwiatowej<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">W sali rekreacyjnej nad wej\u015bciem znajdowa\u0142y si\u0119: krzy\u017c, God\u0142o Pa\u0144stwa, portrety Prez. Ignacego Mo\u015bcickiego i Marsz. J. Pi\u0142sudskiego, za\u015b na lewo i prawo od nich kolorowe herby poszczeg\u00f3lnych wojew\u00f3dztw.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Na \u015bcianie by\u0142o te\u017c miejsce ni\u017cej na aktualne fotogazetki Ligi Morskiej, o tematyce turystycznej, historycznej itp. Przy dw\u00f3ch \u015bcianach by\u0142y podwieszone blaty stolikowe pokryte cerat\u0105, na kt\u00f3rych w porze zimowej w ramach do\u017cywiania stawiano kubki z gor\u0105cym mlekiem i kakao. Po obu stronach wej\u015bcia do drugiej sali by\u0142y drabinki gimnastyczne, za\u015b przed nimi pod sufitem w miar\u0119 potrzeby opuszczano d\u0142ug\u0105 grub\u0105 desk\u0119 do \u0107wicze\u0144 gimnastycznych (tzw. &#8220;bum&#8221;). Na tej sali prowadzone zaj\u0119cia nie utrudnia\u0142y normalnych lekcji w s\u0105siednich klasach. W poszczeg\u00f3lnych klasach na \u015bcianach znajdowa\u0142y si\u0119: krzy\u017ce, God\u0142o Pa\u0144stwa, portrety wymienionych dostojnik\u00f3w pa\u0144stwowych, oraz inne wizerunki, np. reprodukcje znanych obraz\u00f3w A. Grottgera itp. By\u0142y te\u017c ma\u0142e tabliczki zawieraj\u0105ce cytaty z wypowiedzi polityk\u00f3w, np. Marsza\u0142ka o znaczeniu morza dla Pa\u0144stwa&#8230;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Lekcje zaczynano wsp\u00f3ln\u0105 modlitw\u0105 na sali rekreacyjnej (2 strofki kr\u00f3tkiej pie\u015bni oraz do Ducha \u015aW.), ko\u0144czono te\u017c kr\u00f3ciutk\u0105 modlitw\u0105 w poszczeg\u00f3lnych klasach. Na lekcje przyrody chodzono do wspomnianych pomieszcze\u0144 w oficynie, ale tak\u017ce do pomieszczenia w jednym z dom\u00f3w przy tej\u017ce ulicy, za domem Dra W\u0142. Dmocha. Na zaj\u0119cia rob\u00f3t r\u0119cznych udawano si\u0119 po schodach od ty\u0142u budynku do facjatki od wschodu, gdzie mie\u015bci\u0142a si\u0119 pracownia, zawieraj\u0105ca sto\u0142y z imad\u0142ami, ostrza\u0142ki, pi\u0142ki r\u0119czne ramowe i zwyk\u0142e, szafy z r\u00f3\u017cnym potrzebnym sprz\u0119tem. Panowa\u0142a tu swoista atmosfera zapachu drewna, kleju, papieru i w og\u00f3le &#8211; tu czas mija\u0142 zda si\u0119 szybciej ni\u017c przy robotach r\u0119cznych w klasach. Na lekcje przyrody w porze ciep\u0142ej chodzili\u015bmy r\u00f3wnie\u017c &#8220;w plener&#8221;: nad rzek\u0119 Krzn\u0119 (gdzie dzisiaj mie\u015bci si\u0119 OSiR), ucz\u0105c si\u0119 rozpoznawa\u0107 kwiaty i inne ro\u015bliny; mieli\u015bmy te\u017c np. wypad a\u017c na ul. Siedleck\u0105, tu na jednej z posesji zapoznawali\u015bmy si\u0119 z pasiek\u0105, gdzie mi\u0142a pani, jej w\u0142a\u015bcicielka, opowiada\u0142a nam bardzo interesuj\u0105co o \u017cyciu pszcz\u00f3\u0142 itd.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Du\u017c\u0105 rol\u0119 w \u017cyciu szkolnym odgrywa\u0142y r\u00f3\u017cne obchody patriotyczne i religijne, uroczysto\u015bci \u015bw. Miko\u0142aja &#8211; wtedy ch\u0119tnie anga\u017cowali\u015bmy si\u0119 w udzia\u0142 w przygotowaniu tych imprez, nie tylko ucz\u0105c si\u0119 recytacji, r\u00f3\u017cnych r\u00f3l, ale i pracuj\u0105c przy stronie &#8220;technicznej&#8221;: przy dekoracjach, rekwizytach, kostiumach. Bardzo lubili\u015bmy zabawy szkolne, z kt\u00f3rych przynosi\u0142o si\u0119 p\u00f3\u017aniej do dom\u00f3w r\u00f3\u017cne &#8220;pami\u0105tki&#8221;. By\u0142y inscenizacje r\u00f3\u017cnych przedstawie\u0144, skeczy. Ja sam zachowa\u0142em mi\u0142e wspomnienia ze swoich udzia\u0142\u00f3w w tych imprezach, np. recytacja wiersza o \u015bw. Miko\u0142aju. Oczywi\u015bcie du\u017c\u0105 rol\u0119 odgrywali nasi rodzice, wykonuj\u0105c jakie\u015b wa\u017cniejsze prace, wypiekaj\u0105c torty, ciastka. Szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 np. mia\u0142 \u015bw. Miko\u0142aj, kt\u00f3rego &#8220;przedstawia\u0142&#8221; ojciec jednej z naszych kole\u017canek, mjr. Wac\u0142aw Calewski, komendant \u0142ukowskiego garnizonu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Szko\u0142a uczestniczy\u0142a w zewn\u0119trznych obchodach \u015bwi\u0105t pa\u0144stwowych i religijnych. Zawsze \u0142adnie prezentowa\u0142y si\u0119 szeregi dzieci i m\u0142odzie\u017cy z poszczeg\u00f3lnych szk\u00f3\u0142 na defiladach 3-go Maja i 11-go listopada. Z dum\u0105 prezentowali\u015bmy nasze bia\u0142e rogatywki (dziewcz\u0119ta mia\u0142y wieloboczne bia\u0142e czapeczki) nios\u0105c w r\u0119kach chor\u0105giewki, wystukuj\u0105c dziarsko paradny krok. \u0107wiczony te\u017c na zaj\u0119ciach szkolnych na boisku czy w sali.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Poza lekcjami chodzili\u015bmy te\u017c czasem grupowo do kina na filmy, r\u00f3\u017cne przedstawienia, m.in. teatru lalek (oj, rozpali\u0142 on moj\u0105 wyobra\u017ani\u0119&#8230;).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">W szkole te\u017c bywa\u0142y wyst\u0119py przyjezdnych artyst\u00f3w, jeden kiedy\u015b \u0142adnie \u015bpiewni r\u00f3\u017cne pie\u015bni m.in. Wieniawskiego, dla \u017ce\u0144skiego gimnazjum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Poziom nauczania w szkole by\u0142 dobry. Przede wszystkim pracowa\u0142y tu osoby odpowiednio przygotowane, z kwalifikacjami, o rzetelnych zaletach charakteru, umiej\u0105ce uczy\u0107 i oddzia\u0142ywa\u0107 wychowawczo. Jak wspomnia\u0142em, historii uczy\u0142a Bronis\u0142awa Junkieles\u00f3wna (uczestniczka tajnego nauczania, a po okupacji niemieckiej pierwsza dyrektorka Gimn, i Lic. im. T. Ko\u015bciuszki), Maria Rydzaj\u00f3wna uczy\u0142a przyrody i geografii (r\u00f3wnie\u017c uczestniczka tajnego nauczania), dalej j\u0119zyk francuski by\u0142 domen\u0105 starszej ju\u017c, bardzo nobliwej Marii Mikulskiej, zwanej &#8220;Madame&#8221;. Prowadzi\u0142a ona te\u017c wzorowo szkoln\u0105 organizacj\u0119 PCK, maj\u0105c\u0105 kontakty z m\u0142odzie\u017c\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie. Pani Maria czasami pokazywa\u0142a m\u0142odzie\u017cy r\u00f3\u017cne specjalnie wykonywane albumy wysy\u0142ane i otrzymywane z r\u00f3\u017cnych stron.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Z najwi\u0119ksz\u0105 przyjemno\u015bci\u0105 wspominam &#8220;moje&#8221; panie: Halin\u0119 Fra\u0144czak\u00f3wn\u0105 (I kl), Zofi\u0119 i Wand\u0119 \u0141yczewskie (II i III kl.), Helen\u0119 Greger\u00f3wn\u0105 (IV kl.). By\u0142y te\u017c inne nauczycielki, w gimn. \u017ce\u0144skim, lecz nie przypominam sobie wszystkich, poza Pani\u0105 Kalet\u00f3wn\u0105, kt\u00f3ra zgin\u0119\u0142a od bomby w lipcu 1944 r. By\u0142o te\u017c chyba dw\u00f3ch pan\u00f3w w tym\u017ce gimnazjum.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Umiej\u0119tnemu podej\u015bciu naszych nauczycielek zawdzi\u0119czam bardzo wiele: oswojenie z trudnymi problemami \u017cycia szkolnego &#8211; pobudzenie zainteresowa\u0144 poszczeg\u00f3lnymi przedmiotami i w og\u00f3le &#8211; wszystko, co prze\u017cywa\u0142o si\u0119 w tamtych latach.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Bardzo wa\u017cn\u0105 postaci\u0105 w szkole by\u0142 nasz kochany prefekt ks. Ignacy Sopy\u0142a (brat Jego te\u017c by\u0142 ksi\u0119dzem), kt\u00f3ry bardzo ciekawie naucza\u0142 religii, umia\u0142 interesuj\u0105co opowiada\u0107, starannie nas przygotowywa\u0142 do naszej 1-szej Komunii \u015aw. w dniu 6 czerwca 1937 r. Z personelu szkolnego nie mo\u017cna oczywi\u015bcie pomin\u0105\u0107 powszechnie cenionego i lubianego Aleksandra Koniecznego, zwanego Panem Aleksym. To w jego gestii nale\u017ca\u0142o odmierzanie czasu nauki w klasach przy pomocy nieskazitelnie b\u0142yszcz\u0105cego mosi\u0119\u017cnego du\u017cego dzwonka. Pan Aleksy by\u0142 naszym powiernikiem w wielu sprawach, doradc\u0105, on te\u017c lubi\u0142 m\u0142odzie\u017c, ch\u0119tnie \u017cartowa\u0142, my za\u015b nie dokuczali\u015bmy jemu absolutnie, lekko si\u0119 tylko czasem przekomarzaj\u0105c. Pan Aleksy mia\u0142 sporo roboty w szkole. We wszystkich pomieszczeniach by\u0142y piece w\u0119glowe, trzeba by\u0142o bez przerwy sprz\u0105ta\u0107. Jego \u017cona te\u017c mu pomaga\u0142a, m.in. obs\u0142ugiwa\u0142a w porze zimowej do\u017cywianie nas wspomnianym mlekiem i kakao.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">M\u0142odzie\u017c szkolna uczestniczy\u0142a we wszystkich uroczysto\u015bciach i obchodach w mie\u015bcie, \u0142adnie prezentuj\u0105c si\u0119 w swych ubrankach. W niedziele i \u015bwi\u0119ta zebrawszy si\u0119 na dziedzi\u0144cu szkolnym, sz\u0142o si\u0119 czw\u00f3rkami do ko\u015bcio\u0142a Przemienienia Pa\u0144skiego na Msz\u0119 \u015bw. (na godz. 10.00).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nasza 1 Komunia \u015aw. odby\u0142a si\u0119 uroczy\u015bcie i skromnie &#8211; z ko\u015bcio\u0142a udali\u015bmy si\u0119 na zdj\u0119cia okoliczno\u015bciowe do Zak\u0142adu Fotograficznego Karola Piatczyca, a potem do szko\u0142y na &#8220;s\u0142odkie przyj\u0119cie&#8221;, przygotowane przez nasze mamy, troch\u0119 si\u0119 pobawili\u015bmy przy patefonie i &#8211; to wszystko.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Trzeba powiedzie\u0107, \u017ce nauka w naszej szkole odbywa\u0142a si\u0119 bez zak\u0142\u00f3ce\u0144 &#8211; nie wprowadzano co roku )jak obecnie) zb\u0119dnych reform, podr\u0119czniki by\u0142y opracowane przez bardzo dobrych specjalist\u00f3w, przyst\u0119pne, ch\u0119tnie z tych ksi\u0105\u017cek ko\u017cystali\u015bmy. Warto wspomnie\u0107 o &#8230; zeszytach. Nie by\u0142o na nich g\u0142upawych jak dzisiaj, kolorowych obrazk\u00f3w, natomiast spotyka\u0142o si\u0119 na ok\u0142adkach zeszyt\u00f3w do polskiego postacie pisarzy, historyczne, za\u015b do &#8220;rachunk\u00f3w&#8221; &#8211; tabliczk\u0119 mno\u017cenia (to\u017c trzeba by\u0142o j\u0105 doskonale umie\u0107 na pami\u0119\u0107!), zeszyty do przyrody mia\u0142y zn\u00f3w wizerunki ro\u015blin, drzew, zwierz\u0105t. To wszystko pomaga\u0142o w utrwalaniu wiedzy, a nie zbytecznie rozprasza\u0142o i dra\u017cni\u0142o, jak dzi\u015b.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Chc\u0119 jeszcze wspomnie\u0107 o klasach. Nie liczy\u0142y one zbyt wielu uczni\u00f3w: by\u0142a to szko\u0142a prywatna; op\u0142ata miesi\u0119czna za nauk\u0119 w szkole powszechnej wynosi\u0142a 10 z\u0142otych (ulgowo 5 z\u0142otych). By\u0142o w klasach po kilkoro os\u00f3b, dzieci z rodzin inteligenckich (cho\u0107 nie wy\u0142\u0105cznie). Niekiedy w jednym pomieszczeniu znajdowa\u0142y si\u0119 dzieci z dw\u00f3ch klas, co nie przeszkadza\u0142o w lekcjach.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Nauka odbywa\u0142a si\u0119 we wszystkie dni tygodnia (powszednie) z tym, \u017ce w sobot\u0119 by\u0142o mniej godzin, np. dwie. Rok szkolny zaczyna\u0142 si\u0119 3 wrze\u015bnia je\u015bli by\u0142a to niedziela oczywi\u015bcie dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej. Ko\u0144czy\u0142 si\u0119 za\u015b 21 czerwca a je\u015bli wtedy wypada\u0142a niedziela, to w tym wypadku dzie\u0144 wcze\u015bniej. Nie by\u0142o \u017cadnych &#8220;dni wagarowicza\u201d, &#8220;dnia nauczyciela&#8221;, wolnych sob\u00f3t itd.; nie stosowano r\u00f3wnie\u017c \u017cadnego odrabiania \u015bwi\u0105t, po prostu wszystko sz\u0142o ustalonym trybem.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Teraz nieco o kole\u017cankach i kolegach. W pierwszej klasie (do kt\u00f3rej poszed\u0142em w kwietniu 1936 roku, gdy\u017c d\u0142ugo bardzo przedtem chorowa\u0142em) zasta\u0142em nast\u0119puj\u0105ce grono: Marysi\u0119 Nasi\u0142owsk\u0105 ze znanej \u0142ukowskiej rodziny, Mirk\u0119 Katelbach\u00f3wn\u0105 c\u00f3rk\u0119 sekretarza gminy, zastrzelonego p\u00f3\u017aniej przez Niemc\u00f3w we wrze\u015bniu 1939 r., (jej siostra Krysia uczy\u0142a si\u0119 ju\u017c w klasie gimnazjum \u017ce\u0144skiego), Wisie Wycz\u00f3\u0142kowsk\u0105 (jej rodzina opr\u00f3cz babci zgin\u0119\u0142a we wrze\u015bniu od bomby), z ch\u0142opc\u00f3w za\u015b byli: Jurek Szymanowski, syn kierownika Hurtowni Pol. Mon. Tyt. oraz Mirek Uszy\u0144ski. syn rejenta z \u0141ukowa (jego brat Zdziszek uczy\u0142 si\u0119 w starszej klasie). Potem dosz\u0142a jeszcze do nas Ala Turza\u0144ska, c\u00f3rka oficera szwole\u017cer\u00f3w. W czwartej klasie nie by\u0142o ju\u017c Jurka, kt\u00f3ry wyjecha\u0142 z rodzicami do Warszawy, natomiast przyby\u0142 Jurek Pie\u0144czakowski z rodzin\u0105 a\u017c z Nadw\u00f3rnej, mia\u0142 on \u015bliczny kresowy akcent. Ojciec jego zacz\u0105\u0142 prac\u0119 w Pa\u0144stw. Zak\u0142. Ubez. Wz\u0105j. w \u0141ukowie, Od drugiej klasy w klasach ni\u017cszych pozna\u0142em Ul\u0119 Szelig\u0119, Krysi\u0119 Syrock\u0105 (c\u00f3rk\u0119 wojskowego z PKU), Krysi\u0119 Kut\u00f3wn\u0119, Wojtka Pe\u0142k\u0119, Wojtka Cybulskiego (jego brat Olgierd uczy\u0142 si\u0119 klas\u0119 wy\u017cej ode mnie, byli obaj synami por, Cybulskiego, wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciela \u0142ukowskiego kina), W\u0142odka Kami\u0144skiego, zwanego Dyziem i jego siostr\u0119 Ink\u0119 (Irmin\u0119) dzieci Micha\u0142a Kami\u0144skiego, drugiego wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciela kina; dalej Jasia Wierzejskiego, syna naucz. matematyki z Gimn. im. T. Ko\u015bciuszki, Leszka Bartoszewicza, Lalk\u0119 Calewsk\u0105, c\u00f3rk\u0119 majora Wac\u0142awa Calewskiego (owego &#8220;\u015bw. Miko\u0142aja&#8221; podczas naszej imprezy), Jasia Stilkra &#8211; syna burmistrza. Ze starszych klas pami\u0119tam: Hani\u0119 Bia\u0142eck\u0105 (c\u00f3rk\u0119 dyr. szko\u0142y), Irenk\u0119 Szuma\u0144sk\u0105 Zosi\u0119 Majewsk\u0105 i jej brata W\u0142adka &#8211; dzieci ziemianina z Nied\u017awiadki, Zosi\u0119 Kut\u00f3wn\u0105 (siostr\u0119 Krysi), Darka Bartoszewicza (brata Leszka), Hank\u0119 Bukowieck\u0105 c\u00f3rk\u0119 rotmistrza z garnizonu \u0142ukowskiego, Jasia Studzi\u0144skiego, syna znanego lekarza, Al\u0119 i Zbyszka Rybak\u00f3w, dzieci J\u00f3zefa Rybaka z PKU &#8211; moich kuzyn\u00f3w, Tomka Kinela, Wojtka Jarz\u0119bowskiego, Krystyn\u0119 Pe\u0142k\u0119, siostr\u0119 Wojtka. Zatar\u0142y mi si\u0119 w pami\u0119ci postacie innych, jeszcze tylko utrwali\u0142a mi si\u0119 z ni\u017cszej klasy Hela z \u017cydowskiej rodziny, ubrana starannie i schludnie, grzeczna oczywi\u015bcie brunetka o pi\u0119knych w\u0142osach, przyjemnym niskim g\u0142osie, dobra kole\u017canka. W gimnazjum \u017ce\u0144skim by\u0142o kilka uczennic \u017cydowskich, uczy\u0142y si\u0119 dobrze, nic nie m\u0105ci\u0142o normalnej kole\u017ce\u0144skiej atmosfery wobec tych wszystkich os\u00f3b.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Szko\u0142a funkcjonowa\u0142a normalnie do wybuchu II wojny \u015bwiatowej. Rok szkolny mia\u0142 si\u0119 zacz\u0105\u0107 3 wrze\u015bnia, ze wzgl\u0119du na niedziel\u0119 rozpocz\u0119cie nauki przewidziano na dzie\u0144 nast\u0119pny. Wybuch wojny pokrzy\u017cowa\u0142 wszystko. Natomiast zamiast dzwonka na lekcje rozleg\u0142 si\u0119 w tym dniu przera\u017aliwy d\u017awi\u0119k syreny stra\u017cackiej z wie\u017cy budynku Stow. &#8220;Ogniwo&#8221; (dzi\u015b tu Biblioteka) og\u0142aszaj\u0105c alarm lotniczy &#8211; by\u0142 to pierwszy nalot bombowy na \u0141uk\u00f3w, powoduj\u0105cy du\u017ce straty w ludziach i budynkach. O nauce w szkole na razie nie by\u0142o mowy. Po ustaniu dzia\u0142a\u0144 wojennych podj\u0119to nauczanie w ramach legalnych i nielegalnych. Nasi nauczyciele w\u0142\u0105czyli si\u0119 w tajne nauczanie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Ja i moi inni koledzy poszli\u015bmy do innych szk\u00f3\u0142 uczy\u0107 si\u0119. Moja kochana szko\u0142a nie funkcjonowa\u0142a. Budynek zaj\u0119li Niemcy, ulic\u0119 Ogrodow\u0105 &#8220;wyprostowali&#8221; kasuj\u0105c dziedziniec szkolny r\u0119kami \u017byd\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Po wojnie budynek mej szko\u0142y by\u0142 d\u0142ugoletni\u0105 siedzib\u0105 \u0142ukowskiej szko\u0142y muzycznej, a w roku 1976 zosta\u0142 rozebrany i gdzie\u015b przeniesiony z \u0141ukowa. Nie zosta\u0142 po nim \u017caden \u015blad. Personel szko\u0142y &#8220;rozlecia\u0142 si\u0119&#8221;. Pani Junkiels\u00f3wna jak wspomnia\u0142em, by\u0142a pierwsz\u0105 dyrektork\u0105 Gimn. i Lic. im. T. Ko\u015bciuszki, na wiosn\u0119 1946 roku musia\u0142a z \u0141ukowa wyjecha\u0107 a\u017c w Pozna\u0144skie.<\/p>\n<div class=\"aligncenter\"><span class=\"shadow_frame\"><a rel=\"prettyPhoto\" href=\"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/szkola-dmoch-muzyczna.jpg\" title=\"\"><img class=\"framed\" src=\"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/wp-content\/uploads\/2019\/01\/szkola-dmoch-muzyczna.jpg\" title=\"\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"349\" \/><\/a><img alt=\"\" src=\"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/wp-content\/themes\/infocus\/images\/shortcodes\/image_shadow.png\" style=\"width:500px;\" class=\"image_shadow\"><\/span><\/div><p style=\"text-align: center\"><i>Rozbi\u00f3rka budynku.<\/i><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Z mego grona kole\u017ce\u0144skiego z tamtych czas\u00f3w w \u0141ukowie poza mn\u0105 nie ma obecnie nikogo. Po latach nawi\u0105za\u0142em i utrzymuj\u0119 kontakty z Wisi\u0105 Wycz\u00f3\u0142kowsk\u0105 i Jurkiem Szymanowskim, za\u015b nieprzerwanie kontaktuj\u0119 si\u0119 z bra\u0107mi Bartoszewiczami. Czasem wspominamy nasze stare dzieje,<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">I tak potoczy\u0142o si\u0119 \u017cycie, a w\u015br\u00f3d tego wszystkiego najlepsze moje wspomnienia wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 ze szko\u0142\u0105, kt\u00f3r\u0105 nazwa\u0142em jak w tytule.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Cze\u015b\u0107 Jej Nauczycielom, Wychowawcom i Wychowankom!&#8230;<\/p>\n<p>Autor: T. Milewski<br \/>\n\u0179r\u00f3d\u0142o: &#8220;Nowa Gazeta \u0141ukowska&#8221; Nr 9, 2010 r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wspomnienie Ulica, przy kt\u00f3rej mie\u015bci\u0142a si\u0119 szko\u0142a, nosi\u0142a najpierw nazw\u0119 Ogrodowej, przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 zmieniono j\u0105 na Zdanowskiego, po wojnie zn\u00f3w zwa\u0142a si\u0119 Ogrodow\u0105, kr\u00f3tko nosi\u0142a nazw\u0119 J. Stalina, by w roku 1956 ostatecznie zmieni\u0107 j\u0105 na D-ra W\u0142adys\u0142awa Dmocha &#8211; i tak jest do dzisiaj. Sam budynek by\u0142 du\u017cy, drewniany, kryty gontem, z facjatkami na poddaszu. Mia\u0142 dwa &#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7224,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[30],"tags":[629,268,975,1606,1071,366,2482,739,304,270,1045,1075,2480,308,1644,2481,2479,21,2004,2096,2478,244,503,934,249],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7183"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7183"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7183\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7768,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7183\/revisions\/7768"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/7224"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}