Zabytek ważny, niedoceniony.

Kościół Św. Rocha w Łukowie.

Początek wieku XIX przyniósł zagładę istniejących poprzednio łukowskich obiektów sakralnych, związanych z parafiami. Były to: odbudowane po wcześniejszej klęsce pożaru świątynia pw. Najświętszej Maryi Panny, kościół szpitalny Ducha Św. oraz bardzo stara kaplica pw. św. Leonarda. W tej ostatniej odprawiali nabożeństwa wikariusze łukowskiego kościoła parafialnego. Obiekty przed spaleniem (wielkie pożary w 1803 i 1812) były demolowane przez wojska austriackie i rosyjskie. Pozostały w mieście tylko świątynie zakonne: XX. Pijarów pw. Przemienienia Pańskiego i OO. Bernardynów pw. Podwyższenia Krzyża Św, przy czym dla tej drugiej miał znaczenie fakt zlokalizowania na gruntach ówcześnie pozamiejskich.

W pierwszej połowie XIX w. powstał na terenie cmentarza łukowskiego pewien obiekt, który nabrał w ciągu najbliższych lat szczególnego znaczenia, co pragniemy w bieżącym roku uwypuklić ze względu na przypadającą właśnie dość okrągłą rocznicę. Chodzi mianowicie o kościółek drewniany pw. św. Rocha, który – jak podają różne dotąd znane źródła – miał zostać zbudowany ok. roku 1838, a więc przed 160 laty, w stylu klasycznym. Otóż jego znaczenie polega na tym, że w latach 1838 – 1865, tzn. do czasu przejęcia przez parafię Przemienienia Pańskiego obydwu kościołów zakonnych po kasacie zakonów, pełnił on funkcję kościoła parafialnego.

Aż dziwnym się wydaje, że mimo tak burzliwych dziejów przez ostatnie ponad półtora wieku świątynia ta pozostała, nie ulegając zniszczeniu, gdy sporo murowanych obiektów zniknęło w Łukowie, zwłaszcza podczas II wojny światowej. W świadomości łukowian zrósł się ten kościółek ze sprawowaniem w nim nabożeństw i ceremonii pogrzebowych, jako że znajduje się na cmentarzu. Również przez pewien czas w latach ostatniej wojny służył do innych nabożeństw, gdy Niemcy urządzili w kościele Przemienienia Pańskiego magazyn wojskowy. Po wojnie kościółek św. Rocha służył też do celów poza-pogrzebowych, gdy kościół Podwyższenia Krzyża Św. był remontowany i zamknięty przez parę miesięcy, w roku 1951.

Kościół pw. św. Rocha. Zdjęcie wykonane przez Karola Piatczyca w 1929 roku.
Ze zbiorów Cezarego Miazka.

Kościół pw. św. Rocha. Zdjęcie wykonał Jan Stanisław Majewski w latach 30-tych.
Digitalizacja: Mariusz Kurowski, źródło: Archiwum rodzinne rodziny Majewskich.

Kościół pw. św. Rocha w latach 30-tych.

Podczas okupacji, gdy parafią Podwyższenia Krzyża Św. administrował ks. mgr Tadeusz Połoński, dokonał on remontu wnętrza kościółka, dotąd zaniedbanego. Zastąpiono wtedy wieżyczkę na świątyni z zakończenia baniastego na spiczaste, poza tym nic się w wyglądzie nie zmieniło po dzień dzisiejszy. Kościółek, będący pod administracją parafii Podwyższenia Krzyża Św., choć wykorzystywany przez wszystkie łukowskie parafie, został w roku 1990 gruntownie wyremontowany, odnowiony, uzyskując schludny wystrój wewnętrzny. Główny ołtarz zdobi po dawnemu ładna figura Ukrzyżowanego. Z dwu bocznych ołtarzy parę lat temu skradziono podczas włamania (przez chór z zewnątrz) trzy stare obrazy, zastąpione obecnie innymi. Kościółek św. Rocha odzyskuje swój splendor i znaczenie podczas dorocznego odpustu ku czci tego Świętego, przypadającego 16 sierpnia, lecz odkładanego zawsze na najbliższą następującą niedzielę. Przybywają wielkie tłumy wiernych na uroczyste nabożeństwa w tym dniu świątecznym.

Kościół pw. św. Rocha. 1960 rok.

Kościół pw. św. Rocha. 1998 rok. Fotograf: G. Zarzycki.

Warto pamiętać i docenić znaczenie tego szacownego obiektu, co do którego inne źródło z Archiwum Diecezjalnego Siedleckiego podaje rok zbudowania 1829, przez śp. Księdza Szyszkowskiego. A więc – dodatkowa ciekawostka historyczna, może czekająca na uściślenie?…

Autor: T. Milewski
Źródło: “Nowa Gazeta Łukowska” 7-8/1998

Powrót dp albumu

Dodaj komentarz