{"id":720,"date":"2013-03-07T12:46:13","date_gmt":"2013-03-07T10:46:13","guid":{"rendered":"http:\/\/www.lukow-historia.pl\/?p=720"},"modified":"2014-10-17T20:18:57","modified_gmt":"2014-10-17T18:18:57","slug":"marszalek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lukow-historia.pl\/?p=720","title":{"rendered":"Marsza\u0142ek"},"content":{"rendered":"
W naszych dziejach s\u0105 wydarzenia chlubne i postacie budz\u0105ce szlachetn\u0105 dum\u0119, a zarazem zach\u0119caj\u0105ce m\u0142ode pokolenia do kontynuacji szlachetnych idei i pomna\u017cania dorobku Narodu. 12 maja 1995 r. mija 60 lat od \u015bmierci J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego – dzia\u0142acza niepodleg\u0142o\u015bciowego, wybitnego m\u0119\u017ca stanu i pierwszego Marsza\u0142ka Polski.<\/h6>\n

Prawie trzy pokolenia Polak\u00f3w nie maj\u0105 w\u0142a\u015bciwej wiedzy o tej postaci. Od \u015bmierci Marsza\u0142ka do wybuchu II wojny \u015bwiatowej nie by\u0142o czasu na szersze i pog\u0142\u0119bione publikacje analityczne. Wybuch wojny i jej dalszy przebieg wywo\u0142a\u0142, zw\u0142aszcza w \u015bwiadomo\u015bci wojskowych i polityk\u00f3w, postaw\u0119 obarczania odpowiedzialno\u015bci\u0105 za prze\u017cywan\u0105 tragedi\u0119 ludzi zwi\u0105zanych z obozem sanacyjnym, czyli \u015brodowiskiem, kt\u00f3re obj\u0119\u0142o w\u0142adz\u0119 w 1926 roku. Po wojnie, w zwi\u0105zku z zasz\u0142ymi zmianami, przez d\u0142ugie lata mieli\u015bmy do czynienia z przemilczaniem wszystkiego, co mog\u0142o mie\u0107 jakikolwiek charakter pozytywny w naszej najnowszej historii. Zniekszta\u0142cano fakty, znies\u0142awiano osoby i fa\u0142szowano co tylko si\u0119 da\u0142o. Posta\u0107 Marsza\u0142ka z trudem “przebija\u0142a si\u0119” w ostatnich kilkunastu latach. Ledwie zacz\u0119to co\u015b nieco\u015b rozwiewa\u0107 mroki niepami\u0119ci, ukazywa\u0107 znane i nieznane fakty, a ju\u017c zabrzmia\u0142y us\u0142u\u017cne g\u0142osy:<\/p>\n

dosy\u0107, nie w por\u0119, bo mamy wa\u017cniejsze sprawy na g\u0142owie, to nie ma praktycznego znaczenia<\/blockquote>

Pozostawmy uczone rozprawy i dywagacje fachowcom, niech sobie spokojnie – zgodnie z zasad\u0105 historyka rzymskiego Tacyta: “Sine ira et studio”<\/strong> – opracowuj\u0105 potrzebne w tej mierze materia\u0142y, by kiedy\u015b zaprezentowa\u0107 szeroki i rzetelny plon swych docieka\u0144. Z okazji 60-lecia \u015bmierci tego Wielkiego Polaka pragniemy zaj\u0105\u0107 si\u0119 jedynie kilkoma sprawami. Mo\u017cna sobie tworzy\u0107 rozmaite opinie o obchodach jego imienin, o nadawaniu honorowego obywatelstwa przez r\u00f3\u017cne miejscowo\u015bci, o nadsy\u0142aniu adres\u00f3w ho\u0142downiczych itp. Na pewno by\u0142o w\u015br\u00f3d tego bardzo wiele szczero\u015bci i serdeczno\u015bci. Tu warto wspomnie\u0107, jako ciekawostk\u0119, \u017ce w dniu imienin 19 marca 1931 roku, podczas swego pobytu na wyspie Maderze, otrzyma\u0142 Marsza\u0142ek dwie tony korespondencji – 1 mln 40 tys. kart i list\u00f3w, co by\u0142o niezbitym dowodem jego popularno\u015bci.<\/p>\n

Odr\u0119bn\u0105 spraw\u0105 jest opis ca\u0142ego przebiegu uroczysto\u015bci pogrzebowych. Przytoczmy kr\u00f3tki fragment obszernego artyku\u0142u z \u017ca\u0142obnego numeru czasopisma “Wiarus”<\/strong> (czerwiec 1935). Dotyczy on przejazdu specjalnego poci\u0105gu z trumn\u0105 Marsza\u0142ka ze stolicy do Krakowa, gdzie z\u0142o\u017cono j\u0105 na Wawelu:<\/p>\n

Tragiczny poci\u0105g posuwa si\u0119 majestatycznie. W blasku reflektor\u00f3w wida\u0107 trumn\u0119 okryt\u0105 sztandarem, oplecion\u0105 wst\u0119g\u0105 Virtuti Militari, z bu\u0142aw\u0105, szabl\u0105 i bl\u0119kitno-szar\u0105 maciej\u00f3wk\u0105 na szczycie. Obok niej nieruchomi czterej m\u0142odziutcy szwole\u017cerowie pe\u0142ni\u0105 najsmutniejsz\u0105 i najzaszczytniejsz\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 w swoim \u017cyciu. Wzd\u0142u\u017c toru zebra\u0142y si\u0119 wielkie t\u0142umy ludno\u015bci faluj\u0105ce u blaskach pochodni. Przejmuj\u0105cy warkot werbli oznajmia o zbli\u017caniu si\u0119 poci\u0105gu. Na widok trumny ludzie padaj\u0105 na kolana w rozmi\u0119k\u0142\u0105 od deszczu ziemi\u0119, na ostry \u017cwir lub mokre deski. Dziatwa szkolna \u015bciele ostatni\u0105 drog\u0119 Marsza\u0142ka kwiatami, zerwanymi z pobliskich \u0142\u0105k. Wsz\u0119dzie rozlega si\u0119 pl\u0105cz ludzi, bicie dzwon\u00f3w i gwizd syren fabrycznych.<\/blockquote>

Nikt nie kaza\u0142 tym ludziom przychodzi\u0107, pali\u0107 setek ognisk i trwa\u0107 przez ca\u0142\u0105 noc na deszczu. W samych Kielcach wysz\u0142o w okolice tor\u00f3w ponad 40 tys. ludzi, czyli prawie wszyscy mieszka\u0144cy, niezale\u017cnie od narodowo\u015bci, r\u00f3\u017cnic wyznaniowych i pogl\u0105d\u00f3w politycznych.<\/p>\n

Pragniemy te\u017c zasygnalizowa\u0107 tekst zamieszczony w moskiewskich “Izwiestiach”<\/strong> z okazji \u015bmierci Marsza\u0142ka:<\/p>\n

Nasz\u0105 spraw\u0105 nad mogi\u0142\u0105 cz\u0142owieka, kt\u00f3rego jedyn\u0105 nami\u0119tno\u015bci\u0105 by\u0142a my\u015bl o niepodleg\u0142o\u015bci i wielko\u015bci Polski - tak jak on to rozumia\u0142 - jest wyci\u0105gn\u0105\u0107 r\u0119k\u0119 do narodu polskiego i powiedzie\u0107 mu: Nic nie grozi Polsce ze strony Zwi\u0105zku Sowieckiego. Przyja\u017a\u0144 Polski i ZSRR mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 kamieniem w\u0119gielnym pokoju w Europie.<\/blockquote>

Na koniec warto jeszcze wspomnie\u0107 o zwi\u0105zkach Marsza\u0142ka z \u0141ukowem. Ze wzmianki w “Jednodni\u00f3wce Harcerskiej”, wydanej w naszym mie\u015bcie w 1937 roku, mo\u017cemy dowiedzie\u0107 si\u0119, \u017ce: “Jako Naczelnik Pa\u0144stwa i Naczelny W\u00f3dz Marsza\u0142ek Pi\u0142sudski przeje\u017cd\u017ca\u0142 poci\u0105giem dwukrotnie przez stacj\u0119 kolejow\u0105 \u0141uk\u00f3w i raz samochodem przez miasto. Po raz pierwszy po zdobyciu Brze\u015bcia w 1919 roku, po raz drugi w 1920 roku, wracaj\u0105c spod Kijowa w dniu 7 maja. Przedstawiciele w\u0142adz pa\u0144stwowych i samorz\u0105dowych, duchowie\u0144stwa, szko\u0142y powszechne i \u015brednie oraz organizacje spo\u0142eczne wita\u0142y Marsza\u0142ka na dworcu kolejowym ( w imieniu Rady Miejskiej wita\u0142 chlebem i sol\u0105 \u0142awnik Micha\u0142 Kami\u0144ski – senior, za\u015b kwiaty wr\u0119cza\u0142a uczennica ze szko\u0142y powszechnej – uw. T.M.).<\/p>\n