Biskupstwo w Łukowie3 min.

Biskupstwo w Łukowie

Już w 1250 r. papież zezwolił, aby Łuków stał się stolicą diecezji.

Niewiele osób wie, że Łuków miał być, za czasów Bolesława Wstydliwego, siedzibą biskupstwa. I tylko poprzez knowania zakonu krzyżackiego tak się nie stało.

Miasto należało do najstarszych na kresach wschodnich i początkowo miało spełniać rolę grodu warownego, służącego do obrony przed najeźdźcami. Znajdował się tam zamek z doskonale wyposażoną załogą, a zarządzany przez kasztelana. Dzięki dbałości kolejnych władców miasto rosło w siłę, rozwijało się gospodarczo. Najazdy Jadźwingów, Litwinów i innych plemion powodowały zniszczenia ale i strategiczne wzmocnienia.

Papieska bulla o utworzeniu biskupstwa w Łukowie.

Pomysł utworzenia w Łukowie siedziby biskupstwa wypłynął bezpośrednio od Bolesława Wstydliwego, który słusznie rozumował, że ten fakt wpłynąłby na uspokojenie najazdów pogan, a działalność misyjną kościoła rozwijałaby się na wschód. Już w 1250 roku zabiegi Bolesława Wstydliwego przyniosły efekt. Papież Innocenty IV w wydanej bulli zezwolił na utworzenie biskupstwa.

Pierwszym biskupem miał zostać dominikanin Henryk.

I kiedy wydawało się, że wkrótce nastąpi inauguracja do ataku przystąpił Zakon Braci Szpitala Niemieckiego NMP w Jerozolimie, który z racji noszonych białych płaszczy z emblematem czarnego krzyża nazwany został Krzyżackim. Zakon utworzenie biskupstwa w Łukowie nie powitał z entuzjazmem, odniósł się do tego faktu wręcz z wrogością. Własne korzyści ekspansyjne, podbijanie i budowanie własnego państwa stały się metodą na potęgę zakonu.

Krzyżacy do Rzymu.

Z chwilą ogłoszenia decyzji o utworzeniu biskupstwa do Rzymu zaczęli przybywać przedstawiciele zakonu, którzy za wszelką cenę niszczyli inicjatywę Bolesława Wstydliwego. Zabiegi te przyniosły wkrótce skutek. Delegacja, której zadaniem było sprawdzenie warunków utworzenia biskupstwa zdecydowała, że z uwagi na “brak dogodności oraz duże ubóstwo mieszkańców nie daje możliwości utrzymania owej stoicy i katedry”.

Szok w Łukowie

W 1257 roku kolejny papież Aleksander II wydaje dokument w którym stwierdza, że biskupstwo w Łukowie nie zostanie utworzone. W zamian tworzy nowe biskupstwo krzyżackie na terenach, które podlegały Krzyżakom.

Szok związany z taką decyzją papieża był w Łukowie wielki. Wszyscy zdawali sobie sprawę, że drugiej takiej szansy miasto już nie otrzyma. I chociaż tuż po zakończeniu I wojny światowej kiedy zastanawiano się nad przeniesieniem biskupstwa podlaskiego z Janowa Podlaskiego do Siedlec kandydatura Łukowa była także poruszana. Niestety miasto zbyt wiele ucierpiało w wojnie, było zniszczone i biedne. Mimo wszystko po wielu latach Łuków został wyróżniony. To z tego miasta pochodzi biskup pomocniczy Henryk Tomasik. Mieszkańcy są również wdzięczni ś.p. biskupowi Janowi Wiktorowi Nowakowi, który kościół pw. Przemienienia Pańskiego podniósł do godności kolegiaty, tworząc przy niej Kapitułę Łukowską.

Autor: L.Koper
Wspólnota nr 9 (14) 2005 r.

Dodaj komentarz